ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > ایالات متحده امریکا > گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۵/۱۷ تعداد بازدید: 264

سید حسین موسویان: ترامپ پیش از اجرای سیاست‌هایش در قبال ایران، باید نگاهی جامع به عواقب سیاست های گذشته آمریکا در منطقه بیاندازد.



در حالی که وزارت خارجهٔ دولت دونالد ترامپ دو بار تاکنون تأیید کرده که ایران به مفاد قرارداد اتمی تیرماه ۱۳۹۴ پای بند بوده است، شواهدی به چشم می خورد که ترامپ قصد دارد تا دستاورد چشمگیر سلف خود را در سیاست خارجی، از میان بردارد.
مع الوصف، مسئلهٔ بغرنج برای کاخ سفید و متحدانش این است که خروج از برجام در شرایطی که ایران طبق گفتهٔ تمامی ناظران بی طرف کاملاً به تعهدات خود پای بند بوده است، موجب انزوای ایالات متحده خواهد شد. باب کورکر، رئیس کمیتهٔ روابط خارجی سنا و یکی از منتقدان مشهور برجام، گفته است: «نقض این توافق باید توسط ایران باشدنه اینکه بر دوش ایالات متحده بیافتد زیرا می خواهیم متحدانمان با ما همراه باشند.»
گفتنی است که ترامپ اکنون یک تیم را در کاخ سفید موظف کرده تا برای او گزینه هایی را فراهم کنند که بتواند در گزارش بعدی اش در ماه سپتامبر، از تایید پای بندی ایران به توافق، سر باز زند. او گفته است که «شخصاً» بر این باور است که ایران «عدم پایبند» به برجام شناخته خواهد شد.
یک منبع آگاه در واشینگتن که نخواست نامش فاش شود، به نویسنده گفت که دراین مورد کاخ سفید راه های زیر را در دست بررسی دارد:
الف) ایران را به عدم التزام فنی و نقض محدودیت های مواد هسته ای پیش بینی شده در توافق متهم کند؛
ب) به آژانس بین المللی انرژی اتمی برای دسترسی به تاسیسات نظامی حساس در ایران فشار آورد تا خودداری ایران، را دستمایه خروج از توافق قراردهد.
پ) مذاکرهٔ مجددی را پیرامون توافق آغاز کند تا پیشرفت غنی سازی در ایران کاملاً متوقف و محدودیت های موقت برنامه هسته ای پیش بینی شده در برجام، دائمی شوند.
ت) برای اعتبار بخشیدن به یک گزارش دستگاه اطلاعاتی آلمان تلاش کند؛ گزارشی که مدعی بود ایران به «فعالیت های مرتبط با تدارک برای تکثیر غیر قانونی سلاح هسته ای» ادامه می دهد. چنین کاری به رغم آن صورت می گیرد که گزارش مذکور قبلا از سوی دولت اوباما و کار شناسان مستقل، رد شده است.
جهت زمینه چینی های لازم، متحدان منطقه ای ایالات متحده، به رهبری عربستان سعودی و امارات متحده عربی، اخیرا لابی با کنگره را آغاز کرده و خواسته اند که حق غنی سازی برای آنان به رسمیت شناخته شود زیرا که برجام به «ایران شیعه» اجازه داده تا چنین کاری را بکند. سناتور کورکر نیز با اشاره به این موضوع، گفته است که «ما باید در نهایت به جایی برسیم که مذاکرات دیگری را بر سر این توافق انجام دهیم تا آنان هرگز حق غنی سازی نداشته باشند.» در همین حال، یک مقام ارشد ایالات متحده تایید کرد که دولت ترامپ درصدد تلاش برای انجام بازرسی از تاسیسات نظامی ایران است.
ترامپ در جریان نشست جی-۲۰ در هامبورگ نیز بر خلاف نص برجام که هرگونه اقدام ضد روابط عادی اقتصادی با ایران توسط سایر کشور ها را ممنوع می کند، از رهبران کشورهای خارجی خواست تا تجارت با ایران را متوقف کنند. جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، اظهارات ترامپ را نقض «نه تنها روح، بلکه متن» برجام خواند و افزود که ایران گزینه هایی «آماده» دارد تا در صورت «نقض فاحش» توافق از سوی ایالات متحده، از برجام خارج شود.
لذا کاخ سفید ترامپ در آستانهٔ اقدامی (استراتژی جدید در مورد ایران) است که نتیجه آن عواقبی جدی برای صلح و ثبات خاورمیانه و جغرافیایی فرا تر از آن خواهد داشت. درعین حال ترامپ چند گزینه می تواند داشته باشد.
