ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > بریتانیا > توافقات تجاری گزینشی و تبادلی، جایگزین لیبرالیسم آنگلو-ساکسونی

توافقات تجاری گزینشی و تبادلی، جایگزین لیبرالیسم آنگلو-ساکسونی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۱۰/۷ تعداد بازدید: 531

ایران-یوریکا: دکتر رابین نیبلت، رئیس موسسه سلطنتی چاتم هاوس انگلستان در مقاله‌ای تحت عنوان "افول رهبری اقتصادی آنگلو-آمریکن" به ابعاد تأثیرات برکسیت و انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور امریکا بر مدل لیبرالیسم اقتصادی پرداخته است. در ادامه به این مقاله پرداخته می‌شود.



پس از دوران رونالد ریگان و مارگارت تاچر، برخی از کشورهای جهان سعی کردند از الگوی اقتصادی بریتانیا و ایالات‌متحده (خصوصی‌سازی، مقررات زدایی و گشودن درهای اقتصادی بروی سرمایه و تجارت خارجی) موسوم به "مدل آنگلوساکسونی" پیروی کنند.

حال با توجه به رأی بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا و انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات‌متحده، به نظر بانگ پایان رهبری انگلستان و آمریکا بر اقتصاد جهانی به گوش می‌رسد. به‌طوری‌که در آینده نزدیک، هیچ‌یک از این دو کشور به دنبال آزادسازی اقتصادی در مناطق اطراف خود و یا در سطح جهان نیستند. در بطن رأی بریتانیایی‌ها و آمریکایی‌ها، مطالبه شدید مردم برای کنترل اقتصاد ملی وجود دارد.

برای بسیاری از رأی‌دهندگان به ترامپ، این به معنای به عقب راندن سیاست عدم‌مداخله اقتصادی[1] به درون سرمایه‌گذاری و تجارت بین‌المللی است. به اعتقاد آن‌ها این سیاست موجب رکود دستمزدهای متوسط و افزایش ناامنی شغلی شده بود. نتیجه اینکه ترامپ وعده داده است که کارخانه‌های آمریکایی را که به‌واسطه اولویت‌دهی به زنجیره تأمین جهان[2]، مشاغل را به خارج از مرزها منتقل می‌کنند را تنبیه کند. اگر نگوییم ایالات‌متحده به دنبال عقب راندن کلی همگرایی اقتصادی با مکزیک است ولی آن را محدود خواهد کرد و شراکت فرا-اقیانوس آرامی[3]  (شراکتی که از آرزوهای دولت اوباما برای عمق بخشیدن به بازار آزاد محسوب می‌شد) را مورد بازبینی و مذاکره مجدد قرار خواهد داد.

اما پیام برکسیت پیچیده‌تر است. نظرسنجی‌های بعد از همه‌پرسی حاکی از آن است که اکثریت مردم بریتانیا همچنان طرفدار تجارت و سرمایه‌گذاری آزاد هستند. لیکن بازار مشترک اروپایی تعهداتی (همچون جابجایی آزادانه نیروی کار بین اعضای اروپایی) را متوجه این کشور می‌کرد که با حاکمیت ملی بریتانیا سازگار نبود. مردم این کشور معتقد هستند که هجوم نیروی کار زیاد به بریتانیا در سال‌های اخیر موجب سرکوب دستمزدها و ایجاد معضلاتی در بخش خدمات عمومی و مسکن شده است.

به‌محض خروج قطعی بریتانیا از اتحادیه اروپا، این کشور دیگر نقشی در آزادسازی بازار مشترک اروپایی ایفا نخواهد کرد، هرچند که 45 درصد صادرات بریتانیا در این بازار مشترک در حال انجام است. همچنین بریتانیا، دیگر نمی‌تواند نفوذی در طرح اتحادیه بازار سرمایه[4] (به ابتکار لرد هیل[5]، کمیسیونر بریتانیایی) برای از بین بردن بسیاری از موانع تجاری در بخش خدمات و تجارت آزاد دیجیتال که در حال پیگیری است، داشته باشد.

