ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > بریتانیا > بهار بریتانیایی اتحادیه اروپا

بهار بریتانیایی اتحادیه اروپا

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۴/۵ تعداد بازدید: 472

بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا رأی مثبت داده است. این تصمیم رأی دهندگان بریتانیایی در همه پرسی روز پنجشنبه جهانیان را متعجب ساخته، کشوری متفرق را نمایان کرده و عواقب گسترده ای برای بریتانیا، اروپا و جهان در پی داشته است. این تصمیم حیاتی و مهم همچون "بهار عربی" برای کشورهای اروپایی است.



بازار‌های جهانی، مقامات، رؤسای جمهور و نخست وزیران در سراسر قاره اروپا بر این باورند که بریتانیا و شرکای سابق خود در اتحادیه در مسیر سیاسی خطرآفرینی گام نهاده و وارد مسیر مبهمی شده اند. بنابر صحبت های جان بروتون، نخست وزیر سابق ایرلند "این تصمیم می تواند باعث شود موجی از احساسات در سراسر اروپا بر انگیخته شود و نتایج نهایی غیر قابل پیش بینی به بار بیاورد."

زلزله سیاسی که توسط رأی 52%-48% مردم بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا پدید آمده، آشفتگی های سیاسی بسیاری را برای بریتانیا در پی داشته است. کناره گیری دیوید کامرون از نخست وزیری، رقابتی بر سر رهبری حزب محافظه کار به راه انداخته که به دلیل عدم امکان برگزاری انتخابات زود هنگام، ماه ها به طول خواهد انجامید.  

با توجه به رأی 62 درصدی مردم اسکاتلند به ماندن در اتحادیه، سیاستمداران انگلیسی با نگرانی نظرسنجی ها را پیگیری خواهند کرد تا از درخواست برگزاری همه پرسی مجدد برای استقلال اسکاتلند مطلع شوند.

طبق نظر سنجی های انجام گرفته پیش از برگزاری همه پرسی خروج از اتحادیه (برکسیت) ایرلند شمالی بیش از سایر مناطق بریتانیا طرفدار ماندن در اتحادیه بوده است. اما باید در نظر داشت که عملی شدن چنین خواسته ای مستلزم برگزاری نظرسنجی در مورد اتحاد ایرلند است – همانطور که حزب شین فین نیز خواستار آن است. در طول تاریخ روابط ایرلند شمالی و انگلیس همواره آشفته بوده است. در طول قرن بیستم، ارتش جمهوری خواه ایرلند شورش های مسلحانه متعددی را علیه دولت بریتانیا رهبری کرده اند.  

در برلین، آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان نسبت به تصمیم بریتانیا مبنی بر قطع روابط با اتحادیه اروپایی شکننده ابراز "تأسف فراوان" کرد و اظهار داشت که "در جهانی سراسر آشوب زندگی می کنیم". فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری فرانسه نیز در سخنان خود در پاریس از رأی به خروج از اتحادیه عمیقاً اظهار تأسف کرد. وی در نطق کوتاه تلویزیونی خود بیان داشت که اتحادیه اروپا از این پس مجبور به تغییر است و این رأی اتحادیه را در بوته آزمایش گذاشته است؛ "برای ادامه مسیر، اروپا دیگر نمی تواند همچون سابق عمل کند."

سران عالی رتبه اروپا خواستار آن شده اند که بریتانیا طبق رأی مهم و تاریخی خود عمل کرده و "در اسرع وقت" اتحادیه را ترک کند، "اگرچه این امر ممکن است دشوار باشد" و راهی برای "مذاکره مجدد" وجود نداشته باشد.

رؤسای شورا، کمیسیون و پارلمان اروپا، به ترتیب دونالد تاسک، ژان-کلود یونکر، مارتین شولتز و مارک روت نخست وزیر هلند که ریاست دوره ای اتحادیه اروپا را به عهده دارد، همگی اعلام داشته اند که هر نوع تأخیر در خروج بریتانیا از اتحادیه " موجب استمرار بیش از حد این وضعیت مبهم می شود."

این در حالی است که تردید ها درباره ماندن در اتحادیه در سراسر اروپا رو به افزایش است. نتایج تحلیل های انجام گرفته حاکی از افزایش مخالفت با اتحادیه اروپا در فرانسه، آلمان و اسپانیا است. درصد این مخالفت ها در فرانسه 60 درصد و 71 درصد در یونان است که هر دو درصد بیشتری در مقایسه با 52 درصد مخالفت بریتانیا را نشان می دهند. در سال 2004، 69 درصد از رأی دهندگان فرانسوی و 58 درصد از رأی دهندگان آلمانی از اتحادیه اروپا اعلام حمایت کردند و در هیچ کشوری درصد بالایی از مخالفت وجود نداشت.

سران اروپایی می دانند که خروج بریتانیا منجر به تضعیف اتحادی می شود که خود درگیر مسائلی همچون مهاجرت و بحران یورو است. در نبود بریتانیا، اتحادیه ناتوان تر و بیشتر تحت سلطه آلمان خواهد بود و به طور قطع، رابطه میان اروپا و آمریکا شکننده تر خواهد شد. علاوه بر این، فقدان یکی از بزرگترین قدرت های نظامی و بازیگر مؤثر در سیاست خارجه، جایگاه اروپا در جهان را به طور جدی تضعیف خواهد کرد. اگرچه خروج یونان از اتحادیه میسر نشد، اما اختلافات اروپا رو به گسترش اند و پس از خروج بریتانیا ، باید منتظر خروج کشور دیگری از اتحادیه باشیم.

