ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > فرانسه > گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017): فرانسوا فیون، دلایل پیروزی و سیاست های پیش‌رو

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017): فرانسوا فیون، دلایل پیروزی و سیاست های پیش‌رو

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۱۲/۳ تعداد بازدید: 603

نگارنده: گروه تخصصی فرانسه

فرانسوا فیون، نامزد انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه که با غلبه بر سارکوزی به‌عنوان نامزد حزب راست و میانه به پیروزی رسیده است، برنامه‌ها و مواضعی متفاوت از اولاند رئیس‌جمهور کنونی فرانسه در برنامه انتخاباتی خویش نام‌برده است. گزارش پیشرو به شناخت این نامزد انتخاباتی و برنامه‌ها و مواضع وی در حوزه سیاست خارجی می‌پردازد.

مقدمه

انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه در دو تاریخ 20 و 27 نوامبر 2016 (30 آبان و 7 آذر 1395) برگزار شد و برخلاف نظرسنجی‌های انجام‌شده، فرانسوا فیون با کنار زدن نیکولا سارکوزی و پس‌ از آن آلن ژوپه (که در رأس نظرسنجی‌ها قرار داشت) در هر دو دور انتخابات مذکور به پیروزی رسید. این پیروزی فرانسوا فیون در حالی رخ داد که در ایالات‌متحده امریکا نیز برخلاف نتایج نظرسنجی‌ها، دونالد ترامپ به پیروزی رسید. پس از برکسیت و ترامپ، انتخاب فیون سومین چالش نظرسنجی در ارزیابی افکار عمومی محسوب می‌شود، این مسئله منجر به بروز نگرانی‌هایی از افزایش قدرت پوپولیسم در غرب شده است. از منظر تحلیل‌گران، افزایش نابرابری‌های اجتماعی، احساس بی‌توجهی به بخشی از شهروندان توسط دولت‌های در حال افول و همچنین غفلت نخبگان از واقعیت‌های موجود در جوامع غربی از علل افزایش گرایش جوامع غربی به احزاب راست افراطی محسوب می‌شوند.

 نظرسنجی‌های انجام‌شده پس‌ازانتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه نشان‌دهنده‌ی رقابت بین خانم مارین لوپن و فرانسوا فیون در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، بوده‌اند. با توجه به اینکه فرانسوا فیون نامزد حزب جمهوری خواهان (یکی از دو حزب حاکم در فرانسه) محسوب می‌گردد، سیستم کنونی در حال حاضر و پیش از برگزاری انتخابات جناح چپ بیشتر تمایل به پیروزی فیون در مقابل مارین لوپن نامزد حزب جبهه ملی و نماد حزبی خارج از سیستم قدرت را دارد. درواقع همه‌ی این پیش‌بینی‌ها در حالی صورت می‌گیرد که هنوز انتخابات درون‌حزبی سوسیالیست‌ها برگزار نشده و نامزدی جناح چپ برای رقابت با این دو نامزد انتخاباتی محرز نگردیده است.

با توجه به عوامل یادشده باید انتخابات ریاست جمهوری فرانسه را با دقتی مضاعف رصد نمود و از ارزیابی‌های شتاب‌زده خودداری کرد. گزارش پیش‌رو سعی دارد تا با بررسی تحلیل‌ها و نظرسنجی‌های منتشرشده در منابع فرانسوی پیرامون دلایل پیروزی فرانسوا فیون، کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه به معرفی برنامه‌های انتخاباتی وی در سه حوزه اقتصادی، اجتماعی و سیاست خارجی  بپردازد.

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)

فیون: پیشرو در انتخابات حزب راست

پیروزی فرانسوا فیون در انتخابات درون‌حزبی در حالی صورت گرفت که آلن ژوپه، نخست‌وزیر پیشین فرانسه که تا یک ماه پیش در اکثر نظرسنجی‌ها پیروزِ انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه محسوب می‌شد و بسیاری بر پیروزی وی در انتخابات ریاست جمهوری نیز شرط بسته بودند، در دور دوم رأی‌گیری مقدماتی شکست خورد.

افزایش مقبولیت ناگهانی فرانسوا فیون یک هفته قبل از برگزاری انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه موجب شد تا برخی از رسانه‌ها کم اعتباری نظرسنجی‌ها را عامل این شوک بدانند. ولی برخی دیگر از سایت‌های خبری به دنبال یافتن دلایل این انتخاب پیش‌بینی‌نشده پرداختند.  نمودار زیر شیب ناگهانی و رو به فزونی آرای وی را از تاریخ 13 نوامبر نشان می‌دهد، حال‌آنکه آرای ژوپه در همین بازه‌ی زمانی کاهش‌یافته است.

نظرسنجی موسسه ایپسوس استریا[1]

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)2

دلایل افزایش محبوبیت ناگهانی فیون

سایت خبری ژورنال دو دیمانش[2] در تحلیلی در تاریخ 22 نوامبر 2016 به تبیین دلایل افزایش ناگهانی محبوبیت وی پرداخته است:

1. اتخاذ مواضع انعطاف‌ناپذیر درباره موضوعاتی از قبیل جایگاه اسلام در فرانسه و همچنین مسئله‌ی مهاجرت، پایبندی به ارزش‌های مسیحیت، انتقاد از وضعیت امنیتی و ارائه‌ی پیشنهادی مبنی بر کاهش تعداد کارمندان دولت.

2. محور قرار دادن «اقتصاد» در برنامه‌ی انتخاباتی خود، برخلاف ژوپه که بر شعارهایی از قبیل جامعه مدرن‌تر و زندگی آسان‌تر تأکید می‌کرد و یا نیکولا سارکوزی که بر مسائلی از قبیل هویت و امنیت اصرار داشت. نظرسنجی ماه سپتامبر نشان می‌دهد 63% هواداران احزاب راست اولویت خود را مسائل اقتصادی و نه مسائل هویتی و امنیتی دانسته‌اند. به‌طوری‌که مسئله اشتغال دغدغه‌ی 92% از هواداران فیون بوده است و مسائلی از قبیل امنیت، تهدیدهای تروریستی و یا قانون کار دغدغه‌های آتی این افراد بوده‌اند. بااین‌وجود، 93% از طرفداران لوپن، امنیت را مسئله اول خود دانسته‌اند.

3. علاقه برخی از هواداران احزاب راست به برنامه‌های سارکوزی علی‌رغم بی‌میلی به شخصیت رئیس‌جمهور سابق: هرچند بخشی از هواداران حزب جمهوری خواهان، تمایلی به انتخاب مجدد سارکوزی به‌عنوان رئیس‌جمهور فرانسه نداشتند ولی به ارزش‌های حزب متبوع این نامزد گرایش داشتند. برخی از گفته‌های نسنجیده سارکوزی باعث کاهش هوادارانش شد و آرای طیف مذکور به فیون تعلق گرفت.

4. تأثیر معکوس حمایت فرانسوا بایرو رهبر حزب مودم (میانه) از آلن ژوپه به دلیل حمایت وی از فرانسوا اولاند در سال 2012: بایرو در کارزارهای انتخاباتی سارکوزی به چهره‌ای منفور تبدیل‌شده بود. پس از شکست سارکوزی، هواداران وی به‌منظور مقابله با آلن ژوپه، به فیون رأی دادند.

5. رأی کاتولیک‌های منتقد قانون هم‌جنس‌گرایی: فیون رأی کاتولیک‌ها به خود را این‌گونه تبیین می‌کند: «بسیاری از مردم فرانسه بر این باورند که ارزش‌های خانوادگی در فرانسه چندان موردحمایت قرار نمی‌گیرند».

