ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > آلمان > شکست اطلاعاتی آمریکا در بحران‌های اخیر آلمان

شکست اطلاعاتی آمریکا در بحران‌های اخیر آلمان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۸/۱۱ تعداد بازدید: 438

ایران-یوریکا: «ممکن است، حمله‌ای تروریستی در کار باشد!» این گزاره، هشداری است که در اوایل سپتامبر سال 2016، از سوی سرویس اطلاعات جاسوسی امریکا به مقامات امنیتی آلمان داده شد.

تصویر1: آپارتمان مسکونی جابر البکر و محل کشف مواد منفجره توسط پلیس، شهر کمنیتس، آلمان



در هفته‌های گذشته، دولت آلمان به یکی از مهاجرین سوری مظنون گشت. وی که جابرالبکر نام دارد، در فوریه سال 2015 از سوریه به آلمان وارد و پس از مدتی به‌عنوان پناهنده پذیرش شد. سرویس امنیتی آلمان، بر مبنای تصاویر ضبط شده در فرودگاه تگل، به شواهدی دست یافت که نشان می‌داد او یکی از فرودگاه‌های برلین را برای حمله زیر نظر قرار داده بود و همچنین مقادیری مواد منفجره‌، که به عقیده کارشناسان، مشابه مواد استفاده شده در حملات پاریس و بروکسل بوده، در آپارتمان وی کشف شد. این در حالی بود که پیش‌ازاین، جابرالبکر ارتباط خود با نیروهای تروریستی مستقر در سوریه را کتمان می‌کرد. باوجود این شواهد، عملیات دستگیری و بازداشت او ناکام ماند، زیرا پیش از رسیدن به مرحله اعتراف، وی خود را در سلول زندان به دار آویخت.

اگرچه رخداد احتمالی این اتفاق غیرمنتظره با توجه به عواقب اسفناکی که ممکن بود در پی داشته باشد، به‌خودی‌خود درخور توجه است، اما از سویی دیگر سبب پررنگ شدن دوباره‌ی دو چالش مهمی شد که قاره اروپا با آن مواجه است؛

مورد اول: خطرات امنیتی ناشی از ورود بیش از یک میلیون مهاجر در سال گذشته؛
مورد دوم: اتکای کشورهای اروپایی در بحث برقراری امنیت و جلوگیری از حملات، به اطلاعاتی که از سوی ایالات‌متحده امریکا در این زمینه به آنها داده می‌شود.

درواقع، این دو مسئله از زمان حملات تروریستی گسترده در فرانسه و بلژیک در طی دو سال گذشته، اتحادیه اروپا را به ستوه آورده است. در این راستا، بسیاری از کشورها برای مقابله با تهدید ناشی از ورود تعداد بی‌سابقه‌ای مهاجر، به مرزهایشان، در تکاپو و تنش هستند. نکته قابل‌توجه در خصوص این مهاجران، عدم وجود مدارک احراز هویت کافی و حتی نامشخص بودن کشور مبدأ آنان است. این مسئله در آلمان، طی ماه‌های اخیر، به دلیل وقوع موجی از حملات و دستگیری‌ها که در برخی موارد ارتباط آن‌ها با موضوع مهاجران افشا شده، پررنگ‌تر گشته است.

در این راستا تعدادی از کارشناسان و صاحب‌نظران در حوزه تروریسم، امنیت و موضوعات مرتبط، به تحلیل این واقعه پرداخته و در پی آن نقدهایی را بر وابستگی سرویس امنیتی آلمان به سرویس اطلاعات جاسوسی آمریکا در زمینه پشتیبانی اطلاعات امنیتی وارد ساخته‌اند. در ذیل برخی از این نظرات بیان می‌گردد:

گیدو اشتاینبرگ[1]؛ کارشناس تروریسم بنیاد علم و سیاست آلمان (SWP)