مشکل دولت ترامپ با ایران، به اختلافات آمریکا و ایران در مسائل منطقه ای بازمی گردد. دراین مورد کاخ سفید باید درک کند که برجام اولا: یک توافق چند جانبه است که پنج قدرت دیگر جهانی نیز در آن دخیل هستند و نه توافق دوجانبه بین ایران و آمریکا؛ و ثانیا توافقی است که تنها در مورد اختلاف هسته ای صورت گرفته ضمن اینکه کف مطالبات طرفین را دربردارد و نه سقف خواسته های دوطرف را.
فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در یک نشست خبری مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر خارجهٔ روسیه، گفت: «ما از این موضوع اطمینان حاصل خواهیم کرد که تعامل با ایران ادامه یابد و توافق در تمامی جزئیاتش از سوی تمامی طرفین اجرا شود. این شامل بخش هسته ای و همچنین سایر بخش های توافق مانند برداشته شدن تحریم ها، و بازگشت تدریجی تعامل در تمامی بخش هاست.»
از این منظر، گزینهٔ معقول برای دولت ترامپ این خواهد بود که به اجرای کامل و دقیق برجام متعهد باشد تا هم اعتبار آمریکا را حفظ کند و هم قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را اجراء کرده باشد. همزمان نیز برای یافتن راهی جهت حل اختلافات منطقه ای با ایران از طریق دیپلماسی واقع بینانه تلاش کند.
دلیل اصلی ستیز آمریکا با ایران، بخاطر حقوق بشر و تروریسم نیست، تروریسمی که امروزه عراق، افغانستان، سوریه و لیبی را به آتش کشیده و حتی بی گناهان بسیاری را نیز در غرب کشته است. واضح است که در مورد حقوق بشر، ایران چندین سال نوری از برخی متحدان نزدیک آمریکا در منطقه، از جمله عربستان سعودی، جلو تر است. مضاف بر این، هم هیلاری کلینتون و هم پرزیدنت ترامپ، قبلا عربستان سعودی را به عنوان بزرگترین حامی مالی تروریسم، نکوهش کردند. نخست وزیر پیشین قطر نیز اخیراً اذعان کرد که آمریکا، قطر، عربستان سعودی و ترکیه، در حمایت از گروه های افراط گرا در سوریه مشترکا اشتباه کردند. ضمن اینکه واقعیت این است که ایران تنها قدرت منطقه است که مستقیماً بر ضد داعش و القاعده می جنگد؛ و اگر مداخلهٔ ایران نمی بود، شاید بغداد و دمشق در اشغال آن ها بود.
مع الوصف، برخی حقایق قابل کتمان نیستند:
نخست، ایالات متحده و ایران در منطقه تضاد منافع جدی دارند. در حالی که ایالات متحده نفوذ منطقه ای ایران را عامل بی ثباتی می بیند، ایران نیز حمایت آمریکا را از دیکتاتورهای منطقه ای و جنگ های آمریکا در افغانستان، عراق، لیبی و همدستی در تجاوز سعودی به یمن را، دلیل اصلی بی ثباتی و عامل گسترش تروریسم می داند. دوم، سیاست ایالات متحده در خاورمیانه، با سایر قدرت های جهانی، مانند روسیه، چین و حتی برخی از متحدان اروپایی اش، در تقابل است. سوم، ایالات متحده در حال حاضر حتی با برخی از متحدان سنتی خود در بین کشورهای عرب خلیج فارس و همچنین ترکیه، اختلاف هایی جدی دارد.
اگر ترامپ به سیاست هایش مبنی بر تغییر رژیم و تقابل همه جانبه با ایران، افزایش حضور نظامی آمریکا در افغانستان، حمایت از عربستان سعودی در جنگ خونین علیه یمن و فروش صد ها میلیارد دلار سلاح های آمریکایی ادامه دهد، نه تنها هیزمی بیشتر بر آتش بحران های منطقه افکنده بلکه دیر یا زود صدمات مهلکی به امنیت آمریکا نیز وارد خواهد کرد. افزون بر این به این نکته باید توجه داشت که دیپلماسی بین المللی تنها موفق شده است تا منازعهٔ اتمی ایران را صلح آمیز حل کند و در مورد سایر بحران ها همچون سوریه، لیبی، یمن و فلسطین شکست خورده است.
به همین دلیل، ترامپ پیش از اجرای سیاست هایش در قبال ایران، باید نگاهی جامع به عواقب سیاست های گذشته آمریکا در منطقه بیاندازد و سپس دربارهٔ یک استراتژی فراگیر واقع بینانه در منطقه، تصمیم بگیرد. دولت او باید شکست های گذشته، به ویژه در عراق، افغانستان و لیبی، را مد نظر داشته باشد، درس هایش را در این باره بیاموزد و اصلاحات مناسبی را در جهت عدم تکرار آن اشتباهات، انجام دهد. اگر چنین اتفاقی روی دهد، ترامپ در قبال ایران نیز سیاست های غیر سازندهٔ دهه های گذشته را تکرار نخواهد کرد.

