ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > ایالات متحده آمریکا > تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۵/۱ تعداد بازدید: 383

چرا ترامپ تیم جدیدی در مورد برجام در کاخ سفید تشکیل داد؟

نگارنده: سید محمد موسوی

انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا بسیاری از تحلیل گران سیاست خارجی و روابط بین الملل را متعجب و نگران کرد، چرا که ترامپ وعده های نگران کننده ای را در کمپینهای انتخاباتی اش داده بود و اجرای آن وعده ها می توانست مشکلات بسیاری برای جهان متشنج و بحران اخیر کنونی ایجاد کند. اما ترامپ سکان سیاست و حکومت در آمریکا را به دست گرفت و برخی از حساسیت برانگیزترین وعده های خود از قبیل؛ خروج از موافقت نامه تجاری ترانس پاسیفیک(TTP) و موافقت نامه آب و هوایی پاریس را عملی کرد. این قبیل اقدامات اگر چه واکنشهای منفی بسیاری را در سراسر جهان بر انگیخت، اما مخالفین و منتقدین نتوانستند در مقابل اسب سرکش ترامپ کاری انجام دهند و عملاً رئیس جمهور جدید آمریکا بود که موفق شد تا با خروج از این موافقت نامه ها، نه تنها از اعتبار جهانی این معاهدات- مخصوصاً موافقت نامه اقلیمی پاریس بکاهد، بلکه در جهت ترغیب دیگران برای خروج و مذاکره جهت رسیدن به یک توافق نامه جدید تلاش کند. هر چند مباحث مرتبط با این موافقت نامه ها و جنجالهای خروج آمریکا از آنها همچنان وجود دارد، اما این روزها بحث اقدامات مخالف با موافقت نامه هسته ای ایران معروف به برجام (JCPOA) توسط آمریکا و تمایل این کشور برای لغو این موافقت نامه بین المللی داغ تر است و تحلیل گران بین المللی و رصدکنندگان سیاست خارجی آمریکا منتظرند تا تصمیم نهایی دولت ترامپ در مورد برجام را نظاره کنند و تأثیرات آن بر سیاست خارجی آمریکا و ایران و مناسبات این دو کشور را بررسی نمایند.

ترامپ در کمپینهای متعدد انتخاباتی همواره از برجام انتقاد کرده و آنرا بدترین توافق تاریخ آمریکا قلمداد نموده است و از ضرورت لغو و یا حتی پاره کردن آن صحبت کرده است. اما پس از گذشت بیش از 6 ماه از روی کار آمدن دولت جدید آمریکا، هنوز موافقت نامه جامع اقدام مشترک (برجام) پابرجاست و در این مدت دولت آمریکا دوبار پایبندی کامل ایران به این موافقت نامه را بصورت رسمی تأیید کرده است. اما چرا علی رغم مخالفت سرسختانه ترامپ با برجام، دولت جدید آمریکا هنوز آنرا لغو نکرده است؟

موضع و پاسخ رسمی دولت آمریکا به این پرسش این است که دولت این کشور تا تکمیل یک بررسی گسترده در مورد چگونگی مواجهه با ایران و موافقت نامه جامع اقدام مشترک، به اجرای برجام ادامه خواهد داد. برخی از تحلیل گران نیز معتقدند که راهبرد دولت جدید آمریکا اجرای ظاهری این موافقت نامه بین المللی و اعمال فشار و تحریم های جدید علیه ایران، جهت خنثی کردن اثرات راهگشای برجام برای ایران است. هر چند نمی توان منکر صحت و سقم بخش هایی از این تحلیل ها بود، اما به نظر می رسد چرایی مواضع و سیاستهای کنونی دولت آمریکا در مورد برجام را باید در عنصری به نام اجبار حقوقی و بین المللی این کشور جهت پایبندی –هر چند ظاهری- به موافقت نامه جامع اقدام مشترک پیدا کرد. در واقع می توان اینگونه عنوان کرد که برجام یک موافقت نامه دو جانبه نبوده که آمریکا بتواند به راحتی از آن خارج شود، بلکه موافقت نامه ای بین المللی و چند جانبه است که توسط شش قدرت جهانی (1+5) و ایران امضاء شده و از طریق یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد (2231) تأیید شده است. بنابراین موافقت نامه برجام دارای دو بعد سیاسی و حقوقی است. بدین ترتیب از یک طرف تأیید قدرت‌های جهانی و به صورت گسترده تر افکار عمومی جهانی- را دارد که حائز بعد سیاسی این مسئله است و از طرف دیگر در قالب یک موافقت نامه بین المللی تهیه شد و توسط یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شده است، که این مسئله نیز ارزش و هویت حقوقی به آن بخشیده است. بنابراین لغو این موافقت نامه نیز نیازمند دو بستر و یا دلیل سیاسی و حقوقی است. اما دولت کنونی ایالات متحده آمریکا هیچ کدام از این دو بستر را برای تأمین شرایط خروج از برجام در اختیار ندارد. از این روست که این دولت به دنبال تأمین حداقل یکی از این دو شرایط جهت عملی کردن خواسته های ترامپ برای خروج از برجام است. به نظر می‌رسد تعیین یک تیم از اطرافیان ترامپ در کاخ سفید جهت بررسی موافقت نامه هسته ای ایران و نحوه مقابله با آن– که توسط نشریه فارین پالیسی مطرح شده است- را می توان در این قالب دید و به تحلیل آن پرداخت.

