ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > ایالات متحده آمریکا > مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۳/۲۰ تعداد بازدید: 636

با طولانی شدن زمان مذاکرات هسته ای میان ایران و 5+1در هفته های اخیر، مقامات دو طرف تمایل دارند این توافقات را به نفع خود به نتیجه برسانند. اما در این میان کارشکنی هایی از سوی صهیونیستها در حال انجام است که تمایل دارند مذاکرات را تا جای ممکن به عقب بیاندازند .هدف اصلی آنها در این باره ناچار کردن ایران به پذیرفتن خواسته های غیر منطقی طرف مقابل است. البته برخی از این کارشکنی ها و اظهارات باعث انتقاد مقامات آمریکایی از مقامات اسرائیل شده است.  

به عنوان مثال اخیرا تونی بلینکن معاون وزیر امور خارجه آمریکا در سخنرانی خود بر حمایت خود از دیپلماسی هسته ای با ایران تاکید کرد. او در این سخنرانی که در کمیته یهودیان آمریکا انجام شد این نکته را ابراز کرد که دیپلماسی هسته ای با ایران در طی هجده ماه اخیر اسرائیل را امن تر از گذشته کرده است. او در ادامه انتقادات اسرائیل را از تلاشهای دیپلماتیک آمریکا " حقیقتا اشتباه" و بر پایه " افسانه نه حقیقت" خواند و شایعات انقضای مذاکرات در آینده نزدیک را که مکررا ازسوی مقامات اسرائیل نقل می شود نادرست دانست. معاون وزیر امور خارجه آمریکا اصرار داشت هیچ گزینه ای بهتر از دیپلماسی با ایران وجود ندارد[1].

اما مقامات اسرائیل بدون توجه به انتقادات در تلاشند مذاکرات را با وضعیت کنونی به عقب بیاندازند. آنها قبلا اعلام کرده بودند که  دولت اسرائیل تا حد زیادی از توافق آتی اطلاع دارد و این توافق را یک "توافق بد" برای اسرائیل می داند[2]. در همین راستا خبرگزاری بلومبرگ سخنانی را منتشر کرده است که  یووال استاینتز وزیر انرژی و بنجامین نتانیاهو  نخست وزیر اسرائیل ابراز کرده‌اند " به تعویق انداختن یک چیزناقص بهتر از پذیرفتن آن است". بر اساس اظهارات مقامات اسرائیل، این کشور در حال لابی کردن با دولتهای دخیل در مذاکرات است چرا که بر این باورند توافق کنونی دارای چالش هایی به نفع ایران است. برای مثال استاینتز گفته است مذاکرات به شکل کنونی یک " فاجعه" خواهد بود و ممکن است با تعویق آن به نتایجی بسیار بهتر برسیم[3].

از سوی دیگر نمایندگان مذاکره کننده ایران همانطور که اعلام کرده اند هیچ عجله ای برای به انجام رسیدن توافق نهایی نداشته و بر حفظ حقوق خود پایبند هستند.در این رابطه  ظریف وزیر امور خارجه ایران گفته است "تا زمانیکه دولت ایران با تغییرات چهارچوب توافق مخالفت داشته باشد تعویق مذاکرات مورد انتظار است و ما خود را به یک چهارچوب زمانی محدود نمی کنیم." این سخنان از جمله اجزای توافق است که نگرانی مقامات اسرائیل را برانگیخته است[4]. این نگرانی ها به دلیل اصرار ایران بر حقوق خود و لغو یکباره تحریم ها بوده و این در حالی است که مقامات اسرائیل تصور می کنند با تعویق مذاکرات ، ایران از پافشاری خود دست برخواهد داشت و به توافقی به نفع آمریکا رضایت خواهد داد. به عبارت دیگر ایران و اسرائیل هر دو موافق تعویق به شرط دست یابی به خواسته های خود بوده و مایل به پذیرش شروط طرف مقابل نیستند. هر چند اسرائیل هیچ نقش رسمی در مذاکرات ندارد اما سعی دارد فشار خود را علیه ایران از طریق ایالات متحده و سایر متحدانش در خاورمیانه اعمال کند.