در حقیقت، رأی‌دهندگان بریتانیایی و آمریکایی تکامل تدریجی مدل آنگلوساکسونی اقتصادی مبنی بر از بین بردن مرزهای ملی در تجارت را پس زدند تا به سمت مقررات غیر تعرفه‌ای[6] (که موجب محدود شدن تجارت و سرمایه‌گذاری خارجی می‌شود) سوق یابند. معمولاً دولت‌ها از این سیاست به‌منظور پیگیری اولویت‌های سیاسی داخلی خود همچون کارآمدی انرژی، حصول اطمینان از سلامت و امنیت مشتریان استفاده می‌کنند. مقررات غیر تعرفه‌ای را می‌توان به‌منظور حمایت از بخش‌های اقتصادی داخلی در برابر رقابت‌های جهانی نیز مورد استفاده قرار داد.

جالب اینجاست که این، لرد ککاکفیلد[7] کمیسیونر بریتانیایی بود که در زمان خانم تاچر طرح بازار مشترک را برای مقابله با همین محدودیت‌های غیر تعرفه‌ای طرح‌ریزی کرد. حال با گذشت سی سال از آن ماجرا، بسیاری از بریتانیایی‌ها تحمیل مقررات از سوی دیگر اعضای اتحادیه اروپا بر کشور خود را نپذیرفتند.

به نظر می‌رسد ترامپ نیز به دلایل مشابهی به دنبال حذف طرح قوانین مشترک برای ارتقا تجارت و سرمایه‌گذاری در حوزه آسیا-پاسفیک است. در عوض، وی محدودیت‌های داخلی تجارت و همچنین قوانین دست و پاگیر پس از بحران اقتصادی را که به اعتقاد ترامپ رشد امریکا را محدود ساخته است را احتمالاً حذف خواهد کرد.

در حال حاضر، چشم‌انداز تکمیل پیمان تجاری و سرمایه‌گذاری فرا-اقیانوس اطلسی بین آمریکا و اتحادیه اروپا[8]  نیز وضع خوبی ندارد. چراکه قانون‌گذاران اتحادیه اروپا و امریکا انگیزه کافی برای رسیدن به توافق بر سر بخش‌های حساس سیاسی همچون امنیت غذا، محیط‌زیست و دارو را ندارند.

درواقع، احتمالاً شاهد دوره‌ای از رقابت مقرراتی شدید فرا-اقیانوس اطلسی خواهیم بود. علاوه بر اختلافات جاری در مورد استفاده از موجودات زنده اصلاح‌شده ژنتیکی در کشاورزی، اتحادیه اروپا شرکت‌های آمریکایی را به خاطر سطح حفاظت از داده‌ها و رویکرد آن‌ها نسبت به اجتناب از پرداخت مالیات را مورد انتقاد قرار داده است. دولت ترامپ نیز  به‌احتمال‌زیاد به یک موضع رقابتی در این خصوص دست خواهد زد.

این موضوع، بریتانیا را با معضل مواجه ساخته است؛ همچنان که این کشور به دنبال دستیابی به توافقی تجاری با امریکا در دوران پسا-برکسیت است (و به دنبال رسیدن به بهترین مدل همکاری با اتحادیه اروپا به نفع خود می‌باشد)، از طرفی می‌بایست بین همگرایی مقرراتی با شریک آتلانتیکی (یعنی امریکا) و یا همگرایی مقرراتی با بازار اصلی خود در اتحادیه اروپا یکی را انتخاب کند.

