ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > ایالات متحده امریکا > چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۴/۷ تعداد بازدید: 727

 با توجه به رسیدن به روزهای پایانی ضرب الاجل دستیابی به متن توافق نهایی بین ایران و کشورهای 5+1، مسئله چگونگی برخورد با موضوع "ابعاد نظامی احتمالی"   (PMD) امری بسیار خطیر و حساس شمرده میشود. 

اوایل خرداد ماه سال جاری حمید بعیدی‌نژاد عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای و رئیس هیأت کارشناسی ایران در مذاکرات با 1+5 در صفحه اینستاگرام خود به تشریح موضوع "ابعاد نظامی احتمالی"  و اهمیت آن در مذاکرات هسته‌ای پرداخته ومی نویسد: «بحث "ابعاد نظامی احتمالی"    ادعای کشورهای غربی در انجام برنامه نظامی هسته‌ای به قصد تولید و توسعه سلاح هسته‌ای است که ریشه تاریخی آن به سال‌های قبل از ساد 82 شمسی و 2003 میلادی برمی‌گردد. سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و کشورهای غربی در سال‌های اخیر همواره ایران را متهم کرده‌اند که طی سال‌های قبل از 2003 بخش نظامی ایران تحت هدایت برخی از فرماندهان خاص کشور، درگیر پروژه مخفی گسترده‌ای برای تولید سلاح هسته‌ای بوده است. برای آنکه آن کشورها ادعای نادرست خود را نیز اثبات کنند، ملغمه‌ای از اطلاعات مستند به سرویس‌های جاسوسی خود را به آژانس ارائه کرده‌اند که ایران همه آنها را ساختگی می‌داند».

بعیدی نژاد درارتباط این موضوع و مذاکرات هسته ای توضیح میدهد: «مهمترین خلط مبحثی که در بحث بازرسی‌ها از تأسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای صورت می‌گیرد، خلط بحث "ابعاد نظامی احتمالی" با محتوای مذاکرات هسته‌ای است، درحالیکه  آقای ظریف در همان ابتدای طرح موضوع بازرسی‌ها و مصاحبه‌ها، در یکی از صحبت‌های مطبوعاتی خود به جدایی این مباحث از محتوای مذاکرات هسته‌ای اشاره کردند اما متاسفانه چندان توجهی به آن نشد. آقای عراقچی نیز در ذیل توضیحات مبسوطی که در چند نوبت پیرامون موضوع ارائه کرد به این خلط مبحث اشاره کرد. ولی ادامه نوع طرح موضوع در مقالات و سخنرانی‌ها و موضع گیری‌ها نشان می‌دهند که هنوز این خلط مبحث وجود دارد. مدیرکل امور سیاسی و امنیت بین‌المللی وزارت خارجه در ادامه یکی از مهم‌ترین آثار این خلط مبحث را ارتباط دادن مستقیم بحث پروتکل الحاقی به موضوع بازرسی‌ها و مصاحبه‌ها و شمولیت این پروتکل نسبت به امکان بازرسی از تاسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان برشمرد و افزود: در حالی که بحث بازرسی از تاسیسات نظامی و انجام مصاحبه‌ها در چارچوب یک ابتکار عمل ویژه برای حل موضوع "ابعاد نظامی احتمالی"  مطرح شد، نه به عنوان یک چارچوب ثابت و پایدار در قالب محتوای تفاهم هسته‌ای که بعد بخواهد در قالب پروتکل الحاقی تعریف شود».

از سوی دیگر با در نظر گرفتن موضع ایران در قبال موضوع "ابعاد نظامی احتمالی" ، شاهد بودیم که بعدتر در دو هفته مانده به پایان مهلت رسیدن به توافق جامع هسته‌ای، جان کری طی یک کنفرانس ویدئویی در سالن برگزاری نشست خبری روزانه وزارت خارجه آمریکا که با خبرنگاران سخن میگفت، در پاسخ به این سئوال که " آیا حل تمام و کمال موضوع "ابعاد نظامی احتمالی"  بخشی از شروط توافق با ایران و اقدام برای تخفیف یا تعلیق تحریم‌ها علیه این کشور است یا اینکه موضوعی محل مناقشه و قابل مذاکره است؟ "، گفت: «ابعاد نظامی احتمالی، در بحثهای مربوط به این قضیه قدری تحریف میشود، به این خاطر است که ما اصراری روی این نداریم ایران درباره آنچه در یک مقطع زمانی، یا هر زمان دیگر انجام داده، توضیح دهد. ما می‌دانیم آنها چه کاری انجام داده‌اند. شکی نداریم. از فعالیت‌های نظامی معینی که آنها مشغول انجام آن بودند، آگاهی کامل داریم».