مارتین ایندیک سفیر سابق آمریکا در اسرائیل نیز نگرانی های اسرائیل را عصبی خوانده و گفته است " گفتگو با نتانیاهو بسیار دشوار است چرا که او مصمم است مذاکرات هسته ای ایران را به تعویق بیاندازد در صورتی که او هیچگونه اشاره ای به سازش به خاطر اطمینان استراتژیکی از طرف آمریکا نمی کند. ایندیک به این نکته نیز اشاره می کند که  آمریکا بازرسی های گسترده و ضمانتهای اجرایی را خواهد گرفت. او درجایی دیگر نیز اظهار کرده است که "فعلا مذاکره در مورد تدابیر بازرسی و دیده بانی همراه با مکانیسم برداشتن تحریمها، برای کشف و بازداری ایران از فریب کاری، کافی بوده و حمایت از توافق ارزشمند است" [5].

به نظر می رسد مقامات اسرائیل با وجود عقب نشینی ایران از برخی توانایی های هسته ای خود در طول انجام مذاکرات قانع نشده و مصرانه به دنبال انجام توافقی هستند که به طور کلی توانایی هسته ای ایران را متوقف کرده و قدرت منطقه ای آن را در خاورمیانه تحت الشعاع قرار دهند. قدرت یافتن ایران در منطقه خاورمیانه در سالهای اخیر اسرائیل را از چند جهت تحت فشار قرارداده است. از یک سو توانایی هسته ای ایران درافزایش قدرت موشکی آن تاثیر بسزایی داشته و بازدارندگی شدیدی را برای ایران علیه اسرائیل ایجاد کرده است. از سوی دیگر حمایت قاطعانه ایران از عناصر ضد صهیونیست منطقه همچون حزب الله لبنان و حماس موجب شکست های نظامی پی در پی اسرائیل در برابر این گروه ها شده است. همچنین انجام توافق هسته ای در صورت حفظ توانایی های هسته ای ایران موجب اقدامات دیگر کشورهای منطقه برای دستیابی به انرژی هسته ای و بعضا بمب هسته ای خواهد بود که در آن صورت اسرائیل تحت محاصره ی چندین قدرت هسته ای قرار خواهد گرفت و قدرت مانوور منطقه ای خود را از دست خواهد داد.

خبرگزاری الجزیره نیز طی گزارشی تاکید کرده است توازن قدرت در منطقه و نه بمب هسته ای دلیل اصلی مخالفت اسرائیل با توافق است و حتی اگر تمام قدرت نظامی ایران از بین برود، باز این "سیاست ها" و " رفتارها" و "حکومت" ایران است اسرائیل خواستار محو آنها است. به عبارت دیگر اسرائیل در این توافق هم می تواند بازنده باشد و هم برنده. اگر هدف اسرائیل، بمب هسته ای ایران باشد در این توافق برنده است اما اگر هدف نابودی ایران باشد قطعا اسرائیل بازنده است.

در راستای اعمال فشار و تغییر توافق به نفع خود دموکرات ها و جمهوری خواهان آمریکا را ه حلی دو حزبی را در نظر دارند که اولا منشوری ( بدون فیلیباستر و یا حق وتو) تصویب کنند که مفاد توافق نهایی را مشخص کند  وثانیا قانونی برای پیشرفت دولت تصویب کند که با دستیابی به نتیجه ای منسجم، در مدت شصت رو" تجاوزات" ایران را در منطقه متوقف کند[6]. ایندیک  نیز در اندیشکده بروکینگز پیش از استماع کمیته سیاست خارجی سنا با موضوع خاورمیانه پس از توافق با ایران، اظهاراتی نامعقول داشته است از جمله اینکه " هیچ محدودیتی در توافق وجود ندارد که ایالات متحده و همپیمانان منطقه ای اش را در بازداری و عقب راندن ایران از جاه طلبی های منطقه ای و مقابله با فعالیت های نابکارانه اش باز دارد". [7]

در پاسخ به اظهارات و تصمیمات غیر منصفانه ایالات متحده، آیت الله خامنه ای رهبر معظم جمهوری اسلامی مکررا اعلام کرده اند که "هیچگونه بازرسی از مراکز نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته ای اجازه داده نخواهد شد" و از آن پس مذاکره کنندگان ایرانی اظهار کرده اند که منع رهبری مسلم است[8] و این شروط برای توافق پذیرفته نخواهند شد.