به عقیده گیدو اشتاینبرگ، مهارت جابرالبکر در کار کردن با مواد شیمیایی و چابکی وی در گریختن از دست پلیس و بازداشت شدن، سبب شد وی توسط داعش جذب شود و به صورت عامدانه با فرمان آنها از طریق موج مهاجران وارد اروپا شود [...]. جابرالبکر فوق‌العاده با انگیزه بود و در راستای دستیابی به هدفش اراده‌ای مصمم داشت. در ادامه اشتاینبرگ چنین بیان کرد که فعالیت‌های ضد تروریستی آلمان تا حدودی از سوی آمریکا تغذیه می‌شود و بنا بر دلایل سیاسی این کشور آمادگی ندارد ظرفیت‌های اطلاعاتی خود را افزایش دهد، در نتیجه این روند به همین منوال ادامه خواهد داشت [...]. وی از شناسایی حداقل هفت نفر از متهمان که در پوشش مهاجران به اروپای غربی نفوذ کرده‌اند، با مقامات آلمانی سخن گفت. هفت نفر مذکور عبارت‌اند از: دو نفر، عاملان حمله‌ی پاریس، دو نفر در بازداشت در سالزبورگ اتریش و سه نفر که پیش از اقدام به حمله در مرکز دوسلدورف آلمان شناسایی شدند [...]. میزان وابستگی آلمان به پشتیبانی اطلاعاتی آمریکا، به خوبی در تفاوت میان عملکرد این کشور در قبال دو حادثه اخیر قابل درک است. مورد اول چگونگی برخورد مقامات آلمانی با موضوع جابرالبکر بود که تنها با کمک آمریکاییان شناسایی وی محقق گشت و مورد دوم نحوه برخورد آنان با فردی مهاجم بود که از آن تحت عنوان تهدیدی داخلی نام می‌برند و در این واقعه صرفاً پشتیبانی‌هایی را از امریکا دریافت کرده‌ بودند و نقش آن نسبت به قبلی کمرنگ‌تر بود. او همچنین افزود، در دهه‌ی اول قرن 21، سرویس اطلاعاتی آلمان تهدیدی از سوی یک گروه راست افراطی داخلی، گروه زیرزمینی ناسیونال سوسیالیست[2]، را کاملاً از قلم انداخته است. 9 نفر که دارای سابقه مهاجرت بودند، به دست این گروه کشته شدند. با این حال محاکمه تنها رهبر بازمانده این گروه که بازداشت شد، بیش از سه سال به طول کشید، البته لازم به ذکر است که شواهدی از سرهم‌بندی عملیات پلیسی در این پرونده هنوز هم وجود دارد.

پیتر نویمن[3]؛ کارشناس تروریسم در کینگ کالج لندن

به گفته پیتر نویمن، آژانس‌های اطلاعاتی جاسوسی امریکا، بهترین همکار اتحادیه در بخش مقابله با موضوع تروریست‌ محسوب می‌شوند، اما این موضوع راز بزرگی است که کسی نمی‌خواهد راجع به آن صحبت کند [...]. وی همچنین در رابطه با موضوع جابرالبکر چنین گفت که مردم آلمان ممکن است پس از این واقعه، بر شک و تردیدهای خود نسبت به سیستم‌های نظارتی فائق آیند، چراکه این اتفاق سبب شد آلمان خطر حملات تروریستی از سوی اسلام‌گرایان افراطی را در نزدیک‌ترین حالت به خود احساس کند. اکنون مردم درک بهتری دارند که چرایی عملکرد سرویس‌های امنیتی در چک کردن داده‌ها و اطلاعات آنان به دلیل دستیابی به اطلاعات شخصی کاربران نیست، بلکه در اغلب موارد هدفی امنیتی برای آن تعریف شده است [...]. نویمن در نهایت چنین افزود که بنا بر گزارش مقامات امنیتی، بیش از70 درصد از مردمی که در سال گذشته، از کشورهای جنگ‌زده وارد آلمان شدند، در حین ثبت نام و درخواست پناهندگی، فاقد اطلاعات کافی هویتی بودند. بنابراین شناسایی کیستی آنان و اینکه آیا با داعش در ارتباط هستند و یا خیر، سالها به طول خواهد انجامید.

اشتفان مایر[4]؛ نماینده پارلمانی ایالت بایرن از حزب محافظه کار

اشتفان مایر نیز در پی حادثه مذکور چنین بیان کرد که، ما می‌بایست کمبودهای استراتژیک‌ خود را کشف و در اولین فرصت آنها را مرتفع سازیم. وی معتقد است، پلیس و قوه قضاییه به‌عنوان دو حوزه‌ای هستند که نیاز به پیشرفت دارند.