این درحالیست که پیش از این، ایالات متحده و دیگر قدرت‌های غربی سال‌ها مدعی بودند که ایران ابتدا باید تکلیفش را با موضوع تحقیقات گذشته ادعایی برای ساخت سلاح هسته‌ای روشن کند. ولی به نظر میرسد در آستانه رسیدن به مهلت پایان مذاکرات، دولت اوباما اکنون به این نتیجه رسیده ‌که حسابرسی ادعاها درباره تلاش ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای پیش از سال 2003 ضروری نیست، زیرا ایالات متحده مدعی است اکنون اطلاعات دقیقی درباره ابعاد این مسأله دارد و با سیستم‌های جدید نظارتی، امکان این هست که آژانس بین‌المللی مانع از تلاش ایران برای ساخت سلاح در سال‌های آینده شود.
 از این رو کری تاکید میکند: «چیزی که درباره آن نگران هستیم، زمان‌های بعدتر است. برای ما حیاتی است بدانیم که این فعالیت‌ها در زمان‌های بعدتر، متوقف شده‌اند و اینکه بتوانیم به روشی مشروع آن فعالیت‌ها را از بین ببریم».

«فارین پالیسی» در یادداشتی در این باره نوشت: «اکنون آمریکا به منظور توافق هسته‌ای ایران آماده کنار گذاشتن "ابعاد نظامی احتمالی"  است. دولت اوباما آماده کنار گذاشتن یکی از تقاضاهای بلندمدت خود از تهران درباره تحقیق محرمانه موشکی است به این شرط که ایران با بازرسیهای سفت و سخت موافقت کند».

این نشریه تاکید کرد: «برای سالها آمریکا و دیگر قدرتهای جهانی از ایران درخواست کرده‌اند از موضوع تحقیق برای سلاح‌های اتمی در گذشته پاک بیرون بیاید اما با توجه به ضرب‌الاجل مذاکرات هسته‌ای، دولت باراک اوباما اکنون می‌گوید موضوع اقدامات نظامی پیشین موضوعی زائد است».

در ادامه این مطلب ادعا شده است: «با توجه به اینکه آمریکا فهمی مشروح و به تفصیل از فعالیتهای غیرقانونی ایران دارد، توانایی اعمال دقیقترین نظام نظارت سازمان ملل که قادر به ممانعت از تقلب ایران است را دارد».

در این یادداشت آمده است: «کری تاکید کرد که تا زمانی که تهران با مکانیزمهای مستحکم راستی‌آزمایی و نظارت موافقت نکند دولت آمریکا با برداشتن تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل موافقت نخواهد کرد، مکانیزمهایی که برای اطمینان از دسترسی کامل و نامحدود بازرسان سازمان ملل به تاسیسات هسته‌ای ایران تنظیم می‌شوند».

حال پرسشی که در اینجا اهمیت میابد این است که وارد آوردن فشار به ایران برای ارائه جزئیات گسترده‌ای درباره دانشمندان هسته‌ای خود که طی بیش از یک دهه بر روی چه چیزی کار ‌کرده ‌اند؟! تا چه حد موضوعی منازع ‌برانگیز در مذاکرات است.

رابرت اینهورن که تا سال 2013 از اعضای تیم مذاکره کننده آمریکا بود، در تحلیل اخیر خود برای اندیشکده بروکینگز نوشت که این پرسش «شاید دشوارترین موضوع حل نشده» باشد که در مسیر دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران استقرار دارد.

از این رو به نظر میرسد اینکه کری اعلام میکند حصول اطمینان از آینده مهمتر از کندوکاو در مورد گذشته است، به این استدلال گرایش دارد که موضوع مهم تأکید بر این نیست که ایران به برنامه به اصطلاح مشکوک پیش از سال 2003 خود برای توسعه یک سلاح هسته‌ای اذعان کند، بلکه ایجاد یک اصل است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌‌تواند با دانشمندان هسته‌ای ایران مصاحبه کند و از برخی پایگاه های تحقیقات نظامی کلیدی بازدید کند و به این صورت آمریکا و شرکای مذاکره‌کننده آن می‌‌توانند مطمئن شوند که چنین سلاح‌ های هسته‌ای پیگیری نخواهند شد.