6. تأثیر مثبت اقدامات کارزار انتخاباتی فیون در افزایش محبوبیت وی: پخش مستندی از فیون در حال آشپزی در منزل، چهره‌ای شاد و خندان و صمیمی از وی ارائه کرده است و واکنش‌های بسیاری را در بین بینندگان برانگیخته است.[3]

7. ویژگی‌های شخصیتی و زندگی خانوادگی مناسب: با توجه به تحلیل ارائه‌شده از سوی هافینگتون پست، ویژگی‌های شخصیتی وی از قبیل ادب و فروتنی درخور یک رئیس‌جمهور و توانایی انتخاب واژگانی مناسب در مقابله با رقیبان خود (ارائه‌ی پاسخی درخور به‌تمامی سؤالات مطروحه) سبب شده است وی از سایر نامزدهای این کارزار انتخاباتی متمایز گردد. زندگی خانوادگی مناسب (ازدواج با یک زن و دارا بودن 5 فرزند) برخلاف رؤسای جمهور سابق فرانسه از وی چهره‌ای موجه ارائه کرده است.

8. پایبندی به میراث گلیستی و رفتارهای منطقی در شکست‌های گذشته از دیگر مزیت‌های شخصیتی وی به شمار می‌آید. یکی دیگر از امتیازات این نامزد پیروز نسبت به رقبای خود (سارکوزی و ژوپه) عدم داشتن سوءپیشینه جزایی است. توجه به مسائل روز فرانسه از قبیل انتشار کتابی تحت عنوان «غلبه بر تمامیت‌خواهی اسلامی[4]» در افزایش محبوبیت وی بی‌تأثیر نبوده است.

9. در این میان خبر منتشرشده در سایت خبری پاریس مچ[5] مبنی بر استفاده‌ی فیون از فناوری‌های روز درزمینه‌ی بازاریابی انتخاباتی قابل‌ملاحظه است، ژیسلن دو ویوله[6] روزنامه‌نگار بخش سیاسی پاریس مچ معتقد است فیون به نرم‌افزار نیشن بیلدر [7] دسترسی داشته است. نرم‌افزار مذکور امکان مدیریت پایگاه داده‌های هواداران، فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و یا جمع‌آوری حمایت‌های مالی را فراهم می‌سازد. بااین‌وجود، فیون نرم‌افزار جدید دیگری را نیز در کارزار انتخاباتی خود مورد بهره‌برداری قرار داده است؛ نرم‌افزار فدراوکس[8] پیش‌تر در انتخابات منطقه‌ای 2016 فرانسه و در کارزار انتخاباتی والری پکرِس[9] پیروز انتخابات مذکور در منطقه‌ ایل دو فرانس[10] مورد بهره‌برداری قرارگرفته بود. در برنامه مذکور از تازه‌ترین شیوه‌های بازاريابي آمریکایی براي پيروزي در انتخابات بهره‌برداری شده است. این برنامه با ترکیب معیارهای مختلفی از قبیل نتایج انتخابات گذشته و داده‌های مؤسسه آمار فرانسه موسوم به انسه[11] شرایطی را فراهم می‌آورد تا میزان مشارکت رأی‌دهندگان احتمالی به احزاب راست به بالاترین حد خود رسیده و اقدامات هواداران اولویت‌بندی گردد.

واکاوی آرای فرانسوا فیون

بررسی نظرسنجی‌های انجام‌شده در مورد طرفداران فرانسوا فیون و افراد رأی‌دهنده به وی، نشان‌دهنده‌ی یکسان بودن گروه‌های رأی‌دهنده در هر دو مرحله انتخاباتی بوده است. نکات مندرج در ذیل از این نظرسنجی‌ها استخراج‌شده‌اند:

   - بنا بر نظرسنجی مؤسسه هریس اینترکتیو[12] 56% از رأی‌دهندگان به فیون مرد بوده‌اند.

   - 41% از رأی‌دهندگان به فیون در طیف سنی 65 سال (و بیشتر) قرار می‌گیرند.

   - بنا بر نظرسنجی مؤسسه افکار سنجی اِلَب[13]، 81% از رأی‌دهندگان به فیون ساکن مناطق شهری (پاریس و دیگر استان‌های فرانسه) بوده‌اند.

   - نظرسنجی مؤسسه افکار سنجی اُپینیون وی[14] نشان می‌دهد 6/53% از رأی‌دهندگان به فیون کاتولیک بوده‌اند.

   - طبقات اجتماعی مرفه بیش از طبقات اجتماعی متوسط به فیون رأی داده‌اند.

از منظر سلین براکونیه[15]، مدیر سیانس پو شعبه سن- ژرمن- آن- لای[16]، در این انتخابات تنها 4.3 میلیون نفر (تنها 10% از واجدین شرایط) مشارکت داشته‌اند. شرکت اقشار مرفه و تحصیل‌کرده‌ها و غیبت قشر وسیعی از جامعه فرانسه و خصوصاً حضور بسیار کمرنگ جوانان یکی دیگر از شاخصه‌های این انتخابات به شمار می‌آید. مشارکت 15 درصدی طرفداران چپ و همچنین حضور 8% طرفداران جبهه ملی از دیگر ویژگی‌های آرای این انتخابات بوده است. شایان‌ذکر است 63% از رأی‌دهندگان طرفدار احزاب راست و میانه بوده و 14% نیز گرایش سیاسی خاصی نداشته‌اند.

بررسی آرای فیون برحسب مناطق جغرافیایی نیز نشان می‌دهد از 577 منطقه فرانسه، بیشترین آرای فیون (مشارکت بین 25 تا 36 درصدی) مربوط به مناطق شهری و مرفه ایل دو فرانس است؛ اما کمترین میزان مشارکت (2 تا 3.5%) مربوط به مناطق غیر صنعتی است. ساکنان این مناطق یا به جبهه ملی گرایش دارند و یا در انتخابات شرکت نخواهند کرد.

تأمین هزینه‌های کارزار انتخاباتی

تی‌یه‌ری سولر[17] رئیس کمیته برگزاری انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه هزینه‌های برگزاری این انتخابات را بین 6 تا 9 میلیون یورو تخمین زده است. بااین‌وجود هزینه دقیق انتخابات مذکور در ماه آینده (ژانویه 2017) مشخص خواهد شد. در هر دو دور این انتخابات 8.6 میلیون نفر شرکت داشته‌اند، با احتساب پرداخت 2 یورو توسط هر فرد رأی‌دهنده، درمجموع احزاب راست حدوداً 17 میلیون یورو در دو دور انتخابات جمع‌آوری کرده‌اند. بنابراین فیون از این انتخابات 11 میلیون یورو برای استفاده در کارزار انتخاباتی خود کسب کرده است. سولر معتقد است این مبلغ نیمی از هزینه‌های کارزار انتخاباتی نامزد انتخاباتی احزاب راست را تأمین خواهد نمود.

بررسی نظرسنجی‌ها و آینده انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه

رقابت انتخاباتی: فیون-لوپن یا فیون-ماکرون

تا پیش از انتخابات احزاب چپ، نظرسنجی‌ها حاکی از رقابت بین فرانسوا فیون و مارین لوپن در دور دوم انتخابات بوده‌اند، به‌طوری‌که نظرسنجی مؤسسه افکار سنجی بی. وی. اِی- سلفورس[18] نشان می‎داد که احتمال حضور فرانسوا فیون و مارین لوپن در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه تقویت‌شده است. نظرسنجی مذکور آمار فیون در دور اول را 23% تا 29% آرا و آرای مارین لوپن را نیز 24% تا 26% آرا تخمین زده بود که در دور دوم نیز فیون با 67% آرا در برابر 33% آرای مارین لوپن، پیروز انتخابات ریاست جمهوری 2017 خواهد بود. هرچند این نظرسنجی نشان می‌دهد یک‌سوم پرسش‌شوندگان در نظرسنجی مذکور نظر خود را دراین‌باره اعلام نکرده‌اند.

