ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > ایالات متحده امریکا > اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۲/۲۷ تعداد بازدید: 478
همزمان با رسیدن ایران و ۱+ ۵ به تفاهم در مذاکرات هسته‌ای که با انتقادات تند جمهوری‌خواهان و برخی اعضای حزب دموکرات آمریکا نیز مواجه شده، آمریکا در مسائل دیگر منطقه در حال حمایت از متحدان سنتی خود در برابر ایران است. فایننشال تایمز در تحلیلی، رویکرد اوباما را بسیار شبیه ‌الگوی کیسینجر برای حل مسائل سیاست خارجی امریکا می‌داند.

مهم‌ترین اعتراض به سیاست خارجی باراک اوباما رئیس‌جمهور ایالات متحده در سال‌های گذشته، اتهام رفتار ساده‌لوحانه وی بوده است، ولی به باور ادوارد لوس، تحلیلگر ارشد مسائل ایالات متحده در فایننشال تایمز، گذر زمان نشان داده که اوباما در سیاست خارجی قابلیت‌هایی در حد هنری کیسینجر از خود نشان داده که از وی به عنوان واقع‌گرا‌ترین شخصیت دیپلماسی آمریکا نام برده می‌شود.

نومحافظه‌کاران و لیبرال‌های آمریکایی هر دو مدعی هستند که ویژگی‌های داخلی دولت‌های دیگر را در سیاست خود در قبال آن‌ها در نظر می‌گیرند. کیسینجر از این رویه پیروی نمی‌کرد. اوباما هم هر چه بیشتر در این مسیر گام بر‌می‌دارد، فرصت‌های بیشتری ‌برای خود ایجاد می‌کند. این علامت خوبی برای اوباماست که در سال‌های گذشته، این مسأله را یاد گرفته است.

اصلی‌ترین مثال در این باره، رویکرد اوباما به خاورمیانه از سال ۲۰۰۹ به این سوست. او در سال ۲۰۰۹ به قاهره رفت تا آغاز فصلی جدید را در روابط بین منطقه و غرب اعلام کند؛ هرچند سخنرانی وی یک موفقیت بود، به سرعت فراموش شد. اکنون میل اوباما به سخنرانی کمتر ولی انگیزه وی برای اقدام بیشتر شده است. معیار خوب‌ برای این قضاوت، چهارچوبی است که به تازگی در مذاکرات هسته‌ای با ایران به دست آمده است.

اما به ‌رغم همه فشارهای منتقدان اوباما، تفاهم با ایران هیچ اشاره‌ای به ادعای آن‌ها مبنی بر حمایت ایران از تروریسم و یا سیاست داخلی در ایران ندارد و بر محدود کردن بلندپروازی‌های هسته‌ای ایران متمرکز شده است. همچنین هیچ اشاره‌ای به حمایت ایران از حوثی‌های یمن و یا دیدگاه ایران بر به رسمیت نشناختن اسرائیل نیز نشده است. این رفتاری منطقی است. اگر اوباما بر هر یک از این مسائل اصرار می‌کرد، تفاهم با ایران به دست نمی‌آمد؛ هرچند هنوز توافق هسته‌ای با ایران نهایی نشده است.

در این مسیر اوباما به جوهر دیپلماسی توجه دارد؛ وقتی دو دشمن پای میز مذاکره می‌روند، هیچ یک از آن‌ها به همه خواسته‌های خود نخواهند رسید. همین قاعده درباره توافقات اخیر اوباما با کوبا هم صادق است؛ هرچند کیسینجر منتقد تفاهم اوباما با ایران است و آن را ضعیف می‌داند، اوباما در حال پیروی از‌‌ همان روش دیپلماسی کیسینجر است.