پس باید توجه داشت که این نوع استدلال اگرچه به نظرحاکی ازعقب نشینی واشنگتن از موضع قبلی اش درباره گنجاندن موضوع "ابعاد نظامی احتمالی"  در توافق نهایی با ایران میباشد، ولی باز نشانه هایی از آن خلط مبحثی را که حمید بعیدی‌نژاد بدان اشاره میکند را در پی دارد./2

 

فارن پالیسی، خبرگزاری فارس، سایت فرارو

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام

۱۳۹۷/۱/۲۸

راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا – دسامبر 2017

۱۳۹۶/۱۰/۳

اندیشکده رند: نابود کردن اقتصاد ایران کمکی به ایالات‌متحده نخواهد کرد

۱۳۹۶/۸/۱۴

توصیه اندیشکده کارنگی به تجدیدنظر در خصوص برخوردهای سخت­‌گیرانه با ایران

۱۳۹۶/۸/۶

گزینه ترامپ: مدل برجام ایران یا بمب هسته‌ای کره شمالی؟

۱۳۹۶/۷/۲۹

متن مصاحبه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با فرید زکریا

۱۳۹۶/۷/۴

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

۱۳۹۶/۵/۱۷

دخالت آمریکا و عربستان در انتخابات سایر کشورها

۱۳۹۶/۲/۲۰

پایان سلطه آمریکا و باقی ماندن تعداد انگشت‌شماری قدرت جهانی تا سال 2030

۱۳۹۵/۸/۲۶

اروپا اولویت نخست رئیس‌جمهور بعدی امریکا

۱۳۹۵/۸/۱۷

سردرگمی امریکا در جهانی خطرناک

۱۳۹۵/۷/۲۸

انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر روابط این کشور با ژاپن

۱۳۹۵/۷/۱۹

میزان مشارکت مسلمانان امریکا در انتخابات، زنگ خطری برای ترامپ

۱۳۹۵/۷/۱۰

پایان یک انقلاب سیاسی! بلی یا خیر؟

۱۳۹۵/۴/۲۳

آیا ترس مردم امریکا از داعش واقعی است؟

۱۳۹۵/۴/۱۴

گزینه‌های احتمالی برای معاون اولی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۴/۱۲

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و فروپاشی کلان روایت جهانی شدن

۱۳۹۵/۴/۶

دیدگاه مردم آمریکا نسبت به پناه‌جویان خاورمیانه‌ای

۱۳۹۵/۴/۵

منازعه اوباما و ترامپ بر سر عبارت "اسلام رادیکال"

۱۳۹۵/۳/۳۱

ایران رئالیست است

۱۳۹۵/۳/۱۶

سایه مصایب ناشی از مداخله گرایی بر سر سیاست خارجی آمریکا

۱۳۹۵/۲/۲۱

تجویزات مشاور سابق اوباما برای تغییر شرایط امریکا در خاورمیانه

۱۳۹۵/۲/۲۰

فروش تسلیحات قدرت های بزرگ به مناطق مختلف جهان

۱۳۹۵/۲/۸

تشدید فعالیت های ایالات متحده در عراق و سوریه

۱۳۹۵/۱/۳۰

کاهش عناصر قدرت ارتش امریکا

۱۳۹۵/۱/۲۷

بازخوانی استفان والت از کارنامه سیاست خارجی اوباما

۱۳۹۵/۱/۲۳

تشدید جنگ سایبری و اطلاعاتی امریکا در منطقه

۱۳۹۵/۱/۹

ریگانیسم در بحران؛ جمهوری خواهان نیازمند باز تعریف هویت خود

۱۳۹۵/۱/۸

اوباما در قامت منتقد سیاست های اروپا در لیبی و خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۲/۲۲

تشدید بحران بی اعتمادی بین واشنگتن و آنکارا

۱۳۹۴/۱۲/۵

واکاوی تئوریک آینده ی ایده‌ی جهان‌گرایی در آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۲۸

ضرورت راهبرد امریکا در قبال عربستان از نگاه اندیشکده هوور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

راهبرد و سیاست امریکا در خاورمیانه؛ طرح مشترک شورای روابط خارجی و موسسه رند

۱۳۹۴/۱۱/۲

ضرورت توازن بخشی به سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۳۰

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

چه کسی برنده انتخابات ریاست جمهوری امریکا می شود؟

۱۳۹۴/۱۰/۹

تساهل مذهبی، شرط ادامه ی روابط آمریکا و غرب با عربستان سعودی؟!

