ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > ایالات متحده آمریکا > ابرقدرتی زیر سایۀ ترس از روسیه

ابرقدرتی زیر سایۀ ترس از روسیه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۸ تعداد بازدید: 163

نگارنده: مریم ابوالحسینی

انتشار بخش‌هایی از دکترین هسته‌ای آمریکا تحت عنوان "مروری بر سیاست هسته‌ای" (NPR) پس از انتشار سند راهبرد امنیت ملی این کشور موج جدیدی از موضع‌گیری‌ها را در سراسر جهان به دنبال داشته است. این سند که چشم‌انداز چهار ساله‌ای از نقش سلاح‌های هسته‌ای را در راهبرد امنیتی ایالات متحدۀ آمریکا تبیین می‌کند، بر خلاف سند منتشره توسط دولت اوباما در سال 2010 آشکارا بر توسعه و نوسازی زرادخانه‌های هسته‌ای آمریکا در جهت رقابت و تقابل با روسیه تأکید دارد.

در گزارشات منتشر شده در سال‌های 2002 و 2010 روسیه در کنار هفت کشور دیگر از جمله چین، لیبی، سوریه، ایران عراق و کرۀ شمالی در زمرۀ کشورهایی محسوب می‌شود که امکان استفاده از توان هسته‌ای برای مقابله در برابر خطرات احتمالی از جانب آنها برنامه‌ریزی می‌شود. این در حالی است که در سند 2018 ‌روسیه مهمترین محور تهدید امنیت ملی آمریکا قلمداد شده است. در 15 مرتبه‌ای که نام روسیه در این گزارش ذکر گردیده، کشوری است که با زیر پا گذاشتن تعهدات خود در زمینۀ عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای، توانمندی‌های هسته‌ای خود را افزایش داده و از آنجایی که آمریکا و ناتو را – علی رغم تلاش‌های آمریکا در ایجاد روابط پایدار- به عنوان اصلی‌ترین تهدید علیه بلندپروازی‌های ژئوپلیتیکی معاصر خود می‌بیند، قصد حمله پیش دستانه به اروپا و آمریکا و یا متحدان ایشان را دارد. لذا با به تصویر کشیدن چنین سناریویی سرمایه‌گذاری بر روی تسلیحات جدید هسته‌ای به منظور بازدارندگی مضاعف روسیه اجتناب ناپذیر به نظر می‌رسد.

در طی یک سال گذشته چالش و بحران‌های متعدد موجود در روابط روسیه و آمریکا گسترش یافته و هر روز ابعاد جدیدی می‌یابند. تمدید و تشدید تحریم‌های ناشی از بحران اوکراین و مسألۀ الحاق کریمه، بحران سوریه و مسألۀ مداخلۀ روسیه در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر 2016 (روس گیت) موجب پیچیده‌تر شدن چالش‌های فی‌مابین گشته است. نکتۀ جالب توجه در این بین واکنش روسیه در قبال تنش‌های سیاسی و ژئوپلتیکی ایجاد شده است. اغلب این واکنش‌ها موضع‌‌گیری‌های سیاسی توام با خویشتنداری بوده‌اند و کمتر شامل اقدامات تلافی‌جویانه‌ای چون اخراج دیپلمات‌های آمریکایی یا تهیه فهرستی از طرف دولت برای تحریم مقام‌های امریکایی شده است.

بسیاری از تحلیل‌گران روس طی سال گذشته ضمن تأیید رویکرد عملگرایانۀ مقامات کشورشان در قبال زیاده طلبی‌ها و یکجانبه‌گرایی واشنگتن معتقدند رویکردهای ایالات متحده اقداماتی تبلیغی و ناشی از فشار فزاینده داخلی بوده و بیش از هرچیز دارای مصرف داخلی است. بویژه که برخی از این سیاست‌های خصمانه از جانب کاخ سفید بی‌اثر و کم‌رنگ شده‌اند. به طور مثال لایحۀ موسوم به CAATSA  در جولای 2017 به منظور وضع محدودیت‌‌های جدی در کسب فن‌آوری‌های جدید در حوزۀ نفت و گاز در کنار مجازات‌های امنیتی سایبری برای شخصیت‌های حقیقی و حقوقی روسیه در کنگرۀ آمریکا به تصویب رسید. در حال حاضر تردید جدی در اجرایی شدن این قانون توسط دولت وجود دارد بویژه پس از آنکه وزارت خارجه در اکتبر 2017 اعلام کرد دفتر هماهنگ کنندۀ سیاست‌های تحریم‌ها را بسته است. انتشار فهرست افراد تحت تحریم در 30ژانویۀ گذشته که بسیاری از مقامات و بازرگانان مطرح روسیه را شامل شده و به فهرست کرملین معروف شده است نیز از این امر مستثنی نیست. چرا که انتشار این فهرست به معنای تحریم آنها از سوی وزارت خزانه داری آمریکا نبوده و حتی حاوی نام رئیس بانک مرکزی روسیه و مدیر کل آن هم نیست.