در سال ۱۹۷۲، کیسینجر جهان و از جمله نیروهایی که دائما در‌باره خطر کمونیسم به جامعه وحشت را القا می‌کردند، با دیدار با مقامات چین شوکه کرد. از نظر مخالفان، سند توافق آمریکا و روسیه یک سند مفتضح و غیراخلاقی بود، زیرا نه به مسائل داخلی چین اشاره‌ای داشت و نه خواستار ماجراجویی‌های چین در جهان سوم شده بود، ولی همین اقدام کیسینجر با جدا کردن چین از شوروی، راه را بر پیروزی آمریکا در جنگ سرد باز کرد و اگر نیکسون و کیسینجر به انتقادات مخالفان تن داده بودند، پیروزی در جنگ سرد برای امریکا به دست نمی‌آمد.

اوباما شاید بدون اینکه خود آگاه باشد، الگوی کیسینجر را در خاورمیانه در پیش گرفته است. همزمان با تفاهم با ایران، اوباما حمایت خود از رقبای ایران را هم تشدید و حمایت نظامی سالیانه ۱.‌۳ میلیارد دلاری از مصر را تجدید کرد. وی همچنین حمایت از حملات هوایی عربستان به یمن را افزایش داد و از تشکیل یک ائتلاف نظامی متشکل از نیروهای رقیب ایران، پشتیبانی کرد و ماه آینده در کمپ دیوید از سران عرب پذیرایی خواهد کرد.

این‌‌ همان رویکرد سنتی موازنه قوا در خاورمیانه است. اوباما همزمان ‌اقداماتی انجام داده ‌که طرفین شکاف ایجاد شده در خاورمیانه از بخش‌هایی از این اقدامات منتفع خواهند شد. اوباما به جای اینکه تلاش کند ارزش‌های آمریکایی را بر خاورمیانه تحمیل کند، به دنبال این است که خاورمیانه نتواند مشکلات خود را به خارج از منطقه منتقل کند. در مبارزات انتخاباتی در سال ۲۰۰۸، اوباما مدعی این بود که برتری اخلاقی و ایدئولوژیک آمریکا در جهان را تجدید خواهد کرد. این در حالی بود که آمریکا در دوره بوش هم به همین بهانه به خاورمیانه رفته بود و شکست خورد. بسیاری از مشاوران بوش تصور می‌کردند که می‌توانند یک دموکراسی مطلوب خود را در عراق ایجاد کنند.

روش اوباما و کیسینجر در جنگ با داعش نیز به کار گرفته شد. بنا بر آمار وزارت خارجه آمریکا، تعداد حملات تروریستی در خاورمیانه در سال اول ریاست جمهوری اوباما، ۱۶۰۰ مورد بوده ‌و در سال ۲۰۱۳، تقریبا سه برابر شده و به ۴۶۵۰ مورد رسیده است؛ هرچند اسامه بن لادن رهبر القاعده کشته شده، ‌تهدیدات به مراتب پیچیده‌تری را ایجاد کرده است. فرستادن سربازان آمریکایی به جنگ داعش ممکن است به یک مخمصه جدید منجر شود. در عین حال، اتکای به نیروهای عراقی آموزش دیده توسط مربیان آمریکایی برای جنگ با داعش نیز ترجیح دادن خیال بر تجربه است.

اگر ایالات متحده به دنبال این است که بدون هزینه کردن جان سربازان آمریکایی با داعش بجنگد، باید به نیروهای محلی قدرتمندی تکیه کند که توانایی انجام این کار را دارند. به همین سبب است که در جایی مانند عراق نیروهای مردمی شیعه و پیشمرگه‌های کرد این مسئولیت را بر عهده گرفته‌اند و در سوریه این بشار اسد است که در حال مبارزه با داعش است.

این روش پیشبرد سیاست خارجی آمریکا ممکن است مخالفت‌های‌ جدی را در آمریکا رقم بزند. کیسینجر نیز چنین مخالفت‌هایی را تجربه کرد؛ هرچند در مواردی، استحقاق آن را هم داشت، آن چیزی که اهمیت دارد، نتیجه نهایی است. ارزش‌های آمریکایی از دید آن‌ها قابل تحسین هستند و همه دنیا آن را می‌پسندند، ولی گاهی برای عملی شدن آن‌ها، بهتر است به آن‌ها بی‌توجهی شود.


