ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > ایالات متحده آمریکا > آمریکا و خاورمیانه

آمریکا و خاورمیانه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۲/۲۲ تعداد بازدید: 780

اختصاصی ایران- یوریکا



در رابطه با بحث سیاست خارجی امریکا در قبال غرب و جنوب غرب آسیا (خاورمیانه)صحبت از خصایص خود ایالات متحده امریکا غیر قابل اجتناب است.  ویژگی هایی از امریکا که به هر حال ممتازیتی برای آن در کل دنیا به وجود آورده:

  1. امنیت (دو کشور ضعیف از لحاظ لوجستیک جنگی در شمال و جنوب آن)
  2. منابع طبیعی سرشار، جمعیت زیاد، زمین حاصلخیز، اقتصاد پیچیده و تکنولوژیک، رودخانه های قابل تردد کشتی و قایق، تحت حصار مطلوب دو اقیانوس...
  3. بودجه دفاعی آن درمقابل کشورهایی که دشمنش به حساب می آیند،  قابل مقایسه نیست (به عنوان مثال بودجه دفاعی ایران ده میلیارد دلار است که در واقع یک پنجاهم هزینه ای است که امریکا صرف امنیت ملی خود میکند. )

 

امریکا سه منفعت استراتژیک و دو منفعت ایدئولوژیک را درخاورمیانه برای خود دنبال می کند:

منافع استراتژیک:

  1. به منظور ثبات اقتصادجهانی نفت و گاز منطقه را در بازار حفظ کند.
  2. خطر تروریسم ضد امریکایی را کاهش دهد.
  3. جلوی گسترش سلاح های کشتار جمعی را بگیرد.

منافع ایدئولوژیک:

  1. ارتقا و بهبود اوضاع حقوق بشر
  2. اطمینان دهی به اسرائیل در راستای حفظ بقایش.

 

میتوان گفت منافع استراتژیک امریکا در خاورمیانه تا حد زیادی بدون تغییر بوده اما رفتار امریکا در قبال اسرائیل و رویکرد های آن تغییر قابل توجهی داشته.

  در خلال سالهای 1945 تا 1990 امریکا نقش " متعادل کننده  دور از محل "[1] را در منطقه ایفا میکرده (به عنوان مثال در جریان جنگ ایران-عراق امریکا سعی در پشتیبانی از عراق داشت ولی کمی بعد ،سال 1990 در درگیری عراق و کویت، طرف کویت را گرفت). داشتن ارتباطی عمیق با خیلی از کشور های این منطقه ،داشتن منافع استراتژیک مشخص  و ممانعت از نفوذ و تسلط شوروی در/بر کشور های این منطقه از ویژگی های بارز امریکا در این دوره بود. امریکا البته آن زمان به دنبال تسلط خودش در منطقه نبود؛ همین که کشور دیگری  در آنجا و بر آنجا مسلط نباشد، آمریکا را کفایت میکرد. بنابراین امریکا ترجیح میداد بر کشورهای متحدش در آنجا اتکا و اطمینان کند.

  بعد از 1991، ایالات متحده امریکا طی دو گام، از استراتژی قبلی خود کناره گیری کرد: اولا استراتژی نامانوس "مهار دوجانبه"[2] را به کار گرفت (به جای آنکه از ایران و عراق جهت کنترل یکدیگر استفاده کند، خود به مهار آن دو به صورت همزمان اقدام می کند.) این کار طبیعتا به حضور پر رنگ نظامی در منطقه انجامید. ثانیا سیاست "تحول منطقه ای"[3] جرد دبلیو بوش بود. نهایتا هر دو اینها منجر به دو رویداد بلند مدت در خاور میانه شد: برافروخته شدن جریانات و احساسات ضد امریکایی و ظهور یا شک به وجود سلاح های کشتار جمعی در کشور های خاور میانه.

