ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > آلمان > ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم، سیاست جدید ائتلاف غربی

ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم، سیاست جدید ائتلاف غربی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۱۲/۲ تعداد بازدید: 713

ائتلاف غربی در سوریه بازسازی وجهه متحدین منطقه ای خود بویژه عربستان را همسو با منافع استراتژک خود تعریف نموده و در دستور کار قرار داده است.

رویداد:
اخیرا رسانه های غربی نقش کشورهای منطقه در تحولات سوریه را با جهت گیری های خاصی منعکس می نمایند. بدین صورت که عملکرد بازیگران هم پیمان خود در منطقه مانند ترکیه و عربستان را مثبت جلوه داده و شرایط را برای تحریف حقایق سوریه به نفع دو کشور فوق و نیز اهداف منطقه‌ای شان هموار می سازند. شرایط جدید موجب شده تا بتدریج فضای تنفسی بهتری برای عربستان ایجاد شود. هرچند این موضوع همانند حمایت غربی ها از متحدان منطقه‌ای، مسبوق به سابقه بوده، لیکن این وضعیت می تواند در میان مدت بر تحولات داخلی سوریه نیز تاثیرگذار باشد.

ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم



در گزارشی اخیرا (30 بهمن 94 ) پایگاه اینترنتی شبکه تلویزیونی خبری ان.ت. فاو. آلمان با عنوان "موشک های زمین به هوا علیه اسد- عربستان می خواهد شورشیان سوریه را مسلح کند" [1] ، دستمایه گزارش تحلیل حاضر قرار گرفت. در گزارش مورد اشاره آمده است:

عربستان سعودی قصد ایجاد تغییرات علیه بشار اسد در جنگ داخلی سوریه را دارد. بدین ترتیب هواپیماهای جنگی به کمک موشک های ضد هوایی عربستان به زیر کشیده خواهند شد... . عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان در گفتگو با اشپیگل گفت: "عربستان سعودی قصد دارد نیروهای میانه رو در سوریه را مسلح کند. این سلاح ها می تواند هدف قرار دادن هواپیماها و بالگردهای ارتش سوریه توسط مخالفین میانه رو را تسهیل نماید. این موشک ها مناسبات قدرت در سوریه را متحول خواهند کرد، همانطور که در افغانستان اینگونه شد." در دوران اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی در دهه 80 دولت ایالات متحده امریکا با دادن موشک های ضد هوایی استینگر به گروههای مجاهدین افغانی توانست موفق عمل کند؛ تا جاییکه در سال 1989 نیروهای شوروی افغانستان را ترک کردند. عادل الجبیر همچنین گفت: "مداخله نظامی روسیه در سوریه در بلند مدت نمی تواند بشار اسد را نجات دهد. اسد باید کنار برود تا یک روند سیاسی میسر گردد. گزینه دیگر هم این است که جنگ تا شکست بشار اسد ادامه یابد."

عربستان سعودی با نیروهای ویژه خود از ائتلاف امریکایی علیه گروه داعش پشتیبانی می کند. عادل الجبیر قرابت تفکر گروه داعش و وهابیت و نیز تفسیر افراطی از اسلام توسط حاکمیت عربستان سعودی را انکار کرد و گفت: "گروه داعش همانقدر اسلامی است که گروه کو-کلاکس-کلان[2] مسیحی است"

عربستان سعودی از زمان شروع درگیری ها، از شورشیان سنی در جنگ داخلی سوریه حمایت می کند.اما با تقویت گروههای جهادی، در ائتلاف امریکایی ضد داعش مشارکت دارد. در ماه مارس 2015 ، عربستان بدلیل انجام حملات هوایی علیه شورشیان حوثی در یمن ، همکاری های خود را با ائتلاف محدود ساخت. اما در این میان ریاض دوباره در سوریه فعال شده است."

ائتلاف غربی و نحوه تعامل با بازیگران سوریه

اصولا سیاست کنونی ائتلاف غربی سوریه در قبال بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای سوریه به شکل زیر ارزیابی می شود:

روسیه و ایران: باید دوکشورِ ایران و روسیه را به جهت حمایت از نظام سوریه مورد انتقاد قرار داد بنحوی که این دو کشور همواره بعنوان حامیان رژیم غیر دمکراتیک و غیر قانونی سوریه محکوم شده و بی اعتبار شوند. از سوی دیگر باید آنان را ترغیب یا وادار کرد که اقدامات خود علیه گروههای تروریستی غیر داعشی را متوقف ساخته و بر حمله به مواضع داعش متمرکز شوند.