تونی بلر به دلیل نقشی که در دخالت بریتانیا در تهاجم غیر قانونی به عراق داشته است تا حدی مسئول نتایج همه پرسی دیروز محسوب می شود. وی که ممکن است بزودی در دادگاه جنایات جنگی محاکمه شود، اظهار داشته است: "خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا سال ها ابهام را در پی خواهد داشت، به ویژه در جهان امروز که به شدت مبهم و غیر قابل پیش بینی است."

اگر بریتانیا در دراز مدت با احتمال جدایی اسکاتلند و یا ایرلند شمالی مواجه شود، وضعیت این کشور بسیار بغرنج تر خواهد شد، حتی ممکن است بریتانیا در وضعیتی مانند سقوط اتحاد جماهیر شوروی قرار گیرد. در آن صورت مشکل مالکیت سفارتخانه های بریتانیا، پایگاه های نظامی همچون الجفیر بحرین، شبه جزیره جبل الطارق و جزایر فالکلند (مالویناس) همگی بر مشکلات بریتانیا افزوده خواهند شد.

به نظر می رسد که دومینو پیامد های خروج بریتانیا برای اتحادیه اروپا همانند دومینوی پیامد های تونس برای منطقه  خاورمیانه و شمال آفریقا است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این تنها شروع ماجراست.

مجید قهرمانی  6 اسفند 1395

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

بررسی عملکرد موسسه ایران‌شناسی بریتانیا (BIPS)

۱۳۹۶/۶/۱۳

متغیرتقسیم، تفوق و فرقه سازی جمعیت مسلمان در سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۶/۳/۲۴

جدایی احتمالی ایرلند شمالی از بریتانیا؛ ابعاد و عواقب احتمالی آن برای بریتانیا و اتحادیه اروپا

۱۳۹۶/۲/۳۱

پایگاه‌های نظامی و اطلاعاتی انگلستان در قبرس و نقش آن در تحولات منطقه

۱۳۹۵/۱۲/۷

اسلام سیاسی در خاورمیانه از نگاه بریتانیا؛ با محوریت فعالیت‏های اخوان‌المسلمین

۱۳۹۵/۱۲/۳

بریتانیای خارج از اتحادیه اروپا و ترامپ:ازدواج مصلحتی و ضرورت ناگزیر بازنگری در روابط ویژه فرا آتلانتیک

۱۳۹۵/۱۲/۳

مواضع متناقض دولت بریتانیا در قبال انتخابات اخیر امریکا

۱۳۹۵/۹/۳

ملاحظاتی در خصوص نقش بریتانیا در جنگ اقتصادی علیه داعش

۱۳۹۵/۸/۱

خلاصه گزارش چشم‌انداز وزارت امور خارجه بریتانیا

۱۳۹۵/۷/۳

نگاهی به انجمن بریتانیایی فابیان و فعالیت های آن در ارتباط با خاورمیانه

۱۳۹۵/۶/۱۷

خروج بریتانیا: بازی با حاصل جمع صفر یا بازی باخت – باخت

۱۳۹۵/۶/۸

تأثیر سیاست خارجی روسیه بر امنیت بریتانیا و متحدان آن

۱۳۹۵/۶/۶

چرایی برکسیت و آینده بریتانیا در نظام بین الملل: نگاهی اکتشافی

۱۳۹۵/۵/۶

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا: تأثیرات جهانی و منطقه‌ای و روابط با جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۴/۲۶

گزارش چیلکات یا لاپوشانی جرایم جنگی بریتانیا در عراق

۱۳۹۵/۴/۲۳

بهار بریتانیایی اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۴/۵

بررسی موقعیت و نقش جزیره دیگو گارسیا

۱۳۹۵/۳/۱

زوال سیاست خارجی اخلاقی در دولت بریتانیا

۱۳۹۴/۱۱/۱۳

واکاوی نقش بریتیش کانسیل به عنوان بازوی فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

انتخابات ریاست حزب کارگر بریتانیا

۱۳۹۴/۷/۱۹

تحلیلی بر گزارش ایندیپندنت از "مبارزه تا تظاهر" غربی‌ها در قبال داعش

۱۳۹۴/۷/۱۱

مجادلات جدید بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق

۱۳۹۴/۶/۱۱

ابعاد و عواقب جدایی احتمالی اسکاتلند برای بریتانیا و اتحادیه اروپا و حساسیت موضوع برای جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۰

بررسی مشارکت رأی‌دهندگان اسکاتلندی در انتخابات گوناگون بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

روابط عربستان سعودی و بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

بررسی افراط‌گرایی و پراکندگی تروریسم 10 سال پس از بمب گذاری لندن

۱۳۹۴/۴/۱۶

پدیده داعش و سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۴/۴/۱۵

کاهش رو به رشد نقش ملموس بریتانیا در جهان

۱۳۹۴/۳/۲

روابط دوجانبه بریتانیا و بحرین در پرتوی سفر پادشاه بحرین به بریتانیا

۱۳۹۴/۲/۳۰

انتخابات بریتانیا و عملکرد حزب ملی اسکاتلند

۱۳۹۴/۲/۲۲

معضلات همه‌پرسی برای انگلستان

۱۳۹۴/۲/۲۱

فرصت طلبی فرانسه و قرار گرفتن به جای انگلیس به عنوان نزدیک ترین متحد کشورهای خلیج فارس

۱۳۹۴/۲/۱۶