با این وجود آمانو مدیر کل سازمان انرژی اتمی این بحث را به چالش کشیده و گفته است ایران پیش از این متعهد به دادن اجازه " دسترسی به مراکز، اسناد و افراد" را تحت توافق اولیه داده است و اکنون اجزای مشخص شده ی توافق، مورد مذاکره قرار گرفته است[9]. این اظهارات آمانو درحالیکه تنها چند هفته به 30 ژوئن تاریخ مورد نظر برای انجام توافق هسته ای باقی است، اختلافات میان دو طرف را در مورد تاریخ توافق دامن زده است. آمانو همچنین اظهار کرده که پروتکل الحاقی این اجازه را به کارشناسان آژانس می دهد تا خواستار بازرسی های سرزده و دسترسی  به مکان های اظهار نشده شوند. او همچنین گفته است که پروتکل الحاقی به معنای زیره ذره بین قرار گرفتن ایران برای " سالهای سال" است تا آژانس بتواند صلح آمیز بودن تمام فعالیت های هسته ای ایران را شفاف سازی کند[10]. بر اساس اظهاراتی از این دست به نظر می رسد کارشکنی های اسرائیل تا حد زیادی موثر بوده و زیاده خواهیهای طرف مقابل را روز افزون کرده است. این عبارت آمانو که ایران قرار است "سالهای سال" زیر ذره بین آژانس باشد این مفهوم را می رساند که با انجام توافقی با این شروط اختیارات طرف مقابل نا محدود خواهد شد علیرغم اینکه حقوق چندانی برای ایران در نظر گرفته نمی شود. همچنین بهروز کمال وندی معاون رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در پاسخ به اظهارات اخیراعلام کرده است که اینطور نیست که پروتکل یک مجوز عام داده است و آنها می‌توانند در هر زمانی به هر جایی مراجعه کنند[11].

با ملاحظه ی این موارد و اظهارات متناقض باید دید آیا این توافق به نتیجه ای خواهد رسید و یا دوباره با به تعویق افتادن، انتظارات دو طرف افزایش خواهد یافت. از مراحل انجام شده ی گذشته، این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که آمریکا تاکنون انتظارات خود را افزایش داده است بدون اینکه به افزایش انتظارات ایران میدان دهد. حال باید دید در صورت انجام نشدن توافق، تعویق آن به سود کدام طرف خواهد بود.

فاطمه رضایی

[1] Antiwar.com

[2] Aljazeera

[6] ibid

[7] (Indyk, 2015)

[8] ibid

[9] The Times of Israel

[10] Associated Press

[11] خبر گزاری فارس

منابع:

1.     Indyk, M. (2015). Testimony before the Senate Foreign Relations Committee Hearing on U.S. Policy in the Middle East after a Nuclear Deal with Iran. the Brookings Institution.

2.     Antiwar.com

3.     www.bloomberg.com

4.     www.washingtonpost.com

5.     The Times of Israel

6.     Associated Press

7.     خبر گزاری فارس

8.     Aljazeera

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش دوم)

۱۳۹۶/۸/۱۶

حملات صوتی به دیپلمات‌های آمریکایی در کوبا

۱۳۹۶/۸/۱۶

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش نخست)