اگرچه در نظرسنجی‌های صورت گرفته در چند ماه گذشته آرای فرانسوا فیون و مارین لوپن بسیار به یکدیگر نزدیک بوده‌اند و بسیاری رقابت اصلی انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه را بین دو نامزد مذکور پیش‌بینی کرده بودند، اما به‌تازگی و بر طبق آخرین نظرسنجی انجام‌شده بر روی رقبای اصلی انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در ماه دسامبر سال 2016، نتایج حاکی از رقابت میان فرانسوا فیون و امانوئل ماکرون است. به‌طوری‌که فیون با 38% آرا در رأس بوده و امانوئل ماکرون با 35% آرا و با اختلافی بسیار کم، در رتبه دوم قرار دارد. این در حالی است که مارین لوپن با 24% آرا در بین 5 نامزد در رتبه آخر قرار دارد.

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)3:

هرچند فیون همچنان نامزد مطرح انتخاب ریاست جمهوری فرانسه محسوب می‌شود ولی نظرسنجی اخیر مؤسسه افکار سنجی ایفوپ[19] (17 دسامبر 2016) نشان می‌دهد چهار ماه پیش از برگزاری مرحله اول انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه، 55% از مردم این کشور پیروزی وی را در این انتخابات پیش‌بینی می‌کنند. در عوض، هرچند وی در تمام نظرسنجی‌ها در رأس قرار دارد، بااین‌وجود، فیون تنها نامزد محبوب 28% از پرسش‌شوندگان به‌حساب می‌آید. 72% از پرسش‌شوندگان وی را به‌قدر کافی متوجه مشکل خود ندانسته‌اند. این افراد از ماه نوامبر تاکنون 9 درصد افزایش‌یافته‌اند. از سوی دیگر، برنامه انتخاباتی وی از سوی 62% از پرسش‌شوندگان نگران‌کننده قلمداد شده است.

برنامه‌های انتخاباتی در سه حوزه‌ی اقتصادی، اجتماعی و سیاست خارجی

الف: سیاست‌های اقتصادی

ازجمله مهم‌ترین سیاست‌های اقتصادی فیون که بیش از همه توجه جامعه فرانسه را به خود جلب کرده می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

   - 100 میلیون یورو صرفه‌جویی اقتصادی در مدت 5 سال در حوزه مخارج عمومی

   - افزایش ساعات کاری از 35 ساعت به 39 ساعت در هفته

   - حذف مالیات بر ثروت به‌منظور کمک به تأمین مالی شرکت‌ها

   - بازگردان سن بازنشستگی به 65 سال و همسان‌سازی مدل‌های بازنشستگی در سازمان‌های مختلف به‌منظور حفظ توان خرید در بین قشر بازنشسته

نگرانی فرانسوی‌ها از برنامه‌ها‌ی اقتصادی فیون

باوجود محبوبیت فیون در بین مردم فرانسه اما سیاست‌های اقتصادی ذکرشده‌ی وی نگرانی‌هایی را نیز برانگیخته است. نظرسنجی مؤسسه افکار سنجی اِلَب نشان می‌دهد 9/0% فرانسوی‌ها (با گرایش‌های سیاسی مختلف) کاهش هزینه‌های عمومی درزمینه‌هایی از قبیل سلامت، بازنشستگی و امنیت را غیرقابل‌قبول می‌دانند.

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)4:

89% از پرسش‌شوندگان مخالف کاهش هزینه‌های عمومی درزمینه‌های امنیت و بازنشستگی هستند. 86% کاهش هزینه‌های آموزشی را نادرست تلقی کرده‌اند. کاهش هزینه‌های وزارت دادگستری مخالفت 82% از فرانسوی‌ها را نیز در پی داشته است. همچنین 70% از پرسش‌شوندگان کاهش هزینه‌های عمومی درزمینه‌ی محیط‌زیست را نگران‌کننده می‌دانند. کاهش هزینه‌ها در حوزه‌های کمک‌های اجتماعی (50% مخالف)، کاهش بودجه دولتی از حوزه‌ی فرهنگ (53% مخالف) و کاهش حمایت مالی از افراد جویای کار (53% مخالف)، درمجموع کمتر موردانتقاد جامعه فرانسه قرارگرفته است.

بنا بر نظرسنجی مذکور، فرانسوی‌ها به حذف 500.000 موقعیت شغلی در بخش دولتی اشتیاقی نداشته و 58% از مردم این کشور نسبت به کاهش تعداد کارمندان دولتی بی‌رغبت بوده‌اند.

می‌توان این‌گونه نتیجه گرفت که نظرسنجی مذکور گواهی بر حساسیت ویژه‌ی مباحث مربوط به کاهش هزینه‌های عمومی بوده و به‌روشنی نشان می‌دهد مردم فرانسه به مدل اجتماعی خود وابسته‌اند: «اگرچه مردم فرانسه خواهان کارآمدی بیشتر مدل اجتماعی حاکم بر این کشور هستند، بااین‌وجود تمایلی به تغییر سیستم کنونی ندارند».

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)5ب: سیاست‌های اجتماعی

سیاست‌های اجتماعی فیون را می‌توان به‌صورت خاص به سیاست‌های حمایتی دولت، دینی، مهاجرتی و خانوادگی به شرح زیر طبقه‌بندی کرد:

1- حمایت‌های اجتماعی

کاهش حمایت‌های دولتی در بخش‌های بیمه درمانی و بیمه بیکاری از مهم‌ترین اقدامات وی در بخش اجتماعی خواهد بود. آلن ژوپه قصد دارد تا کمک‌های اجتماعی را طوری محدود کند که همیشه درآمد کار بیشتر از درآمد کمک‌های اجتماعی باشد. او همچنان می‌خواهد کمک اجتماعی که از آن بانام RSA  یاد می‌شود و به بیکاران بی‌درآمد داده می‌شود، به کسانی که کار یا آموزش پیشنهادشده را رد می‌کنند، داده نشود.

وی همچنین خواستار تغییر سیستم بیمه بهداشت و درمان فرانسه باهدف تعادل حساب در بیمه‌های اجتماعی نیز هست.

واکنش‌های مردمی به برنامه‌های اجتماعی

نظرسنجی‌ دیگری از مؤسسه افکار سنجی اودوکسا نشان می‌دهد که 84% مردم فرانسه سیستم حمایتی حاکم در این کشور را همچنان مثبت ارزیابی می‌کنند و معتقدند سیستم سلامت در فرانسه نسبت به سایر کشورها بهتر است؛ چراکه مراجعان به اورژانس هیچ الزامی درزمینه‌ی پرداخت نقدی ندارند. نظرسنجی مذکور نشان می‌دهد که برنامه فرانسوا فیون مبنی بر خودداری از پرداخت بخشی از هزینه‌های‌ درمانی (به‌استثنای مخارج بیماری‌های سخت و یا درازمدت) موردقبول عموم مردم نخواهد بود.

ضرورت بازنگری برنامه‌های اقتصادی فیون خصوصاً در بخش بیمه‌های درمانی

فردریک پی‌یه رو[20] پژوهشگر مؤسسه مطالعات سیاسی و اجتماعی مرکز ملی تحقیقات علمی فرانس[21] در مصاحبه با لوپاریزین تحلیل این نظرسنجی پرداخته است. نکات مندرج در ذیل ازنظرسنجی مذکور دریافت گردیده است:

-         فرانسوی‌ها به سیستم درمانی کنونی بسیار علاقه‌مند هستند و آن را کارآمد ارزیابی می‌کنند و البته خواستار اصلاح آن نیز هستند. بااین‌وجود این موضع اولویت مردم محسوب نمی‌شود بلکه مسئله‌ی دسترسی به مراقبت‌های پزشکی از اهمیت بیشتری برخوردار است.