منبع: تابناک 1394/1/31
  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام

۱۳۹۷/۱/۲۸

راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا – دسامبر 2017

۱۳۹۶/۱۰/۳

اندیشکده رند: نابود کردن اقتصاد ایران کمکی به ایالات‌متحده نخواهد کرد

۱۳۹۶/۸/۱۴

توصیه اندیشکده کارنگی به تجدیدنظر در خصوص برخوردهای سخت­‌گیرانه با ایران

۱۳۹۶/۸/۶

گزینه ترامپ: مدل برجام ایران یا بمب هسته‌ای کره شمالی؟

۱۳۹۶/۷/۲۹

متن مصاحبه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با فرید زکریا

۱۳۹۶/۷/۴

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

۱۳۹۶/۵/۱۷

دخالت آمریکا و عربستان در انتخابات سایر کشورها

۱۳۹۶/۲/۲۰

پایان سلطه آمریکا و باقی ماندن تعداد انگشت‌شماری قدرت جهانی تا سال 2030

۱۳۹۵/۸/۲۶

اروپا اولویت نخست رئیس‌جمهور بعدی امریکا

۱۳۹۵/۸/۱۷

سردرگمی امریکا در جهانی خطرناک

۱۳۹۵/۷/۲۸

انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر روابط این کشور با ژاپن

۱۳۹۵/۷/۱۹

میزان مشارکت مسلمانان امریکا در انتخابات، زنگ خطری برای ترامپ

۱۳۹۵/۷/۱۰

پایان یک انقلاب سیاسی! بلی یا خیر؟

۱۳۹۵/۴/۲۳

آیا ترس مردم امریکا از داعش واقعی است؟

۱۳۹۵/۴/۱۴

گزینه‌های احتمالی برای معاون اولی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۴/۱۲

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و فروپاشی کلان روایت جهانی شدن

۱۳۹۵/۴/۶

دیدگاه مردم آمریکا نسبت به پناه‌جویان خاورمیانه‌ای

۱۳۹۵/۴/۵

منازعه اوباما و ترامپ بر سر عبارت "اسلام رادیکال"

۱۳۹۵/۳/۳۱

ایران رئالیست است

۱۳۹۵/۳/۱۶

سایه مصایب ناشی از مداخله گرایی بر سر سیاست خارجی آمریکا

۱۳۹۵/۲/۲۱

تجویزات مشاور سابق اوباما برای تغییر شرایط امریکا در خاورمیانه

۱۳۹۵/۲/۲۰

فروش تسلیحات قدرت های بزرگ به مناطق مختلف جهان

۱۳۹۵/۲/۸

تشدید فعالیت های ایالات متحده در عراق و سوریه

۱۳۹۵/۱/۳۰

کاهش عناصر قدرت ارتش امریکا

۱۳۹۵/۱/۲۷

بازخوانی استفان والت از کارنامه سیاست خارجی اوباما

۱۳۹۵/۱/۲۳

تشدید جنگ سایبری و اطلاعاتی امریکا در منطقه

۱۳۹۵/۱/۹

ریگانیسم در بحران؛ جمهوری خواهان نیازمند باز تعریف هویت خود

۱۳۹۵/۱/۸

اوباما در قامت منتقد سیاست های اروپا در لیبی و خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۲/۲۲

تشدید بحران بی اعتمادی بین واشنگتن و آنکارا

۱۳۹۴/۱۲/۵

واکاوی تئوریک آینده ی ایده‌ی جهان‌گرایی در آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۲۸

ضرورت راهبرد امریکا در قبال عربستان از نگاه اندیشکده هوور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

راهبرد و سیاست امریکا در خاورمیانه؛ طرح مشترک شورای روابط خارجی و موسسه رند

۱۳۹۴/۱۱/۲

ضرورت توازن بخشی به سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۳۰

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

چه کسی برنده انتخابات ریاست جمهوری امریکا می شود؟

۱۳۹۴/۱۰/۹

تساهل مذهبی، شرط ادامه ی روابط آمریکا و غرب با عربستان سعودی؟!