لیکن بحث نوسازی زرادخانه‌های هسته‌ای آمریکا واکنش عملی روسیه را در پی خواهد داشت. چنانچه در روزهای اخیر شاهد اولین نشانه‌های آن بوده‌ایم. وزبر خارجۀ روسیه پس از انتشار دکترین هسته‌ای آمریکا در موضع‌گیری صریح کم سابقه‌ای چشم انداز سند متشره را جنگ طلبانه ارزیابی کرد و اظهار داشت مسکو به منظور تأمین امنیت خود اقدامات ضروری را انجام خواهد داد. ابر ماموریت اعلام شده از جانب پوتین در چند روز گذشته با تأکید بر جهش در همۀ ابعاد من جمله فن‌آوری‌ها و زیرساخت‌ها به قیمت پاکسازی هر آنچه مانع پیشرفت می‌شود موجب بروز موج جدیدی از نگرانی نسبت به آغاز دور جدید رقابت تسلیحاتی در جهان شده است. منطق ضد روسی حاکم بر اسناد منتشر شده، چه سند راهبرد امنیت ملی و یا دکترین هسته‌ای همکاری آتی این دو کشور را در اجرای معاهدۀ عدم اشاعۀ موشک‌های هسته‌ای موسوم به SMRMD با تردید جدی مواجه می‌کند.

تآکید موجود بر سرمایه گذاری دولت آمریکا بر توسعه و نوسازی انواع تسلیحات هسته‌ای همراه با توجیهاتی که از آمریکا یک درماندۀ بی‌دفاع ساخته است، در حکم تضمین قراردادهای کلان با کارتل‌های اسلحه سازی و تزریق میلیون‌ها دلار به صنایع نظامی - تسلیحاتی است که از رئیس جمهور تاجر مسلکی مثل ترامپ چندان دور از ذهن نیست. لیکن در ورای همۀ این موارد به نظر می‌رسد سیاستمداران فعلی آمریکا دچار دیدگاه‌های به شدت ایدئولوژیک شده‌اند که موجب شده امکان ارزیابی تبعات سیاست‌های پروپاگاندایی خود را در عرصۀ بین الملل از دست بدهند. رقابت تسلیحاتی یا جنگ سرد نوین (که البته مورد دوم بعید بنظر می‌رسد) یا صرفا روابط خصمانه، هر کدام که چشم انداز روابط آتی میان فدراسیون روسیه و ایالات متحدۀ آمریکا باشد، تحولات اخیر نظام بین الملل نشان می‌‌دهد هژمونی ایالات متحده ترک‌های جدی برداشته است و دکترین هسته‌ای 2018 گواه این امر است.

منابع

- Антонов, Анатолий (3 февраля 2018), “ США нашли "страшилку" в лице России для оправдания роста своих военных расходов”,Российский Совет По Международным Делам.

-  Blackwill, Robert D. and Philip H. Gordon (January 2018), “Containing Russia”, Council Special Report No. 80.

- 2018 NUCLEAR POSTURE REVIEW, U.S. Department of Defense.

 

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

ونزوئلا؛ انتخاب مجدد مادورو و چالش‌های پیش رو

۱۳۹۷/۳/۱۴

کارنامه یکساله نظامی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۲/۲۴

کارنامه یکساله اقتصادی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۲/۲۳

کارنامه یکساله اجتماعی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۱/۲۶

عوامل موثر بر تصمیمات کاربردی سیاست خارجی امریکا و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران: احتمالات ایجاد شبکه جاسوسان خصوصی

۱۳۹۷/۱/۲۰

قراردادهای فروش تسلیحات به کشورهای جنوب شرق آسیا

۱۳۹۷/۱/۱۹

نقش جارد کوشنر در سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه

۱۳۹۷/۱/۱۹

همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق: لابی کردها در آمریکا، سناریوهای آینده و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۷/۱/۸

ابرقدرتی زیر سایۀ ترس از روسیه

۱۳۹۶/۱۲/۸

سند راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا و مهار فدراسیون روسیه