-         اولین خواسته‌ی آنان استفاده از دارایی‌های عمومی به شیوه‌ای مؤثر است: 91% افراد شرکت‌کننده در نظرسنجی ترجیح می‌دهند در آینده مخارج درمانی آن‌ها افزایش یابد و یا هزینه‌ی کمتری به آن‌ها بازپرداخت شود. چراکه افراد یادشده دریافته‌اند سیستم مذکور افراد را به مصرف مازاد وامی‌دارد؛ بنابراین آنان اصلاح قوانین درباره‌ی تخصیص کمک‌هزینه‌های درمانی را امری مطلوب تلقی می‌کنند؛ آزادی کمتر پزشکان در انتخاب محل طبابت (با توجه به نیازها) و حتی محدود کردن هزینه‌های پزشکی ازجمله توقعات مردمی است. درواقع مردم فرانسه معتقدند این سیستم بیش از آنکه به سود طبقه متوسط باشد به نفع جامعه پزشکان است.

-         آنچه در این نظرسنجی بسیار موردتوجه قرار گرفت پیشنهاد فرانسوا فیون مبنی بر حذف بازپرداخت بیماری‌های کم‌خطر است که به مذاق مردم فرانسه خوش نیامده است. مردم خواهان حفظ وضعیت کنونی بیمه درمانی هستند.

بنا به گزارش لوفیگارو، اقتصاددانان، مقامات دولتی، حقوق‌دانان و رؤسای شرکت‌های بزرگ ازجمله مشاوران برنامه‌ی اقتصادی فیون بوده‌اند. رؤسای شرکت‌های فرانسوی معتقدند به‌رغم برخی از نکات مبهم، برنامه‌ی اقتصادی فیون نسبت به سایر نامزدهای انتخاباتی ساختارمندتر است.  بااین‌وجود پس از انتخاب فیون موجی از اعتراضات به این برنامه در سایت‌های فرانسوی آغازشده است. این سایت‌ها رویکرد ناعادلانه و گسترش فقر را ازجمله نتایج این برنامه دانسته‌اند. برخی از اقتصاددانان معتقدند اجرای این برنامه ممکن است انفجار اجتماعی را در پی داشته باشد، نمی‌توان از کارمندان توقع داشت بیشتر کار کنند و کمتر دستمزد دریافت نمایند. خصوصاً با توجه به اعتراضات اخیر به قانون کار احتمال اعتراضات گسترده به این برنامه به‌شدت بالاست؛ بنابراین به‌منظور عملیاتی کردن برنامه‌ی اقتصادی مذکور باید اصلاحاتی در آن ایجاد شود. حضور پررنگ طبقه مرفه، تحصیل‌کرده‌ها و بازنشستگان در انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه زنگ خطری برای رهبران این احزاب به‌حساب می‌آید. در حقیقت رهبران احزاب راست به‌خوبی دریافته‌اند که  به‌منظور رؤیایی با جبهه ملی باید به آرای طبقه متوسط نیز توجه ویژه‌ای داشته باشند، به همین دلیل از فیون درخواست کرده‌اند به تبیین برنامه اقتصادی خود بپردازد. مطالعات اخیر مؤسسات افکار سنجی در فرانسه نشان می‌دهد تا چه میزان شناخت آرای مردم، برای این احزاب حائز اهمیت است. به نظر می‌رسد فیون برای پیروزی در این انتخابات چاره‌ای جز بازنگری در برنامه‌ی اقتصادی خود ندارد. ناگفته نماند که مارین لوپن، رقیب انتخاباتی قدرتمند فیون نیز انتقادات بسیاری به این برنامه داشته و آن را فاقد تناسب، تهوع‌آور و زمینه‌ساز سقوط و فروپاشی فرانسه ارزیابی کرده است.  نهایتاً در تاریخ 13 دسامبر2016 ( 23 آذر) اعتراضات مردمی به برنامه‌ی اقتصادی فیون درزمینه‌ی بیمه‌های درمانی سبب شد وی از این برنامه را از روی سایت کارزار انتخاباتی خود حذف نماید.

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017)62- سیاست فیون نسبت به اسلام و مسلمانان در فرانسه

مخالفت با افراط‌گرایی اسلامی: با نزدیک شدن به کارزار انتخاباتی و اهمیت سخنرانی‌ها، نامزد‌ها سعی دارند تا مواضع میانه‌روتری را اتخاذ کنند و یا حتی گاهی سخنان پیشین خود را نیز نقض نمایند. در این میان فیون به‌عنوان یکی از نامزدهای اصلی که شانس پیروزی آن نیز بسیار است سعی دارد تا دیدگاه میانه‌روتری نسبت به مسلمانان فرانسه در مقایسه با رقیبان خود اتخاذ کند. او با انتشار کتاب «غلبه بر تمامیت‌خواهی اسلامی» محبوبیت چشمگیری پیداکرده و در مصاحبه با روزنامه فیگارو اعلام کرده است در جامعه فرانسه بنیادگرایی اسلامی وجود دارد و باید با حامی این پدیده مبارزه شود. او همچنین بیان کرده است دشمن اصلی ما تمامیت‌خواهی اسلامی (بنیادگرایی اسلامی) است و داعش به دنبال تحمیل الگویی اجتماعی است.

دفاع از سکولاریسم و اسلام لیبرال: تعریف فیون از سکولاریسم «ممنوعیت هرگونه تبلیغ دینی در داخل فضای عمومی» است[22]. او خواهان بازگشت به اصول گفتمان سکولاریسم، پایه‌های اصل پیمان جمهوری، تأیید و اعمال آن‌ها است. وی در سال 2010 از قانون منع حجاب کامل حمایت کرد و در حال حاضر نیز از حامیان قانونی کردن ممنوعیت پوشش بورکینی به‌حساب می‌آید. وی در عین حمایت از قانون منع بورکینی بیان کرد: «باید باکسانی که عامل اصلی تمامیت‌خواهی اسلامی هستند مبارزه کرد.» آنچه قابل‌توجه است سخن‌های ضدونقیض این نامزد است. اگرچه وی پیش‌تر از قانون منع بورکینی حمایت کرده است اما بعد از حملات تروریستی نیس با نظر برخی از دولت‌مداران مبنی بر مقابله با آزادی‌های مذهبی و ممنوعیت تمام نمادهای مذهبی در فضاهای عمومی مخالفت کرده است.

آنچه مسلم است فیون به دنبال اسلامی فرانسوی و لیبرال است که مطابق با آن اسلام در فرانسه با قوانین حاکم در این کشور یعنی جمهوری در تقابل نباشد. حمایت وی از ممنوعیت پوشش بورکینی و قانون منع حجاب نشان از این مسئله دارد. وی در سخنرانی‌های خود در لیون کنترل اداری بر اسلام، انحلال جنبش سلفی و ممنوعیت سخنرانی دینی به زبان عربی را به مردم وعده داده است و خواهان شکل‌گیری بدنه‌ای برای همکاری بین دولت و اسلام در فرانسه و تشکیل شورایی متفاوت با شورای مسلمانان فرانسه است. او همچنین اعلام کرده است که مبارزه با قومیت‌گرایی باید از مدارس و از سن 5 سالگی آغاز شود. در رابطه با تأمین مالی مسلمانان، فرانسوا فیون به دنبال ممنوعیت منابع مالی خارجی است. این نامزد بیان کرده جامعه مسلمانان فرانسه قادر به تأمین هزینه‌های مالی اماکن عبادی خود خواهد بود.