 


سید حسین موسویان
دیپلماسی ایرانی   12 مرداد 1396

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام

۱۳۹۷/۱/۲۸

راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا – دسامبر 2017

۱۳۹۶/۱۰/۳

اندیشکده رند: نابود کردن اقتصاد ایران کمکی به ایالات‌متحده نخواهد کرد

۱۳۹۶/۸/۱۴

توصیه اندیشکده کارنگی به تجدیدنظر در خصوص برخوردهای سخت­‌گیرانه با ایران

۱۳۹۶/۸/۶

گزینه ترامپ: مدل برجام ایران یا بمب هسته‌ای کره شمالی؟

۱۳۹۶/۷/۲۹

متن مصاحبه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با فرید زکریا

۱۳۹۶/۷/۴

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

۱۳۹۶/۵/۱۷

دخالت آمریکا و عربستان در انتخابات سایر کشورها

۱۳۹۶/۲/۲۰

پایان سلطه آمریکا و باقی ماندن تعداد انگشت‌شماری قدرت جهانی تا سال 2030

۱۳۹۵/۸/۲۶

اروپا اولویت نخست رئیس‌جمهور بعدی امریکا

۱۳۹۵/۸/۱۷

سردرگمی امریکا در جهانی خطرناک

۱۳۹۵/۷/۲۸

انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر روابط این کشور با ژاپن

۱۳۹۵/۷/۱۹

میزان مشارکت مسلمانان امریکا در انتخابات، زنگ خطری برای ترامپ

۱۳۹۵/۷/۱۰

پایان یک انقلاب سیاسی! بلی یا خیر؟

۱۳۹۵/۴/۲۳

آیا ترس مردم امریکا از داعش واقعی است؟

۱۳۹۵/۴/۱۴

گزینه‌های احتمالی برای معاون اولی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۴/۱۲

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و فروپاشی کلان روایت جهانی شدن

۱۳۹۵/۴/۶

دیدگاه مردم آمریکا نسبت به پناه‌جویان خاورمیانه‌ای

۱۳۹۵/۴/۵

منازعه اوباما و ترامپ بر سر عبارت "اسلام رادیکال"

۱۳۹۵/۳/۳۱

ایران رئالیست است

۱۳۹۵/۳/۱۶

سایه مصایب ناشی از مداخله گرایی بر سر سیاست خارجی آمریکا

۱۳۹۵/۲/۲۱

تجویزات مشاور سابق اوباما برای تغییر شرایط امریکا در خاورمیانه

۱۳۹۵/۲/۲۰

فروش تسلیحات قدرت های بزرگ به مناطق مختلف جهان

۱۳۹۵/۲/۸

تشدید فعالیت های ایالات متحده در عراق و سوریه

۱۳۹۵/۱/۳۰

کاهش عناصر قدرت ارتش امریکا

۱۳۹۵/۱/۲۷

بازخوانی استفان والت از کارنامه سیاست خارجی اوباما

۱۳۹۵/۱/۲۳

تشدید جنگ سایبری و اطلاعاتی امریکا در منطقه

۱۳۹۵/۱/۹

ریگانیسم در بحران؛ جمهوری خواهان نیازمند باز تعریف هویت خود

۱۳۹۵/۱/۸

اوباما در قامت منتقد سیاست های اروپا در لیبی و خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۲/۲۲

تشدید بحران بی اعتمادی بین واشنگتن و آنکارا

۱۳۹۴/۱۲/۵

واکاوی تئوریک آینده ی ایده‌ی جهان‌گرایی در آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۲۸

ضرورت راهبرد امریکا در قبال عربستان از نگاه اندیشکده هوور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

راهبرد و سیاست امریکا در خاورمیانه؛ طرح مشترک شورای روابط خارجی و موسسه رند

۱۳۹۴/۱۱/۲

ضرورت توازن بخشی به سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۳۰

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

چه کسی برنده انتخابات ریاست جمهوری امریکا می شود؟

۱۳۹۴/۱۰/۹

تساهل مذهبی، شرط ادامه ی روابط آمریکا و غرب با عربستان سعودی؟!