۱۳۹۴/۹/۱۸

گزینه ی مرجح ایالات متحده و ناتو در برخورد با داعش از نظر ریچارد هاس

۱۳۹۴/۹/۴

درگیر ساختن جهان در سوریه

۱۳۹۴/۸/۱۳

تئاتر اوباما در تئاتر ریچارد راجرز!! دفاعی تمام قد از حزب دموکرات

۱۳۹۴/۸/۱۲

چامسکی: تهاجم سال 2003 امریکا به عراق بدترین جنایت قرن21

۱۳۹۴/۸/۱۰

پس از اوکراین و سوریه، آسیای میانه جبهه جدید تقابل بین امریکا و روسیه

۱۳۹۴/۸/۹

طرح امریکا برای حمله به میدان‌های نفتی تحت کنترل داعش

۱۳۹۴/۸/۶

کسینجر: نیاز امریکا به راهبرد و اولویت های جدید

۱۳۹۴/۷/۲۸

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

۱۳۹۴/۷/۲۳

کارت عراق در دستان کدام یک؟ ایالات متحده یا روسیه!!

۱۳۹۴/۷/۲۲

اشتباهات فاحش سرویس اطلاعاتی آمریکا و ضرورت صورت بندی نوین آن

۱۳۹۴/۷/۲۰

فرید زکریا : ایالات متحده نیازمند راهبردی صریح در جنگ سوریه

۱۳۹۴/۷/۱۴

برژینسکی: روس ها می باید در آوردگاه سوریه، بر له و نه علیه ایالات متحده عمل کنند

۱۳۹۴/۷/۱۳

آینده ی همکاری ایالات متحده و روسیه در بحران سوریه

۱۳۹۴/۷/۷

سوریه محملی برای تقریب یا تخریب روابط ایالات متحده با روسیه ؟؟!

۱۳۹۴/۷/۶

چامسکی: امریکا بزرگترین تهدید برای صلح جهانی است نه ایران

۱۳۹۴/۷/۵

الزام آمریکا و غرب برای بازخوانی هنرهای جنگ و راهبردهای کلان

۱۳۹۴/۷/۴

پاسخ ایالات متحده به جنگ داخلی سوریه و بحران پناهندگان

۱۳۹۴/۶/۲۴

پیشقراولان الهام بخش بر نامزدهای انتخاباتی آمریکا

۱۳۹۴/۶/۲۲

دیالکتیکی برای فهم موضع کنگره آمریکا در قبال موافقت نامه ی هسته ای ایران

۱۳۹۴/۶/۱۸

هشداری به آمریکا در مورد برنامه ی موشکی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۷

فقدان اقتدار وزارت خارجه در آمریکا برای بیش از سیزده سال

۱۳۹۴/۶/۱۶

قمار بزرگ امریکا و ترکیه در قبال تحولات اخیر منطقه

۱۳۹۴/۵/۱۴

افزایش اختلاف نظر یهودیان امریکا در قبال توافق هسته ای

۱۳۹۴/۵/۱۱

کشورهای باقی‌مانده در لیست تحریم‌های آمریکا

۱۳۹۴/۵/۴

تحرکات نظامی روسیه نمایانگر بازی با آتش پوتین

۱۳۹۴/۵/۴

چهار افسانه در رابطه با برنامه هسته ای ایران

۱۳۹۴/۴/۲۲

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

۱۳۹۴/۴/۷

آیا ایالات متحده آمریکا کشوری مسیحی است؟

۱۳۹۴/۳/۲

راهبرد جدید آمریکا در خاورمیانه: سیاست دو گانه

۱۳۹۴/۲/۲۹

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

۱۳۹۴/۲/۲۷

جنگ‌های خاورمیانه شاید تا 10 سال دیگر ادامه یابند

۱۳۹۴/۲/۲۷

علت غیبت پادشاه عربستان و برخی دیگر از رهبران عربی در نشست 1+6

۱۳۹۴/۲/۲۳

فعالیت های سیگنالی سازمان های اطلاعاتی آمریکا در قبال شوروی

۱۳۹۴/۲/۱۳

چرا آمریکا باید در مقابل ایران صبور باشد

۱۳۹۴/۲/۱