3- سیاست فیون نسبت به مهاجرت

در رابطه با موضوع جنجال‌آمیز مهاجران، فیون مواضع میانه‌روتری نسبت به مارین لوپن دارد. فیون خواستار کنترل هر چه بیشتر مهاجرت از طریق «سهمیه‌بندی» است. این بدین معنی‌ است که مهاجرت قانونی افرادی را که از کشورهای غربی می‌آیند مجاز است. البته این سخن فیون بسیار مبهم است. او مشخص نمی‌کند منظورش کدام دسته از مهاجران هستند و جای این سؤال را باقی می‌گذارد: آیا مهاجرت خارجی‌هایی را که از مناطق تروریستی مسلمان‌نشین می‌آیند ممنوع اعلام خواهد کرد یا خیر؟

علاوه بر سهمیه‌بندی، فیون خواهان «اصلاح روادید شنگن» به‌منظور «تقویت کنترل در مرزهای خارج از منطقه شنگن»، سازمان‌دهی مکان‌هایی برای اقامت پناه‌جویان در خارج از مرز فرانسه همانند کشور استرالیا و حمایت از کسب تابعیت فرانسه برای جذب خارجی‌ها است. او همچنین خواستار کاهش دسترسی خارجی‌ها به مزایای اجتماعی و حذف کمک پزشکی پناه‌جویان مراجعه‌کننده به بخش اورژانس بیمارستان‌ها است. فیون اعلام کرده است کمک به مهاجران در مواردی ازجمله کمک‌هزینه افراد مسن و کمک‌هزینه بازگشت به تحصیل برای غیر فرانسوی‌ها باید حذف شود.

4- سیاست‌های فیون در حوزه خانواده

مواضع فیون درزمینه‌ی قانون توبیرا[23] (به رسمیت شناختن ازدواج هم‌جنس‌گرایان) پیچیده به نظر می‌رسد. وی مخالف روند فرزند آوری زوج‌های هم‌جنس‌گرا و نه اصل ازدواج هم‌جنس‌گرایان است. از منظر فیون ازدواج هم‌جنس‌گرایان بلامانع است. شایان‌ذکر است این موضع‌گیری وی مورد اعتراض برخی از فعالان در حوزه حقوق بشر قرارگرفته است.

همچنین از منظر فیون روش‎های کمک باروری برای زوج‌های هم‌جنس‌گرای زن و یا زنان مجرد موردپذیرش نیست. وی همچنین مخالف روش باروری موسوم به رحم اجاره‌ای است و معتقد است باید قوانین سختی به‌منظور مقابله با این روش وضع گردد. فیون معتقد است باید در سطح بین‌المللی با این پدیده مقابله گردد.

قانون موسوم به «وی»[24] (درباره‌ی سقط‌جنین در موارد استثنایی و شرایط خطرناک) در سال 1975 در فرانسه به رسمیت شناخته‌شده است. دولت اولاند در سال 2014 درصدد بود تا با حذف عبارت «شرایط خطرناک»، سازو‌کاری را به‌منظور تسهیل شرایط سقط‌جنین فراهم نماید. فیون 20 ژانویه 2014 در وبلاگ خود ضمن اشاره به مغایر بودن سقط‌جنین با اعتقادات دینی خود معتقد است نباید این قانون موردبازنگری قرار گیرد چون باعث شکاف بیشتر در جامعه فرانسه خواهد شد. بااین‌وجود، ابهامات زیادی درباره‌ی این دیدگاه وی وجود دارد. به نظر می‌رسد فیون ضمن علاقه به جلب آرای کاتولیک‌ها، خواهان کسب آرای زنان معتقد به اصل برابری زن و مرد (بنابراین معتقد به سقط‌جنین به‌عنوان حقی بنیادین) نیز است.

پ: سیاست خارجی فیون

از منظر بسیاری از دیپلمات‌ها فیون خواستار برقراری دوباره ارتباط با مسکو، دوری جستن از ناتو، انعطاف بیشتر با ایران و سخت‌گیری با عربستان سعودی است. درواقع انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه، خواستار ایجاد توازن بیشتر در روابط فرا آتلانتیکی کشورهای اروپایی شده است. می‌توان اولویت‌های سیاست خارجه‌ی فیون را به ترتیب این‌گونه طبقه کرد:

روسیه

 فرانسوا فیون در قبال روسیه موضع شفافی داشته و خواهان ائتلاف با روسیه است. این مسئله یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی وی به‌حساب می‌آید. نیکولا هِنَن [1]، روزنامه‌نگار و نویسنده‌ی کتاب «فرانسه‌ی روس»[2] دراین‌باره می‌گوید: فیون دوست پوتین به‌حساب می‌آید و نه روسیه. فیون با پوتین روابط بسیار صمیمانه‌‌ای دارد. این مسئله بدون شک تأثیراتی بر سیاست خارجی فرانسه خواهد داشت. فیون به دنبال همسویی باسیاست خارجی روسیه است و به‌خوبی می‌داند که دولت روسیه به دنبال حمایت از دولت اسد و بازپس‌گیری حلب است. حال‌آنکه ائتلاف غربی توجه خود را معطوف داعش کرده است. مواضع فیون در طول این مدت تغییر نکرده است و این نامزد از سال 2012 تاکنون چندین دیدار با پوتین داشته است. وی در سال 2015 اعلام کرده بود: «باید به یاری دولت بشار اسد پرداخت، بشار اشتباهاتی را مرتکب شده و در آستانه سقوط قرار دارد.»

فرانسوا فیون مکرراً از علاقه به ایجاد ارتباطی نزدیک با روسیه و ولادیمیر پوتین در موضوعات سوریه، اوکراین و کریمه تأکید کرده است. وی دراین‌باره اعلام کرده است: «می‌بایست روابطی صادقانه و محکم را با روسیه برقرار کنیم.»

فیون از برداشتن تحریم‌های اروپایی بعد از الحاق کریمه و جنگ در شرق اوکراین حمایت کرده و خواهان بازیابی روابط روسیه و غرب است. موضوعی که در دوران سیاست خارجی سارکوزی و اولاند با وقفه مواجه شده بود.

ژان دو بواشو مشاور سابق فیون در ماتینیون و وزیر سابق دوران ژاک شیراک دراین‌باره می‌گوید: «فیون بیش ازآنچه درباره‌ی علاقه‌اش به روسیه می‌شنویم نگاهی عمل‌گرایانه به این کشور دارد. ازنظر وی مشکل، حل رابطه میان روسیه و اروپا به‌منظور جلوگیری از خطرات احتمالی برای اروپا است.»

اوبر ودرین وزیر امور خارجه پیشین فرانسه، معتقد است که فیون خواستار بازگشت به سیاست سنتی گلیسم و میترانیسم و اعمال سیاست خارجی پیش از سارکوزی و اولاند است.

ایالات‌متحده و ترامپ

درحالی‌که فرانسوا فیون علاقه‌مند تقویت محور فرانسه- روسیه است، درعین‌حال وی خواهان مصالحه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده امریکا به همراه دولت روسیه نیز هست. وی در تاریخ 10 نوامبر 2015 در مصاحبه با رادیو اروپا 1 اعلام کرده است: «نه‌تنها من به این ائتلاف بدبین نیستم بلکه خواستار آن نیز هستم». فیون در این مصاحبه سیاست آمریکا در قبال روسیه در دوران ریاست جمهوری اوباما را فاجعه‌آمیز خوانده است. این نامزد انتخاباتی خود را یکی از سه ضلع مثلث ترامپ-پوتین- روسیه معرفی کرده است.

این اعتقاد فیون که فرانسه در مسیر مبارزه با گروه تروریستی داعش باید تمامی شرکا را مدنظر قرار دهد، نه‌تنها موجب محبوبیت هر چه بیشتر فیون در نظر مقامات مسکو و دمشق شده است، بلکه باعث افزایش محبوبیت وی نزد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور منتخب آمریکا نیز شده است؛ چراکه فیون و ترامپ در موضوع مقابله با گروه تروریستی داعش هر دو رویکرد و دیدگاه مشترکی دارند.