تورستن پاچ[5]؛ مددکار اجتماعی در لایپزیگ

در خصوص موضوع جابرالبکر ابهامات بسیاری وجود دارد، وی در ژوئن 2015 به‌عنوان پناهنده پذیرش شد، خیلی زود پس ازآن آپارتمانی را در ایالت زاکسن، در شمال شرقی لایپزیگ اختیار کرد اما در سپتامبر همان سال ناپدید شد.

ساکنان شهر کمنیتس

برخی از ساکنان شهر کمنیتس در همان ایالت زاکسن، به سرویس خبری آنلاین روزنامه مورگن پست، چنین گفته‌اند که آقای جابرالبکر یکی از 6 فرد عربی بود که تا ماه گذشته در طبقه همکف آپارتمانی بسیار قدیمی در فاصله‌ای کمتر از یک مایل از محل آپارتمانی که پلیس بعدا مواد شیمیایی منفجره را کشف کرد، زندگ می کردند.

در نهایت ماحصل نظرات کارشناسان و تحلیل‌های پیرامون این موضوع، چنین است که واقعه‌ی اخیر، سبب شد سوالات بسیاری در خصوص عملکرد سرویس‌های امنیتی شکل گیرد، از مهمترین پرسش‌ها این است که آلمان بدون کمک آمریکا تا چه حد آسیب‌پذیر خواهد شد؟! از دیگر مباحث پررنگ شده پس از این اتفاق، دشواری شناسایی پتانسیل بالقوه مهاجران در باب افراطی‌گری است، چراکه اطلاعات کافی درباره پیشینه بسیاری از آنان وجود ندارد. بنابراین با توجه به شرایط پیش‌رو، می‌توان گفت که سیاست خانم مرکل در پذیرش صدها هزار مهاجر، جایگاه وی را به‌عنوان صدراعظم در انتخابات سال بعد، متزلزل ساخته است. چراکه ارتباط میان مهاجران با توطئه‌های تروریستی، سیاستمدارانی را که گاهی سودای توسعه در سر دارند، نسبت به موضوع بسیار حساس نموده است.

در نهایت، روز جمعه، 22 اکتبر 2016، مجلس آلمان لایحه‌ای را به تصویب رساند که هدف آن به‌روزرسانی بخش نظارت‌ها و توانایی‌های سرویس امنیتی کشور، در پاسخ به افشاگری‌های سال 2013 (جاسوسی اطلاعاتی آمریکا از آلمان) است. این موضوع محدودیت‌هایی را با هدف حفاظت از حقوق شهروندان اتحادیه اروپا و محدود کردن جاسوسی‌های اقتصادی، تعریف می‌کند. اما لازم به ذکر است که به موجب این لایحه حقوق سرویس‌های اطلاعاتی در زمینه جاسوسی خارجی و نظارت داخلی توامان گسترش می‌یابد.

در نتیجه می‌توان گفت، شرایط حاضر موجب ایجاد تنش‌های سیاسی خاصی در آلمان شده، لذا فعالیت آژانس‌های اطلاعاتی جاسوسی آمریکا تحت بررسی‌های شدید یک کمیسیون ویژه مجلس قرار دارد. نکته قابل توجه این است که کمیسیون مذکور بناست به طور دائم به فعالیت خود ادامه دهد.

   

نیویورک تایمز   24 اکتبر 2016

 