۱۳۹۶/۱۲/۲

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش دوم)

۱۳۹۶/۸/۱۶

حملات صوتی به دیپلمات‌های آمریکایی در کوبا

۱۳۹۶/۸/۱۶

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش نخست)

۱۳۹۶/۸/۷

استراتژی جدید دونالد ترامپ در خصوص ایران؛ نواخت طبل جنگ

۱۳۹۶/۸/۲

ترامپ، سازمان ملل؛ هیاهو برای هیچ

۱۳۹۶/۷/۴

ایالات متحده آمریکا، موضوع هسته‌ای کره شمالی و برجام

۱۳۹۶/۶/۲۸

تحلیل روند اسناد امنیت ملی ایالات‌متحده امریکا از آغاز تا کنون (2015-1987)

۱۳۹۶/۵/۲۱

تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

۱۳۹۶/۵/۱

بیم و امید ترامپ از گسترش روابط با روسیه

۱۳۹۶/۴/۲۷

مدل‌سازی دکترین سیاست خارجی دونالد ترامپ

۱۳۹۶/۴/۱۳

چشم‌انداز روابط آمریکا و چین در مواجهه با تهدید کره شمالی

۱۳۹۶/۳/۳۱

مهار و بازداشتن ایران پس ازتوافق هسته ای:مرکزمطالعات بین الملل و راهبردی (CSIS) مارس 2017 مصادف با فروردین ماه 96

۱۳۹۶/۳/۳

ارزیابی سیاست خارجی 14 هفته ای ترامپ

۱۳۹۶/۲/۱۲

حمله موشکی آمریکا به سوریه: پارادوکس سیاست‌های اعلامی و اعمالی

۱۳۹۶/۲/۱۰

بررسی تیم سیاست خارجی و امنیتی ترامپ

۱۳۹۶/۲/۹

معرفی و تحلیل شخصیت مایکل فلین مشاور امنیت ملی سابق ایالات متحده در دولت ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۷

راهبردهای احتمالی دولت ترامپ در سوریه و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۱۲/۳

دکترین ترامپ و تیم مشاوران سیاست خارجی او

۱۳۹۵/۱۰/۱۳

جایگاه معاونت ریاست جمهوری در ساختار سیاسی امریکا

۱۳۹۵/۱۰/۷

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛ معرفی چهره های کلیدی تیم سیاست خارجی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۹/۱۵

چرایی تفاوت بین خوانش کاخ سفید و کنگره از متن گزارش 28 صفحه‌ای

۱۳۹۵/۷/۷

اختلافات میان امریکا و عربستان؛ تاکتیکی یا راهبردی؟

۱۳۹۵/۵/۱۹

انتخابات 2016ریاست جمهوری امریکا؛ تحلیلی بر آخرین وضعیت انتخابات و بررسی موضع گیری نامزدها نسبت به خاورمیانه و بالاخص ایران

۱۳۹۵/۵/۶

بررسی روابط تسلیحاتی ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی؛با نگاهی به شرکت‌های برتر نظامی جهان

۱۳۹۵/۴/۱۹

آمریـکا؛ سیـاست چرخش به شرق آسیـا و تاثیر آن بر خاورمیانه

۱۳۹۵/۴/۱۴

سرگردانی ناتو در سوریه

۱۳۹۴/۱۲/۲

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛موضع گیـری نامزدها نسبت به توافق هستـه ای ایـران

۱۳۹۴/۱۰/۱۹

تأثیر تحولات شرق اروپا بر راهبرد چرخش به شرق امریکا: تهدید اصلی چین یا روسیه؟

۱۳۹۴/۹/۲۸

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛مروری بر فرآیند انتخابات و معرفی کاندیداهای این دوره

۱۳۹۴/۸/۱۳

بررسی گزارش دیلی بیست از تامین اینترنت ایران بوسیله یک شرکت آمریکایی وابسته به سیا

۱۳۹۴/۸/۱۲

بررسی محبوبیت جهانی ایران از دیدگاه مرکز تحقیقاتی پیو

۱۳۹۴/۴/۲۱

مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

۱۳۹۴/۳/۲۰

همایش مبارزه با خشونت گرایی افراطی در کاخ سفید

۱۳۹۴/۲/۲۸

آمریکا و خاورمیانه

۱۳۹۴/۲/۲۲

روابط آمریکا-کوبا؛ اهمیت آن در حرکت به سمت کاهش تنش در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۲/۲۲