درواقع و با توجه به مطالب گفته شده می توان اینگونه عنوان کرد که دولت جدید آمریکا در اقناع اطرافیان موافقت نامه جامع اقدام مشترک (برجام) –یعنی 1+5- جهت لغو و یا مذاکره مجدد در مورد موضوع هسته ای ایران ناکام مانده و حتی نتوانسته است ایران را به زیر پا گذاشتن این موافقت نامه وادار کند. بنابراین دولت جدید آمریکا به دنبال پیدا کردن راهی برای اعلام عدم پایبندی ایران به موافقت نامه هسته ای و زمینه چینی برای خروج احتمالی از این موافقت نامه است. از این رو، ترامپ در ابتدا مأموریت پیدا کردن راهی جهت اعلام عدم پایبندی و یا حداقل عدم اعلام پایبندی – گزارشهای سه ماهه به کنگره- ایران به برجام را به وزیر امور خارجه آمریکا، رکس تیلرسون داده است، اما به نظر می رسد وی مخالف این سیاست است و معتقد است این مسئله به نفع آمریکا نخواهد بود. اما ترامپ با این دیدگاه تیلرسون مخالف است و برای پیگیری سیاست مدنظر خود راهی خارج از تشکیلات وزارت امور خارجه را برگزیده است و تیمی از دستیاران مورد اعتماد خود در کاخ سفید را مأمور کرده است تا راهی برای اعلام عدم پایبندی جمهوری اسلامی ایران به موافقت نامه جامع اقدام مشترک (JCPOA) بیابند.

بنابراین تشکیل تیم جدید در مورد موافقت نامه هسته ای ایران در کاخ سفید نشان دهنده چند نکته مهم است:
1. ترامپ کماکان به دنبال ضربه زدن به موافقت نامه هسته ای ایران و یا حتی از بین بردن آن است.
2. در دولت آمریکا نسبت به برخورد با برجام اجماع نظر وجود ندارد.
3. دولت آمریکا می داند که بدون اجماع بین المللی و یا دلایل حقوقی نمی تواند از برجام خارج شود.

  

گروه تخصصی ایالات متحده آمریکا
سید محمد موسوی (کارشناس گروه تخصصی ایالات متحده آمریکا)
1 مرداد 1396

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

کارنامه یکساله نظامی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۲/۲۴

کارنامه یکساله اقتصادی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۲/۲۳

کارنامه یکساله اجتماعی ترامپ و مواضع احزاب سیاسی

۱۳۹۷/۱/۲۶

عوامل موثر بر تصمیمات کاربردی سیاست خارجی امریکا و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران: احتمالات ایجاد شبکه جاسوسان خصوصی

۱۳۹۷/۱/۲۰

قراردادهای فروش تسلیحات به کشورهای جنوب شرق آسیا

۱۳۹۷/۱/۱۹

نقش جارد کوشنر در سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه

۱۳۹۷/۱/۱۹

همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق: لابی کردها در آمریکا، سناریوهای آینده و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۷/۱/۸

ابرقدرتی زیر سایۀ ترس از روسیه

۱۳۹۶/۱۲/۸

سند راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا و مهار فدراسیون روسیه

۱۳۹۶/۱۲/۲

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش دوم)