ایران-یوریکا: برجسته نمودن بیش از پیش خطر امنیتی پناهندگان، تاحد قابل توجهی ناشی از تغییر سیاست دولت آلمان بوده که اکنون پس از پذیرش تعداد قابل توجهی از مهاجران، توقف روند مهاجر پذیری را دوباره در دستور کار قرار می‌دهد. اما همکاری‌های اطلاعاتی میان ایالات‌متحده‌امریکا و آلمان به سال‌های نخستین بعد از جنگ جهانی دوم، اشغال آلمان توسط متفقین و نیز تأسیس سرویس‌های اطلاعاتی آلمان توسط ایالات‌متحده‌امریکا بازمی‌گردد و شامل طیف وسیعی از موضوعات بوده که عمدتا اولویت‌های امنیتی- اطلاعاتی ایالات متحده را مدنظر قرار می‌دهد. از سوی دیگر از نظر مقامات امنیتی آلمان، وابستگی اطلاعاتی این کشور به ایالات متحده قطعی، اجتناب‌ناپذیر و به نفع آلمان است. تحولات چند سال اخیر در روابط اطلاعاتی دو کشور، حاکی از اشراف اطلاعاتی ایالات‌متحده‌امریکا بر متحدین اروپایی و تسلط بر سرویس‌های اطلاعاتی آلمان است. هرچند آلمان دریافت کننده امنیت از امریکاست، اما گاهی امنیت ملی آلمان را تحت الشعاع قرار داده است که ماجرای شنود تلفنی مقامات آلمانی توسط آژانس امنیت ملی امریکا از آن جمله است. در هرحال به ‌نظر می‌رسد روابط اطلاعلاتی دو کشور بر عمق روابط فراآتلانتیکی یکطرفه آلمان و امریکا صحه می‌گذارد. /ط/4



[1] - Guido Steinberg

[2] - the Nationalist Socialist Underground

[3] - Peter Neumann

[4] - Stephan Mayer

[5] - Torsten Pötzsch

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

مصاحبه مهم فولکر پرتس رییس اندیشکده مهم آلمانی در باره مسائل سوریه

۱۳۹۶/۲/۱۰

شواهدی در ردّ ادعاهای غرب و کاربرد سلاح‌های شیمیایی در سوریه و دیدگاه کارشناس آلمانی

۱۳۹۶/۱/۲۱

رکورد رشد اقتصادی آلمان

۱۳۹۵/۱۲/۸

سه کشور نروژ، سوئیس و سوئد باثبات‌تر از آلمان

۱۳۹۵/۱۱/۲۳

عدم نیاز آلمان به سلاح هسته ای

۱۳۹۵/۹/۲۴

شکست اطلاعاتی آمریکا در بحران‌های اخیر آلمان

۱۳۹۵/۸/۱۱

آلمان : منافع غرب در بقای داعش

۱۳۹۵/۸/۱

تهاجم تسلیحاتی غرب

۱۳۹۵/۴/۲۰

رایزنی‌های تهران و برلین درباره تحولات منطقه

۱۳۹۵/۳/۲۶

رقابت فشرده برای تجارت با ایران

۱۳۹۵/۳/۴

فساد مالیاتی در کلیسای کاتولیک آلمان

۱۳۹۴/۹/۲۵

دلایل مداخله نظامی آلمان در سوریه: از سیاست داخلی تا سیاست خارجی

۱۳۹۴/۹/۲۵

آلمان، فرماندهی که فرمان‌بردار شد

۱۳۹۴/۹/۱۸

آیا دوره طلایی مرکل به پایان رسیده است؟

۱۳۹۴/۸/۳۰

حمایت نظامی روسیه از سوریه و موضع‌گیری آلمان

۱۳۹۴/۸/۱۹

بحران پناهندگان و تغییر رفتار ناگهانی خانم صدراعظم

۱۳۹۴/۶/۲۶

اتحادیه اروپا از نگاه مردم و احزاب آلمان

۱۳۹۴/۶/۳

تغییرات جمعیتی آلمان در 85 سال آینده

۱۳۹۴/۵/۱۴

ارزیابی دویچه بانک از تاثیر توافقنامه هسته‌ای بر اقتصاد آلمان

۱۳۹۴/۵/۱۰

اهمیت نقش آلمان در مذاکرات هسته‌ای با ایران

۱۳۹۴/۴/۲۵

دیدگاه مردم و احزاب آلمان در خصوص پوشش خبری بحران اکراین در رسانه‌های این کشور

۱۳۹۴/۲/۲۲

توهین به ادیان یا آزادی عقیده؟

۱۳۹۴/۲/۱۴

دیدگاه مردم و احزاب آلمان نسبت به برخورد دولت این کشور با "داعش"

۱۳۹۴/۲/۸

سفرهای دو جانبه مقامات ایرانی و آلمانی از سال 2000 تا 2011

۱۳۹۴/۱/۱۵