ناتو

فیون هرگز مدافع ناتو نبوده است. وی هرگز از اشتیاق و تصمیم سارکوزی برای پیوستن دوباره فرانسه به ناتو در سال 2009 استقبال نکرد. ژنرال ونسان دپورت[25] استاد دانشگاه سیانس پو دراین‌باره معتقد است: «فرانسوا فیون بسیار واقع‌گراتر از نیکولا سارکوزی و فرانسوا اولاند در گرایش به پیمان آتلانتیک شمالی است. وی منافع آمریکایی‌ها را دراین‌باره با اروپایی یکسان نمی‌دانست. فرانسوا فیون خواستار ایفای نقش فرانسه درزمینه‌های نظامی است اما برنامه‌ی او متناسب با جاه‌طلبی‌هایش نیست. او خواستار رسیدن هزینه‌های نظامی (ازجمله حقوق بازنشستگی) به 1.9% تولید ناخالص داخلی در سال 2022 است درحالی‌که همه‌ی کارشناسان این بخش معتقدند که می‌بایست این میزان به 2% تولید ناخالص داخلی (به‌جز حقوق بازنشستگی) برسد.»

لبنان و سوریه

فرانسوا فیون پیش‌تر و در دوران قبل از نامزدی خود در انتخابات ریاست جمهوری 2017، مواضع مثبتی نسبت به مسئله لبنان اتخاذ کرده بود. پس از حادثه تروریستی 13 نوامبر 2015 (برابر با ۲۲ آبان ۱۳۹۴) در پاریس که 130 کشته برجای گذاشت فرانسوا فیون نخست‌وزیر سابق فرانسه با اظهارنظری مثبت درباره‌ی گروه حزب‌الله لبنان، کردها و ارتش سوریه، همکاری با آن‌ها را در جهت مبارزه علیه داعش مفید دانسته است. وی در مصاحبه‌ای با فرانس اینتر اظهار داشته است: «ایجاد یک ائتلاف جهانی به همراه همه‌ی مبارزان واقعی آن‌هم علیه داعش به‌عنوان گروهی متفرق کار آسانی نیست. حزب‌الله است که می‌تواند با حمایت ایران و نیز ارتش ملی سوریه و ارتش عراق به کمک ما بیایند.»

وی در پاسخ به تروریستی خواندن گروه حزب‌الله توسط برخی از کشورها اظهار داشته است: «اگر ما با تمامی مبارزان واقعی علیه داعش همکاری نکنیم وارد جنگی بیست‌ساله خواهیم شد و جایگزین این امر شرکت خودمان در جنگ علیه داعش است. همه می‌دانند که غرب برای مبارزه زمینی به سوریه نخواهد رفت. آمریکایی‌ها نیز هرگز وارد این مبارزه نخواهند شد و بدون آمریکایی‌ها سایر کشورهای غربی نیز در این جنگ دخالت نخواهند کرد.» وی حتی بر ناکارآمد بودن مبارزه‌ی معارضان سوری علیه داعش تأکید کرده و بر لزوم پایداری و بقاي دولت اسد در این کشور تأکید نموده است. ازنظر او سقوط بشار اسد باعث باز خیزی داعش و سلطه‌ی آنان بر سوریه خواهد شد.

وی از ایده‌ی دخالت نظامی روسیه در ائتلاف بین‌المللی شامل روسیه، ایران و بشار اسد علیه توتالیتاریسم اسلامی حمایت کرده است. وی معتقد است که اولاند به دلیل نزدیکی‌اش با باراک اوباما، ابتکار عمل میان فرانسه، آلمان و روسیه را از دست داد.

وی در تاریخ 15 دسامبر 2016 پس از دیدار و گفتگو با آنگلا مرکل صدراعظم آلمان و رهبران احزاب راست‌گرای اروپا در بروکسل، تصریح کرد: تلاش‌های اروپا برای متوقف کردن جنگ سوریه با شکست روبرو شده و سیاست اروپا در سوریه نتوانسته است جان مردم نجات داده و مانع از قتل و کشتار شود.

وی در ادامه تأکید کرد: «من به رهبران اروپایی گفتم که امروز مجبوریم اعتراف کنیم که دیپلماسی غرب و به‌خصوص دیپلماسی اروپا در قبال سوریه شکست‌خورده است.»

فیون ضمن مخالفت با گزینه دخالت نظامی آمریکا در سوریه، افزود: «گزینه دیگر یک طرح ابتکاری قوی اروپایی است تا همه‌کسانی را که می‌توانند مانع از ادامه جنگ در سوریه شوند، دور یک میز جمع کند ازجمله کسانی که امروز مسئول جنایات جنگی هستند.»

اظهارات فیون در رابطه با مجازات جنایتکاران جنگی در سوریه در تناقض باسیاست فعلی فرانسه است.

رژیم اسرائیل

فیون در زمان ریاست جمهوری سارکوزی واکنش‌های منفی نسبت به اسرائیل داشت. وی در سال 2014 از رژیم اسرائیل به دلیل ممانعت از تشکیل دولت فلسطین انتقاد کرد و تشکیل دولت فلسطین را تنها راه دستیابی به روند صلح در خاورمیانه دانست. وی فقدان صلح در منطقه را باعث به خطر افتادن آینده اسرائیلی‌ها و درنهایت در طولانی‌مدت آینده جهان دانست.

این در حالی است که در چندماهه اخیر ضمن حفظ فاصله خود با اسرائیل نکات متفاوتی را نسبت به گذشته یادآور شده است. وی در ماه فوریه 2016 در زمان شورای نمایندگی نهادهای یهودی فرانسه اعلام کرد: «من مخالف رژیم اسرائیل نیستم بلکه خواهان تشکیل دولتی فلسطینی هستم. من خواهان صلح هستم... اگر دولت فلسطین نباشد صلحی در خاورمیانه وجود نخواهد داشت...ما قصد داریم رویکرد جدی‌تری نسبت به اسرائیل به‌عنوان کشوری قدرتمند و قانونمند داشته باشیم.»

اگرچه فیون در مصاحبه با یوروپ 1[26]، مبارزه با بنیادگرایی اسلامی را با جامعه یهودیان مقایسه کرد و بیان داشت که همان‌طور که درگذشته با بنیادگرایی کاتولیک و جامعه یهودیان که به قوانین جمهوری فرانسه احترام نمی‌گذاشتند مبارزه کردیم، اکنون نیز زمان آن رسیده تا با بنیادگرایی اسلامی مبارزه کنیم، اما چندین ساعت بعد در صفحه فیس‌بوک خود نوشت: «هرگز قصد زیر سؤال بردن تعهد جامعه یهود فرانسه به ارزش‌های مشترک و احترام به قوانین جمهوری را نداشته‌ام. این وابستگی قدیمی و صادقانه است و من از این مسئله کاملاً آگاه هستم. من واقعاً متأسف هستم که در پایان کارزار برخی اقدام به بهره‌برداری و سوءاستفاده از سخن‌های من کرده‌اند.»

فیون در مصاحبه‌ای با النت (مجموعه رهبری اروپا) در نوامبر 2016، موضع خود را نسبت به عدم رأی ممتنع فرانسه در یونسکو این‌گونه اعلام کرد: «قطعنامه‌های اخیر رأی داده‌شده در یونسکو غیرقابل‌قبول هستند. فرانسه می‌بایست علیه متون بی‌ثباتی که واقعیت تاریخی بیت المقدس را انکار می‌کنند رأی می‌داد. فرانسه حق بازنویسی تاریخ بقیه کشورها را ندارد.» موضع فیون تا به آنجا تغییر کرد که سه روز قبل از دور اول انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه، در مناظره‌ای تلویزیونی، اسلام رادیکال را تهدیدی برای یهودیان دانست. او در مناظره دیگری از ظهور پدیده‌ی تمامیت‌خواهی اسلامی سخن گفت و آن را تهدیدی برای صلح جهانی به دلیل نسل‌کشی و تمایل به از بین بردن مسیحیان شرق و بیرون راندن یهودیان از اسرائیل دانست.