نکته جالب‌توجه این خواهد بود که چگونه دو طلایه‌دار اقتصاد لیبرال در حال عقب‌نشینی از اصول لیبرالی خود در منطقه و حرکت به سمت توافقات تجاری گزینشی و تبادلی هستند. شاید این‌گونه عملکردها، به سیاسیون و شهروندان این دو کشور فرصت ترمیم اخلال‌های ایجادشده دوران لیبرالیسم گذشته را بدهد. این عقب رفت امریکا و بریتانیا زمانی در حال شکل‌گیری است که سازمان تجارت جهانی در حال فلج شدن است و قدرت‌های رقیب (همچون چین و روسیه)  قادر خواهند بود از خلأ ایجادشده برای بسط و گسترش مدل‌های اقتصادی خود در منطقه استفاده نمایند.

چاتم هاوس   21 دسامبر 2016



[1] the laissez faire approach

[2] global supply chains

[3] Trans-Pacific Partnership

[4] Capital Markets Union

[5] Lord Hill

[6] non-tariff regulations

[7] Lord Cockfield

[8] the US-EU Transatlantic Trade and Investment Partnership

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

برکسیت ناشی از سطح پایین تحصیلات

۱۳۹۶/۵/۱۸

بریتانیا در هنگامه بحران‌ها و ضرورت تشکیل دولت ملی

۱۳۹۶/۴/۲۴

چگونه اروپا می‌تواند خود را از افتادن در دام ترامپ نجات دهد؟

۱۳۹۵/۱۱/۱۳

سفر ترزا می به آمریکا و دیدار با دونالد ترامپ

۱۳۹۵/۱۱/۹

چالش آقای ترامپ برای خانم ترزا مِی

۱۳۹۵/۱۰/۲۰

توافقات تجاری گزینشی و تبادلی، جایگزین لیبرالیسم آنگلو-ساکسونی

۱۳۹۵/۱۰/۷

تمدید بیست‌ساله پایگاه نظامی آمریکا در دیگو گارسیا

۱۳۹۵/۱۰/۶

بریتانیا چگونه اتحادیه اروپا را ترک خواهد کرد: "خروج سخت" یا "خروج نرم"؟

۱۳۹۵/۱۰/۴

خطر تاکتیکی و افتضاح راهبردی کامرون در ماجرای برکسیت

۱۳۹۵/۹/۲۹

لزوم بازنویسی قانون جدیدی برای انتخاب نوع اتحاد درون بریتانیا

۱۳۹۵/۹/۱۷

روابط ویژه بریتانیا و آمریکا در دوران پسابرکسیت و تصدی ترامپ

۱۳۹۵/۹/۱۴

پیامد های اقتصادی برکسیت برای شهرهای مرزی ایرلند

۱۳۹۵/۹/۶

نگرانی بریتانیا از آینده روابط راهبردی با امریکا

۱۳۹۵/۸/۲۶

هزارتوی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۷/۱۴

آیا بریتانیا در شرایط مبهم پیش رو می‌تواند به بهترین توافق درباره برکسیت دست یابد؟

۱۳۹۵/۷/۵

از چرچیل تا بلر؛ چگونه عراق را نابود کردند

۱۳۹۵/۴/۲۶

ریاضت اقتصادی و شکاف طبقاتی؛ عوامل احتمالی برکسیت طبق گزارش ناتسن

۱۳۹۵/۴/۱۲

صنعت نظرسنجی و بازار شرط‌بندی در همه‌پرسی برکسیت

۱۳۹۵/۳/۲۳

باور و نگرش دینی در میان مسیحیان بریتانیا

۱۳۹۵/۳/۲۳

نکات کلیدی مخالفین و موافقین ابقاء عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۳/۲۲

روابط تجاری و سیاسی علت همراهی کشورهای غربی با عربستان در جنگ یمن

۱۳۹۵/۳/۲۲

تهدیدهای خروج و فرصت‌های باقی ماندن در اتحادیه برای دفاع بریتانیا

۱۳۹۵/۲/۱۱

آشفتگی بین کشورهای انگلیسی‌زبان و تلاش برای سبقت در چرخش به آسیا

۱۳۹۵/۲/۸

در جستجوی رویای امپراتوری با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۲/۴