۱۳۹۶/۸/۱۶

حملات صوتی به دیپلمات‌های آمریکایی در کوبا

۱۳۹۶/۸/۱۶

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش نخست)

۱۳۹۶/۸/۷

استراتژی جدید دونالد ترامپ در خصوص ایران؛ نواخت طبل جنگ

۱۳۹۶/۸/۲

ترامپ، سازمان ملل؛ هیاهو برای هیچ

۱۳۹۶/۷/۴

ایالات متحده آمریکا، موضوع هسته‌ای کره شمالی و برجام

۱۳۹۶/۶/۲۸

تحلیل روند اسناد امنیت ملی ایالات‌متحده امریکا از آغاز تا کنون (2015-1987)

۱۳۹۶/۵/۲۱

تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

۱۳۹۶/۵/۱

بیم و امید ترامپ از گسترش روابط با روسیه

۱۳۹۶/۴/۲۷

مدل‌سازی دکترین سیاست خارجی دونالد ترامپ

۱۳۹۶/۴/۱۳

چشم‌انداز روابط آمریکا و چین در مواجهه با تهدید کره شمالی

۱۳۹۶/۳/۳۱

مهار و بازداشتن ایران پس ازتوافق هسته ای:مرکزمطالعات بین الملل و راهبردی (CSIS) مارس 2017 مصادف با فروردین ماه 96

۱۳۹۶/۳/۳

ارزیابی سیاست خارجی 14 هفته ای ترامپ

۱۳۹۶/۲/۱۲

حمله موشکی آمریکا به سوریه: پارادوکس سیاست‌های اعلامی و اعمالی

۱۳۹۶/۲/۱۰

بررسی تیم سیاست خارجی و امنیتی ترامپ

۱۳۹۶/۲/۹

معرفی و تحلیل شخصیت مایکل فلین مشاور امنیت ملی سابق ایالات متحده در دولت ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۷

راهبردهای احتمالی دولت ترامپ در سوریه و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۱۲/۳

دکترین ترامپ و تیم مشاوران سیاست خارجی او

۱۳۹۵/۱۰/۱۳

جایگاه معاونت ریاست جمهوری در ساختار سیاسی امریکا

۱۳۹۵/۱۰/۷

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛ معرفی چهره های کلیدی تیم سیاست خارجی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۹/۱۵

چرایی تفاوت بین خوانش کاخ سفید و کنگره از متن گزارش 28 صفحه‌ای

۱۳۹۵/۷/۷

اختلافات میان امریکا و عربستان؛ تاکتیکی یا راهبردی؟

۱۳۹۵/۵/۱۹

انتخابات 2016ریاست جمهوری امریکا؛ تحلیلی بر آخرین وضعیت انتخابات و بررسی موضع گیری نامزدها نسبت به خاورمیانه و بالاخص ایران

۱۳۹۵/۵/۶

بررسی روابط تسلیحاتی ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی؛با نگاهی به شرکت‌های برتر نظامی جهان

۱۳۹۵/۴/۱۹

آمریـکا؛ سیـاست چرخش به شرق آسیـا و تاثیر آن بر خاورمیانه

۱۳۹۵/۴/۱۴

سرگردانی ناتو در سوریه

۱۳۹۴/۱۲/۲

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛موضع گیـری نامزدها نسبت به توافق هستـه ای ایـران

۱۳۹۴/۱۰/۱۹

تأثیر تحولات شرق اروپا بر راهبرد چرخش به شرق امریکا: تهدید اصلی چین یا روسیه؟

۱۳۹۴/۹/۲۸

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛مروری بر فرآیند انتخابات و معرفی کاندیداهای این دوره

۱۳۹۴/۸/۱۳

بررسی گزارش دیلی بیست از تامین اینترنت ایران بوسیله یک شرکت آمریکایی وابسته به سیا

۱۳۹۴/۸/۱۲

بررسی محبوبیت جهانی ایران از دیدگاه مرکز تحقیقاتی پیو

۱۳۹۴/۴/۲۱

مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

۱۳۹۴/۳/۲۰

همایش مبارزه با خشونت گرایی افراطی در کاخ سفید

۱۳۹۴/۲/۲۸

آمریکا و خاورمیانه

۱۳۹۴/۲/۲۲

روابط آمریکا-کوبا؛ اهمیت آن در حرکت به سمت کاهش تنش در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۲/۲۲