فیون که پیش‌ازاین به‌نقد از جامعه یهودیان فرانسه می‌پرداخت، اکنون مسلمانان بنیادگرا را تهدیدی برای صلح در فرانسه می‌داند. آنچه مسلم است هر رئیس‌جمهوری که در فرانسه به قدرت می‌رسد همسو و متناسب باسیاست‌های پیشین فرانسه نسبت به رژیم اسرائیل پیش خواهد رفت.

عربستان سعودی و ایران

فیون مواضع سخت‌تری نسبت به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس ازجمله عربستان سعودی دارد. تا آنجا که در صفحه توییتر خود نوشت: «عربستان سعودی به دلایل تاریخی نقش مهم‌تری در گسترش ایده‌های افراطی در میان جوامع مسلمان نسبت به ایران بازی می‌کند.» او همچنین معتقد است در شرایط کنونی وهابیت نقش مهمی ایفا می‌کند و این موضوع قابل‌انکار نیست. جامعه عربستان تفکر وهابیت را پرورش می‌دهد و همین تفکر ریشه درافراط‌گرایی دارد. اگرچه فیون مواضع تندتری نسبت به عربستان دارد اما این مواضع به معنای قطع ارتباط با این کشور نیست بلکه وی معتقد است که «باید با عربستان سعودی جدی‌تر بحث شود.» گفته می‌شود که سیاست فیون سیاستی گلیستی به معنای رابطه با تمام کشورها است.

در این میان به نظر می‌رسد که فیون مواضع نرم‌تری نسبت به فرانسوا اولاند در ارتباط با ایران دارد. درحالی‌که کشور فرانسه به دنبال برکناری اسد از قدرت است، فیون به دنبال ایجاد روابط حسنه استراتژیک با مسکو و دمشق و همچنین مداخله تهران در این روند است. او در مناظره تلویزیونی در زمان دور اول انتخابات مقدماتی احزاب راست و میانه، حضور ایران و روسیه را در ائتلاف بین‌المللی ضد تروریست و کمک آن‌ها برای مبارزه با افراطی‌گری را ضروری دانست. البته نزدیک شدن کشور فرانسه به ایران، روابط فرانسه با کشورهایی ازجمله قطر و عربستان سعودی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

درواقع به نظر می‌رسد بعد از انتشار کتابی که پرده از سیاست‌های غلط فرانسه نسبت به قطر و عربستان برداشته است، فیون برای جلب آرا مواضع سختی نسبت به این دو کشور دارد، اما آنچه مسلم است به دلیل منافع سرشار اقتصادی این دو کشور برای فرانسه احتمال تغییر در مواضع فیون در صورت پیروزی در انتخابات دور انتظار می‌باشد.

سیاست اروپایی فیون

در کارزار انتخاباتی خود به مسئله‌ی اروپا به‌عنوان یک مسئله کلیدی نپرداخته است. فیون معتقد به اروپا با رویکرد ملی‌گرایانه و نه اروپای فدرال است. او در تاریخ 28 ژوئن 2015 در مجلس ملی فرانسه اعلام کرد اتحادیه‌ی اروپای کنونی دستیابی به اروپای فدرال را هدف خود قرار داده است. از منظر فیون افزایش تعداد اعضای اتحادیه‌ی اروپا در سال‌های اخیر، فقدان مشروعیت دموکراتیک کمیسیون اروپا و پارلمان اروپا، هماهنگ‌سازی قانونی و بوروکراسی از نقاط ضعف این اتحادیه محسوب می‌شود.

از منظر امانوئل دوپویی[27]، رئیس مؤسسه آینده‌پژوهی و امنیت اروپا[28]، فیون مخالف اتحادیه اروپا نیست بلکه معتقد به اروپایی متحد و کارآمد است. درواقع از منظر فیون، اروپا نه یک هدف که یک ابزار است. به همین دلیل فیون به‌جای تمرکز بر محدوده‌ی شنگن (با 26 عضو پس از برکسیت) بیشتر تمرکز خود را بر محدوده‌ی یورو با 19 عضو اتحادیه اروپا (مبتنی بر امنیت و استقلال، حاکمیت اقتصادی و مالی و سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی چون نوآوری علمی و فنّاوری و همچنین تحقیقات و توسعه) معطوف می‌نماید. اروپای مدنظر فیون بر اصولی چون استقلال و اولویت قرار دادن پروژه‌های ساختارمند صنعتی و فنّاوری استوار است؛ علوم دیجیتال، هوش مصنوعی، تحقیقات پزشکی، توسعه پروژه‌هایی درزمینه‌ی نوآوری در صنعت حمل‌ونقل (نسل آینده ایرباس)، تنوع در حوزه‌ی انرژی خصوصاً نسل جدید صنعت هسته‌ای و همچنین برنامه اروپایی نظارت بر زمین به نام نظارت جهانی بر محیط‌زیست و امنیت[29] از محور‌های همکاری‌های علمی در حوزه اروپا به‌حساب می‌آید. برخلاف تبلیغات رسانه‌ای، فیون مخالف اتحادیه اروپا نیست. وی از مخالفان پیمان ماستریخت به‌حساب می‌آید. بااین‌وجود او معتقد به تحول نقش راهبردی این اتحادیه در جهان بوده و نگران بی‌توجهی به عمق راهبردی این اتحادیه است. عدم اتفاق‌نظر درباره‌ی کنترل مرزها، مدیریت موج مهاجران و یا عدم هماهنگی درزمینه‌ی مبارزه با تروریسم ازجمله علل کم توجهی فیون به محدوده‌ی شنگن و تمرکز وی بر محدوده‌ی یورو است.

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فیون در سطح اتحادیه‌ی اروپا همکاری در راستای ایجاد امنیت اروپایی مستقل است. با توجه به اینکه فرانسه 25% از بودجه‌ی دفاعی اروپا را پرداخت می‌کند و همچنین 40% از صنایع دفاعی اروپا فرانسوی-بریتانیایی است، فرانسه خود را مجاز به ارائه پیشنهاد‌هایی به‌منظور اصلاح وضعیت دفاع اروپایی می‌داند. در سال 2009، یکی از انگیزه‌های فیون، نخست‌وزیر وقت برای عضویت در ناتو به‌رغم اعتقاد به تفکر گلیستی، استقلال و یا حداقل وابستگی کمتر به ایالات‌متحده آمریکا بوده است.

آلمان

فرانسوا فیون به همراه مشاور و مربی خود فیلیپ سگن[30] به مخالفت با پیمان ماستریخت در سال 1992 پرداختند. ازنظر وی در اروپای جدید احترام به ملت‌ها به‌وسیله‌ی کاهش قدرت کمیسیون اروپایی و ایجاد دولتی در منطقه یورو باوجود دولت‌ها و مجالس ملی دیگر امکان ندارد.

روزنامه لوموند نیز در تاریخ 24 نوامبر 2016 به نقل از فرانسوا فیون درباره‌ی زوج فرانسه و آلمان این‌گونه نوشت: «آینده فرانسه و آلمان تا حد زیادی به بالا رفتن روابط حسنه با روسیه در اولویت‌های سیاست خارجی مرتبط است. تا زمانی که آلمان به دفاع از تحریم‌ها می‌پردازد، بعید است که بتوان فرانسه را در صفوف اول با آلمان دید.»

درعین‌حال سیاست‌های روسی فیون نگرانی‌های زیادی را در آلمان برانگیخته است. سیاست‌هایی که خواستار برداشت تحریم‌های اروپایی علیه روسیه است و از دخالت نظامی روس‌ها در سوریه به همراه تهران و رژیم دمشق علیه توتالیتاریسم اسلامی حمایت می‌کند. این در حالی است که آنگلا مرکل در جایگاه خود به دفاع از تحریم‌های روسی به دلیل مصونیت از مرزها و تمامیت ارضی ایالات در اروپا می‌پردازد و از محکوم کردن روسیه به دلیل بمباران حلب دست برنمی‌دارد.