ورود اروپا به عصر واگرائی

۱۳۹۴/۱۲/۱۵

معافیت برای حفظ بریتانیا در اتحادیه، توافق بر سر اروپای دوسطحی است

۱۳۹۴/۱۲/۳

شکست قهرمانانه بریتانیا یا سیاست واقعی امروز این کشور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

فرانسه و استرالیا به‌جای بریتانیا و رژیم صهیونیستی در اتحاد با آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۳

4 اتفاق مهم سیاست بریتانیا در سال 2016

۱۳۹۴/۱۰/۱۳

گزارشی از مداخله بریتانیا در لیبی و سقوط معمر قذافی

۱۳۹۴/۹/۱۷

بریتانیا در جنگ سوریه به دنبال امنیت ملی یا مطرح‌شدن در صحنه جهانی؟

۱۳۹۴/۹/۷

از تغییر رویکرد راهبردی ملی تا راهبرد منطقه‌ای بریتانیا

۱۳۹۴/۸/۲۶

هشدار مسلمانان انگلیس درباره قوانین جدید مبارزه با تروریسم

۱۳۹۴/۸/۲۳

نقش بریتانیا و آمریکا در بحران مهاجرت

۱۳۹۴/۸/۱۰

پارادوکس در روابط بریتانیا و عربستان سعودی

۱۳۹۴/۷/۲۶

دوران طلایی روابط چین و بریتانیا زیر سایه مسائل حقوق بشری

۱۳۹۴/۷/۲۵

اختلاف‌نظر در میان رهبران بریتانیا؛ ماندن یا ترک اتحادیه اروپا

۱۳۹۴/۷/۱۹

رویکرد ساده‌لوحانه و دوگانه بریتانیا در یمن

۱۳۹۴/۷/۱۵

تحلیل متفاوت روزنامه «اسرائیل هایوم» از موفقیت ایران در مذاکرات

۱۳۹۴/۷/۵

گزارش تحلیلی: ترجمه و نقدی بر نوشتار پدی اشتون در روزنامه ایندیپندنت

۱۳۹۴/۶/۱۰

آمار و ارقام مهاجرت به انگلستان در سال گذشته

۱۳۹۴/۶/۸

درخواست هندی ها برای جبران تظلم دویست ساله بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۵

چالش بریتانیا در مقابله با افراط‌گرایی و داعش

۱۳۹۴/۴/۳۰

بررسی موضع بریتانیا در قبال سوریه، دولت اسد و طرح حمله هوایی به داعش

۱۳۹۴/۴/۲۱

دیدگاه‌ متفاوت بریتانیا و اسرائیل در خصوص منطقه و داعش

۱۳۹۴/۴/۲۰

پیام طرح حمله هوایی بریتانیا به سوریه: عملیاتی یا سیاسی؟

۱۳۹۴/۴/۱۴

دگرگونی تروریسم: حرکت از شبکه‌ سخت ترور به جنبش‌ اثرگذار کاریزماتیک

۱۳۹۴/۴/۱۳

بررسی روسای منتخب کمیته‌های انتخابی مجلس عوام انگلستان

۱۳۹۴/۴/۱۰

دیوید کامرون: این جنگ بین اسلام و غرب نیست

۱۳۹۴/۴/۸

تلاش تونی بلر در توجیه اشغال عراق و رد دخالت در شکل‌گیری داعش

۱۳۹۴/۳/۱۸

کناره‌گیری تونی بلر از گروه ناکارآمد کوارتت

۱۳۹۴/۳/۹

حزب ملی اسکاتلند براساس سنگ محک جو بایدن

۱۳۹۴/۲/۱۵

تنش سرزمینی انگلستان و آرژانتین

۱۳۹۴/۲/۹