۱۳۹۶/۸/۷

استراتژی جدید دونالد ترامپ در خصوص ایران؛ نواخت طبل جنگ

۱۳۹۶/۸/۲

ترامپ، سازمان ملل؛ هیاهو برای هیچ

۱۳۹۶/۷/۴

ایالات متحده آمریکا، موضوع هسته‌ای کره شمالی و برجام

۱۳۹۶/۶/۲۸

تحلیل روند اسناد امنیت ملی ایالات‌متحده امریکا از آغاز تا کنون (2015-1987)

۱۳۹۶/۵/۲۱

تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

۱۳۹۶/۵/۱

بیم و امید ترامپ از گسترش روابط با روسیه

۱۳۹۶/۴/۲۷

مدل‌سازی دکترین سیاست خارجی دونالد ترامپ

۱۳۹۶/۴/۱۳

چشم‌انداز روابط آمریکا و چین در مواجهه با تهدید کره شمالی

۱۳۹۶/۳/۳۱

مهار و بازداشتن ایران پس ازتوافق هسته ای:مرکزمطالعات بین الملل و راهبردی (CSIS) مارس 2017 مصادف با فروردین ماه 96

۱۳۹۶/۳/۳

ارزیابی سیاست خارجی 14 هفته ای ترامپ

۱۳۹۶/۲/۱۲

حمله موشکی آمریکا به سوریه: پارادوکس سیاست‌های اعلامی و اعمالی

۱۳۹۶/۲/۱۰

بررسی تیم سیاست خارجی و امنیتی ترامپ

۱۳۹۶/۲/۹

معرفی و تحلیل شخصیت مایکل فلین مشاور امنیت ملی سابق ایالات متحده در دولت ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۷

راهبردهای احتمالی دولت ترامپ در سوریه و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۱۲/۳

دکترین ترامپ و تیم مشاوران سیاست خارجی او

۱۳۹۵/۱۰/۱۳

جایگاه معاونت ریاست جمهوری در ساختار سیاسی امریکا

۱۳۹۵/۱۰/۷

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛ معرفی چهره های کلیدی تیم سیاست خارجی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۹/۱۵

چرایی تفاوت بین خوانش کاخ سفید و کنگره از متن گزارش 28 صفحه‌ای

۱۳۹۵/۷/۷

اختلافات میان امریکا و عربستان؛ تاکتیکی یا راهبردی؟

۱۳۹۵/۵/۱۹

انتخابات 2016ریاست جمهوری امریکا؛ تحلیلی بر آخرین وضعیت انتخابات و بررسی موضع گیری نامزدها نسبت به خاورمیانه و بالاخص ایران

۱۳۹۵/۵/۶

بررسی روابط تسلیحاتی ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی؛با نگاهی به شرکت‌های برتر نظامی جهان

۱۳۹۵/۴/۱۹

آمریـکا؛ سیـاست چرخش به شرق آسیـا و تاثیر آن بر خاورمیانه

۱۳۹۵/۴/۱۴

سرگردانی ناتو در سوریه

۱۳۹۴/۱۲/۲

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛موضع گیـری نامزدها نسبت به توافق هستـه ای ایـران

۱۳۹۴/۱۰/۱۹

تأثیر تحولات شرق اروپا بر راهبرد چرخش به شرق امریکا: تهدید اصلی چین یا روسیه؟

۱۳۹۴/۹/۲۸

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛مروری بر فرآیند انتخابات و معرفی کاندیداهای این دوره

۱۳۹۴/۸/۱۳

بررسی گزارش دیلی بیست از تامین اینترنت ایران بوسیله یک شرکت آمریکایی وابسته به سیا

۱۳۹۴/۸/۱۲

بررسی محبوبیت جهانی ایران از دیدگاه مرکز تحقیقاتی پیو

۱۳۹۴/۴/۲۱

مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

۱۳۹۴/۳/۲۰

همایش مبارزه با خشونت گرایی افراطی در کاخ سفید

۱۳۹۴/۲/۲۸

آمریکا و خاورمیانه

۱۳۹۴/۲/۲۲

روابط آمریکا-کوبا؛ اهمیت آن در حرکت به سمت کاهش تنش در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۲/۲۲