نوربرت روتگن[31]، رئیس کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان در برلین دراین‌باره تأکید کرد: «هیچ شکی نیست که تفاوت بسیار بزرگی در مورد روسیه میان مواضع فرانسوا فیون و دولت آلمان وجود دارد. تحریم‌ها به‌طورقطع بیانگر اتفاق‌نظر واحد درباره‌ی رد روسیه است. ما دراین‌باره اختلاف‌نظری اساسی با یکدیگر داریم، امری که می‌بایست به‌وضوح درباره‌ی آن با فرانسوا فیون صحبت کنیم.»

آفریقا

فیون تاکنون مواضع خود نسبت به آفریقا را بیان نکرده است. سکوت فیون در رابطه با آفریقا نشان از این مسئله دارد که وی مواضع رؤسای جمهور سابق فرانسه علی‌الخصوص سارکوزی را در رابطه با آفریقا دنبال خواهد کرد. او در زمان نخست‌وزیری خود از سخنان جنجال‌برانگیز سارکوزی در آفریقا نیز دفاع و اعلام کرده بود که در برداشت از سخنان سارکوزی سوءتفاهم پیش‌آمده و سارکوزی به دنبال رابطه‌ای برابر میان فرانسه و آفریقا است.

فیون همچنین معتقد است که مدرسین مدارس دیگر نباید از گذشته کشور آفریقا یادآوری کنند. او همچنین اتهام به کشور فرانسه مبنی بر ترویج فرهنگ خود در میان مردم آفریقا، آسیا و آمریکای شمالی را رد کرده است.

از منظر یکی از حامیان فیون برنارد دبره[32]، فیون به آفریقا وابسته است. ازنظر او فیون به‌خوبی از توسعه آفریقا آگاه است و به‌وسیله سیاست کمک در توسعه، خواهان سهیم شدن در این توسعه با تأسیس شرکت‌های فرانسوی در صورت توافق آفریقا و همچنین تلاش اساسی درزمینه‌ی فرانکوفونی است. علت این انتخاب وی ریشه در این مسئله دارد که هم زمینه شرکت‌های فرانسوی و هم زمینه فرانکوفونی در آفریقا از بین رفته‌اند. او همچنین معتقد است فیون با عدم حضور و مداخله فرانسه در مقایسه با کشورها و قاره‌های همسایه آفریقا در رابطه با درگیری‌هایی که در مالی و آفریقای مرکزی اتفاق میافتند مخالف است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

پیروزی فرانسوا فیون در هر دو دور انتخابات احزاب راست و میانه برخلاف نظرسنجی‌های انجام‌شده نشانگر آن است که امکان آن وجود دارد که فیون شگفتی دیگری را رقم بزند؛ درعین‌حال باید از هرگونه قضاوت زودهنگام مبنی بر پیروزی قطعی وی در انتخابات آتی پرهیز کرد؛ چراکه در انتخابات اخیر، تنها 4.3 میلیون نفر (تنها 10% از واجدین شرایط) مشارکت داشته‌اند و جوانان، طبقات متوسط و پایین، ساکنان حومه‌ی شهرهای بزرگ در این آرا مشارکت کمتری داشته‌اند، همچنین باید توجه داشت که از ماه نوامبر تا زمان نگارش گزارش حاضر (1 دی 1395 -21 دسامبر 2016) میزان محبوبیت فیون ظرف یک ماه، 9 درصد کاهش‌یافته است.

این نامزد انتخاباتی در سخنرانی های خود اعلام کرده است که همکاری نزدیک با پوتین و ایران برای حل بحران سوریه ضروری می باشد. به نظر می رسد كه فیون به دلیل اتخاذ رویکرد تلفیقی گلیستی- میترانیستی در سیاست خارجی برخلاف سارکوزی و اولاند، سیاست فرانسه را در قبال روسیه، ایران و سوریه بر اساس رويكرد عمل‌گرایانه و واقع‌بینانه بهبود بخشد.

 

گروه تخصصی فرانسه   7 دی 1395



[1] Ipsos steria

[2] Journal de dimanche (JDD)

[3] la dernière course

[4] "Vaincre le totalitarisme islamique"

[5] Parismatch

[6]  Ghislain de Violet

[7]  NationBuilder

[8] Federavox

[9] Valérie Pécresse

[10] Ile de France

[11] Insee

[12] BVA-Salesforce

[13] Elabe

[14] OpinionWay

[15] Céline Braconnier

[16] Saint-Germain-en-Laye

[17] Thierry Solère

[18] BVA-Salesforce

[19]  l’Ifop

[20] Frédéric Pierru

[21] Le Centre national de la recherche scientifique, CNRS

[22] به رغم تمایز بین لائیسیته و سکولاریسم به نظر می رسد که منظور فیون از سکولاریسم همان لائیسیته است.

[23] Taubira

[24] Veil

[25] Vincent Desportes

[26] EUROPE 1

[27] Emmanuel Dupuy 

[28] L’IPSE (Institut Prospective et Sécurité en Europe)

[29] Programme européen de surveillance de la Terre 

[30] Philippe Séguin

[31] Norbert Röttgen

[32] Bernard Debré

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

سیاست انرژی فرانسه در غرب آسیا با تأکید بر جایگاه و نقش ایران

۱۳۹۷/۱/۱۲

دولت‌های جدید آمریکا و فرانسه: تحلیل ابعاد همگرایی‌ها و واگرایی‌های پیش رو با تأکید بر راهکارهای ایران برای بهره‌برداری

۱۳۹۶/۹/۲۹

قدم زنان در شهر تهران

۱۳۹۶/۶/۲۸

پرونده شماره 3 نظامی‌گری فرانسه: حرکت به سمت بازیگری نخست نظامی در غرب آسیا

۱۳۹۶/۳/۱۷

واکاوی سیاست خارجی ماکرون، نامزد منتخب دور اول انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه

۱۳۹۶/۲/۱۰

انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه: پدیده نوظهور ماکرون

۱۳۹۵/۱۲/۱۷

گزارش دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه (2017): فرانسوا فیون، دلایل پیروزی و سیاست های پیش‌رو

۱۳۹۵/۱۲/۳

انتخابات ریاست جمهوری 2017 فرانسه

۱۳۹۵/۱۰/۲۸

سیاست خارجی فرانسه در قبال تحولات لبنان

۱۳۹۵/۱۰/۷

معرفی برترین اندیشکده‌های فرانسوی در عرصه‌ی سیاست خارجی

۱۳۹۵/۹/۲۳

بررسی مؤسسات اسلامی در فرانسه

۱۳۹۵/۸/۱۵

لزوم تغییر نگرش فرانسه به لبنان به‌عنوان عامل ثبات‌بخش در منطقه

۱۳۹۵/۵/۱۹

جنبش «ایستـاده در شب» در فرانسه

۱۳۹۵/۵/۳

بررسی سیاست‌ خارجی فرانسه در قبال سوریه از سال 2011

۱۳۹۵/۴/۱۵

بررسی سیاست خارجی فرانسه در قبال عراق

۱۳۹۵/۳/۱۰

چرخش دوباره فرانسه به خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۱۳

لزوم توجه ایران به بحران اقتصادی در فرانسه

۱۳۹۴/۹/۲

جزایر پولینزی و رویای استقلال از فرانسه

۱۳۹۴/۸/۱۲

افزایش اغفال شدگان فرانسوی توسط داعش

۱۳۹۴/۶/۸

موضع فرانسه برای مقابله با تروریسم

۱۳۹۴/۵/۱۲

رویکرد نظامی‌گری فرانسه

۱۳۹۴/۴/۱۵

کوبا، سرزمینی نو برای پیشبرد سیاست‌های فرانسه

۱۳۹۴/۲/۲۲