۱۳۹۴/۹/۱۸

گزینه ی مرجح ایالات متحده و ناتو در برخورد با داعش از نظر ریچارد هاس

۱۳۹۴/۹/۴

درگیر ساختن جهان در سوریه

۱۳۹۴/۸/۱۳

تئاتر اوباما در تئاتر ریچارد راجرز!! دفاعی تمام قد از حزب دموکرات

۱۳۹۴/۸/۱۲

چامسکی: تهاجم سال 2003 امریکا به عراق بدترین جنایت قرن21

۱۳۹۴/۸/۱۰

پس از اوکراین و سوریه، آسیای میانه جبهه جدید تقابل بین امریکا و روسیه

۱۳۹۴/۸/۹

طرح امریکا برای حمله به میدان‌های نفتی تحت کنترل داعش

۱۳۹۴/۸/۶

کسینجر: نیاز امریکا به راهبرد و اولویت های جدید

۱۳۹۴/۷/۲۸

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

۱۳۹۴/۷/۲۳

کارت عراق در دستان کدام یک؟ ایالات متحده یا روسیه!!

۱۳۹۴/۷/۲۲

اشتباهات فاحش سرویس اطلاعاتی آمریکا و ضرورت صورت بندی نوین آن

۱۳۹۴/۷/۲۰

فرید زکریا : ایالات متحده نیازمند راهبردی صریح در جنگ سوریه

۱۳۹۴/۷/۱۴

برژینسکی: روس ها می باید در آوردگاه سوریه، بر له و نه علیه ایالات متحده عمل کنند

۱۳۹۴/۷/۱۳

آینده ی همکاری ایالات متحده و روسیه در بحران سوریه

۱۳۹۴/۷/۷

سوریه محملی برای تقریب یا تخریب روابط ایالات متحده با روسیه ؟؟!

۱۳۹۴/۷/۶

چامسکی: امریکا بزرگترین تهدید برای صلح جهانی است نه ایران

۱۳۹۴/۷/۵

الزام آمریکا و غرب برای بازخوانی هنرهای جنگ و راهبردهای کلان

۱۳۹۴/۷/۴

پاسخ ایالات متحده به جنگ داخلی سوریه و بحران پناهندگان

۱۳۹۴/۶/۲۴

پیشقراولان الهام بخش بر نامزدهای انتخاباتی آمریکا

۱۳۹۴/۶/۲۲

دیالکتیکی برای فهم موضع کنگره آمریکا در قبال موافقت نامه ی هسته ای ایران

۱۳۹۴/۶/۱۸

هشداری به آمریکا در مورد برنامه ی موشکی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۷

فقدان اقتدار وزارت خارجه در آمریکا برای بیش از سیزده سال

۱۳۹۴/۶/۱۶

قمار بزرگ امریکا و ترکیه در قبال تحولات اخیر منطقه

۱۳۹۴/۵/۱۴

افزایش اختلاف نظر یهودیان امریکا در قبال توافق هسته ای

۱۳۹۴/۵/۱۱

کشورهای باقی‌مانده در لیست تحریم‌های آمریکا

۱۳۹۴/۵/۴

تحرکات نظامی روسیه نمایانگر بازی با آتش پوتین

۱۳۹۴/۵/۴

چهار افسانه در رابطه با برنامه هسته ای ایران

۱۳۹۴/۴/۲۲

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

۱۳۹۴/۴/۷

آیا ایالات متحده آمریکا کشوری مسیحی است؟

۱۳۹۴/۳/۲

راهبرد جدید آمریکا در خاورمیانه: سیاست دو گانه

۱۳۹۴/۲/۲۹

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

۱۳۹۴/۲/۲۷

جنگ‌های خاورمیانه شاید تا 10 سال دیگر ادامه یابند

۱۳۹۴/۲/۲۷

علت غیبت پادشاه عربستان و برخی دیگر از رهبران عربی در نشست 1+6

۱۳۹۴/۲/۲۳

فعالیت های سیگنالی سازمان های اطلاعاتی آمریکا در قبال شوروی

۱۳۹۴/۲/۱۳

چرا آمریکا باید در مقابل ایران صبور باشد

۱۳۹۴/۲/۱