۱۳۹۴/۹/۱۸

گزینه ی مرجح ایالات متحده و ناتو در برخورد با داعش از نظر ریچارد هاس

۱۳۹۴/۹/۴

درگیر ساختن جهان در سوریه

۱۳۹۴/۸/۱۳

تئاتر اوباما در تئاتر ریچارد راجرز!! دفاعی تمام قد از حزب دموکرات

۱۳۹۴/۸/۱۲

چامسکی: تهاجم سال 2003 امریکا به عراق بدترین جنایت قرن21

۱۳۹۴/۸/۱۰

پس از اوکراین و سوریه، آسیای میانه جبهه جدید تقابل بین امریکا و روسیه

۱۳۹۴/۸/۹

طرح امریکا برای حمله به میدان‌های نفتی تحت کنترل داعش

۱۳۹۴/۸/۶

کسینجر: نیاز امریکا به راهبرد و اولویت های جدید

۱۳۹۴/۷/۲۸

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

۱۳۹۴/۷/۲۳

کارت عراق در دستان کدام یک؟ ایالات متحده یا روسیه!!

۱۳۹۴/۷/۲۲

اشتباهات فاحش سرویس اطلاعاتی آمریکا و ضرورت صورت بندی نوین آن

۱۳۹۴/۷/۲۰

فرید زکریا : ایالات متحده نیازمند راهبردی صریح در جنگ سوریه

۱۳۹۴/۷/۱۴

برژینسکی: روس ها می باید در آوردگاه سوریه، بر له و نه علیه ایالات متحده عمل کنند

۱۳۹۴/۷/۱۳

آینده ی همکاری ایالات متحده و روسیه در بحران سوریه

۱۳۹۴/۷/۷

سوریه محملی برای تقریب یا تخریب روابط ایالات متحده با روسیه ؟؟!

۱۳۹۴/۷/۶

چامسکی: امریکا بزرگترین تهدید برای صلح جهانی است نه ایران

۱۳۹۴/۷/۵

الزام آمریکا و غرب برای بازخوانی هنرهای جنگ و راهبردهای کلان

۱۳۹۴/۷/۴

پاسخ ایالات متحده به جنگ داخلی سوریه و بحران پناهندگان

۱۳۹۴/۶/۲۴

پیشقراولان الهام بخش بر نامزدهای انتخاباتی آمریکا

۱۳۹۴/۶/۲۲

دیالکتیکی برای فهم موضع کنگره آمریکا در قبال موافقت نامه ی هسته ای ایران

۱۳۹۴/۶/۱۸

هشداری به آمریکا در مورد برنامه ی موشکی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۷

فقدان اقتدار وزارت خارجه در آمریکا برای بیش از سیزده سال

۱۳۹۴/۶/۱۶

قمار بزرگ امریکا و ترکیه در قبال تحولات اخیر منطقه

۱۳۹۴/۵/۱۴

افزایش اختلاف نظر یهودیان امریکا در قبال توافق هسته ای

۱۳۹۴/۵/۱۱

کشورهای باقی‌مانده در لیست تحریم‌های آمریکا

۱۳۹۴/۵/۴

تحرکات نظامی روسیه نمایانگر بازی با آتش پوتین

۱۳۹۴/۵/۴

چهار افسانه در رابطه با برنامه هسته ای ایران

۱۳۹۴/۴/۲۲

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

۱۳۹۴/۴/۷

آیا ایالات متحده آمریکا کشوری مسیحی است؟

۱۳۹۴/۳/۲

راهبرد جدید آمریکا در خاورمیانه: سیاست دو گانه

۱۳۹۴/۲/۲۹

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

۱۳۹۴/۲/۲۷

جنگ‌های خاورمیانه شاید تا 10 سال دیگر ادامه یابند

۱۳۹۴/۲/۲۷

علت غیبت پادشاه عربستان و برخی دیگر از رهبران عربی در نشست 1+6

۱۳۹۴/۲/۲۳

فعالیت های سیگنالی سازمان های اطلاعاتی آمریکا در قبال شوروی

۱۳۹۴/۲/۱۳

چرا آمریکا باید در مقابل ایران صبور باشد

۱۳۹۴/۲/۱