 

سید وحید نبوی زاده نمازی   مهر  ماه 1393

 



[1] offshore balancer

[2] dual containment

[3] regional transformation

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش دوم)

۱۳۹۶/۸/۱۶

حملات صوتی به دیپلمات‌های آمریکایی در کوبا

۱۳۹۶/۸/۱۶

سیاست انرژی دونالد ترامپ؛ پیامدهای جهانی و تبعات آن برای ایران (بخش نخست)

۱۳۹۶/۸/۷

استراتژی جدید دونالد ترامپ در خصوص ایران؛ نواخت طبل جنگ

۱۳۹۶/۸/۲

ترامپ، سازمان ملل؛ هیاهو برای هیچ

۱۳۹۶/۷/۴

ایالات متحده آمریکا، موضوع هسته‌ای کره شمالی و برجام

۱۳۹۶/۶/۲۸

تحلیل روند اسناد امنیت ملی ایالات‌متحده امریکا از آغاز تا کنون (2015-1987)

۱۳۹۶/۵/۲۱

تشکیل تیم مورد اعتماد ترامپ در مورد موافقت نامه هسته ای ایران

۱۳۹۶/۵/۱

بیم و امید ترامپ از گسترش روابط با روسیه

۱۳۹۶/۴/۲۷

مدل‌سازی دکترین سیاست خارجی دونالد ترامپ

۱۳۹۶/۴/۱۳

چشم‌انداز روابط آمریکا و چین در مواجهه با تهدید کره شمالی

۱۳۹۶/۳/۳۱

مهار و بازداشتن ایران پس ازتوافق هسته ای:مرکزمطالعات بین الملل و راهبردی (CSIS) مارس 2017 مصادف با فروردین ماه 96

۱۳۹۶/۳/۳

ارزیابی سیاست خارجی 14 هفته ای ترامپ

۱۳۹۶/۲/۱۲

حمله موشکی آمریکا به سوریه: پارادوکس سیاست‌های اعلامی و اعمالی

۱۳۹۶/۲/۱۰

بررسی تیم سیاست خارجی و امنیتی ترامپ

۱۳۹۶/۲/۹

معرفی و تحلیل شخصیت مایکل فلین مشاور امنیت ملی سابق ایالات متحده در دولت ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۷

راهبردهای احتمالی دولت ترامپ در سوریه و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۱۲/۳

دکترین ترامپ و تیم مشاوران سیاست خارجی او

۱۳۹۵/۱۰/۱۳

جایگاه معاونت ریاست جمهوری در ساختار سیاسی امریکا

۱۳۹۵/۱۰/۷

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛ معرفی چهره های کلیدی تیم سیاست خارجی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۹/۱۵

چرایی تفاوت بین خوانش کاخ سفید و کنگره از متن گزارش 28 صفحه‌ای

۱۳۹۵/۷/۷

اختلافات میان امریکا و عربستان؛ تاکتیکی یا راهبردی؟

۱۳۹۵/۵/۱۹

انتخابات 2016ریاست جمهوری امریکا؛ تحلیلی بر آخرین وضعیت انتخابات و بررسی موضع گیری نامزدها نسبت به خاورمیانه و بالاخص ایران

۱۳۹۵/۵/۶

بررسی روابط تسلیحاتی ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی؛با نگاهی به شرکت‌های برتر نظامی جهان

۱۳۹۵/۴/۱۹

آمریـکا؛ سیـاست چرخش به شرق آسیـا و تاثیر آن بر خاورمیانه

۱۳۹۵/۴/۱۴

سرگردانی ناتو در سوریه

۱۳۹۴/۱۲/۲

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛موضع گیـری نامزدها نسبت به توافق هستـه ای ایـران

۱۳۹۴/۱۰/۱۹

تأثیر تحولات شرق اروپا بر راهبرد چرخش به شرق امریکا: تهدید اصلی چین یا روسیه؟

۱۳۹۴/۹/۲۸

انتخابات 2016 ریاست جمهوری امریکا؛مروری بر فرآیند انتخابات و معرفی کاندیداهای این دوره

۱۳۹۴/۸/۱۳

بررسی گزارش دیلی بیست از تامین اینترنت ایران بوسیله یک شرکت آمریکایی وابسته به سیا

۱۳۹۴/۸/۱۲

بررسی محبوبیت جهانی ایران از دیدگاه مرکز تحقیقاتی پیو

۱۳۹۴/۴/۲۱

مقامات اسرائیل: به تعویق افتادن توافق هسته ای با ایران بهتر از به نتیجه رسیدن آن است

۱۳۹۴/۳/۲۰

همایش مبارزه با خشونت گرایی افراطی در کاخ سفید

۱۳۹۴/۲/۲۸

آمریکا و خاورمیانه

۱۳۹۴/۲/۲۲

روابط آمریکا-کوبا؛ اهمیت آن در حرکت به سمت کاهش تنش در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۲/۲۲