ترکیه: ائتلاف باید تلاش کند ترکیه را متقاعد کند تا بطور جدی به مسئله جلوگیری از موج مهاجرت به اروپا بپردازد و تمامی امکانات خود را در این خصوص بکار گیرد. اما ظاهرا در مورد ترکیه نیز یک مشکل اساسی وجود دارد. ترکیه حاضر نیست حزب وحدت دمکراتیک (اکراد شمال سوریه) [3]را به رسمیت بشناسد. در حالی که دیدگاه غالب در میان اعضای غربی ائتلاف این است که این گروه بلحاظ اینکه غرب گرا بوده، لائیک هستند و از حامیان اصلی ائتلاف در داخل سوریه می باشند، باید مورد حمایت های کامل ائتلاف قرار گیرند. لذا این مشکل که ائتلاف غربی تاکنون نتوانسته نظر ترکیه را در این خصوص جلب نماید، باید رفع گردد. بنیاد علم و سیاست آلمان در تحلیل های خود معتقد است این گروه کردی عملیات خود را با ایالات متحده هماهنگ می کنند. گفتنی است درمیان کشورهای غربی عضو ائتلاف در حال حاضر فرانسه در این مسئله از ترکیه حمایت می کند.

عربستان: عربستان بعنوان یک متحد منطقه‌ای، مهمترین بازیگری است که می تواند در مقابل ایران توازن قوا ایجاد نماید. لذا علیرغم همه انتقاداتی که در مقابل عربستان وجود دارد و این کشور از منظر افکار داخلی کشورهای غربی خاستگاه تفکرات افراطی در جهان اسلام است و با نظام سیاسی غیر دمکراتیک، ناقض حقوق بشر می باشد، ائتلاف غربی این کشور را مورد حمایت قرار می دهد و بر آن است که باید بگونه ای عمل شود که از وجهه قابل قبولی در صحنه سوریه برخوردار شود تا بتواند از حیث کمک های نظامی، مالی و تسلیحاتی و کمک های سیاسی بویژه درسطح کشورهای جهان اسلام، در خدمت ائتلاف قرار گیرد. تنها مسئله عربستان این است که عربستان نیز باید بپذیرد در ازای این خدمت غربی ها، حمایت خود از مخالفین نظام سوریه صرفا را بر گروههایی متمرکز سازد که مورد تایید ائتلاف هستند و لذا باید از حمایت داعش و جبهه النصره بپرهیزد.

لذا در حالی که می بینیم گروه سلفی جیش الاسلام  از حامیان خاندان آل سعود محسوب می شود و عربستان گروههای تروریستی را مورد حمایت و پشتیبانی قرار می دهد، ائتلاف امریکایی در سوریه در صدد دفاع از حیثیت عربستان برآید تا از این متحد منطقه‌ای خود تصویری موجه بسازد که گویی از نظر فکری عربستان هیچ ارتباطی با القاعده، داعش و تفکر افراطی سلفی ندارد. این سیاست به تامین اهداف ائتلاف در سوریه کمک می کند.

رویکرد سیاست خارجی فرانسه در قبال مسئله سوریه نیز در کنار حمایت از اپوزیسیون به اصطلاح میانه روی سوری، جلوگیری از بروز هرگونه تعارض با عربستان سعودی است. آلن رودیه[4]، مدیر پژوهشی مرکز فرانسوی تحقیقات در زمینه اطلاعات، گروه جیش الاسلام (از گروههای مورد حمایت عربستان) را گروهی مرتبط با جبهه النصره (گروه اسلام‌گرای سلفی تروریستی در سوریه که با شبکه القاعده هم‌پیمان است) دانسته و ارتباط این گروه با عربستان سعودی را مورد تایید قرار داده است. نزد تصمیم سازان نزدیک به حاکمیت در آلمان نیز همین رویه حاکم است و به عربستان بعنوان یک شریک مهم اما مشکل در مبارزه با تروریسم، نگریسته می شود.

ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم2

نتیجه گیری

در تحلیل گزارش تلویزیون آلمان، که در ابتدای مطلب به آن اشاره کردیم، شاهد بودیم که کمک های عربستان به تروریست ها با مجاهدین افغانی دهه 80 علیه اشغالگری شوروی مقایسه می شود. گزارش یاد شده در این راه از اظهارات وزیر خارجه عربستان استفاده می کند و عربستان را ضد دیکتاتوری، حامی روند سیاسی و یک بازیگر منطقه‌ای مثبت و فعال علیه تروریسم معرفی می کند. همچنین مقایسه ای ناعادلانه میان تروریست های سوریه و مردم مظلوم یمن ترتیب می دهد و تروریست های سوریه را با عنوان میانه رو و ملت یمن را با عنوان شورشیان حوثی مورد تحقیر قرار می دهد. گزارشات غیرواقع رسانه های غربی مانند شبکه تلویزیون ان. ت. فاو. آلمان، از حمایت های عربستان از تروریست ها؛ را بگونه ای منعکس می کنند که گویی عربستان هیچ نسبتی با تروریست ها ندارد و فعالانه علیه داعش عمل می کند. لذا اکنون دور از واقع نیست که ادعا شود، ائتلاف غربی به اصطلاح ضد داعش، حیثیت حقوق بشری و ادعاهای ضد تروریستی خود را در سطح بین المللی قربانی منافع ژئوپلیتیک نموده است.

اما آنچه برای جمهوری اسلامی ایران مهم است، نقش فعال دیپلماتیک سعودی ها در سطح بین المللی و عرصه رسانه های غربی است که به مدد صرف هزینه های مالی در کنار حمایت ائتلاف غربی به دفاع از وجهه و حیثیت خود در مسئله تروریسم فعال گشته است. وجهه ای که  بخصوص در سالهای اخیر بشدت آسیب دیده بود. مصاحبه های متعدد سعودی ها، تاثیر گذاری آنان بر رسانه های پر تیراژ در سکوت و غیاب تحرک ایران در عرصه های دیپلماتیک و رسانه ای، قربانی شدن حقیقت در بحران های منطقه‌ای سوریه، یمن و ... را به نمایش می گذارد. بدیهی است توقف این روند جز با حضور فعال در صحنه های رسانه ای و دیپلماتیک و افشاگری نسبت به نقش متحدان منطقه‌ای غرب بویژه عربستان در آتش افروزی در منطقه میسر نخواهد بود. اتهامات وارده به عربستان در نزد افکار عمومی جهانی جدی تر از آن است که ایران نتواند تلاش های عربستان را خنثی نماید. هرگونه تاخیر در اقدامات متقابل می تواند پیامدهای منفی بر بحران سوریه داشته باشد.

 

محمدحسن طاهری   2 اسفند 1394



[1] . Boden-Luft-Raketen gegen Assad Saudis wollen syrische Rebellen bewaffnen

[2]. گفته می شود Ku-Klux-Klan گروهی در امریکاست که حامی برتری نژاد سفید پوست است که عمدتا به استفاده از روش های خشونت آمیز علیه سیاهان شهرت داشته است.

[3] . YPG Kurdish: Yekîneyên Parastina Gel‎

[4] . alain rodier

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

ماراتن تشدید تنش‌ها در روابط ترکیه و آلمان

۱۳۹۶/۵/۱

راهکارهای تصمیم سازان بنیاد علم و سیاست آلمان SWP برای حفظ ترکیه در بلوک غرب

۱۳۹۶/۱/۱۹

از سیاست نگاه به شرق تا سیاست سرد: مرکل، پوتین و سیاست خارجی آلمان در قبال روسیه

۱۳۹۶/۱/۱۵

جایگاه منطقه خلیج فارس در سیاست خارجی و امنیتی آلمان پس از جنگ سرد

۱۳۹۶/۱/۱۵

برآورد آلمان از سیاست خارجی ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۲۵

لایحه جدید وزارت دفاع آلمان؛ کنترل‌های امنیتی اسلامگرایان افراطی در ارتش

۱۳۹۵/۱۰/۱۵

بررسی اهداف و منافع روسیـه، ترکیـه و آلمـان در قبال یکدیگر

۱۳۹۵/۹/۲۹

بررسی اجمالی پرخاشگری کلامی مقامات آلمانی علیه ایران

۱۳۹۵/۹/۳

اهداف آلمان در دور جدید "امنیتی سازی" و "ایران‌هراسی"

۱۳۹۵/۷/۲۸

پیشرفت میلیتاریسم در سیاست خارجی آلمان

۱۳۹۵/۷/۲۴

روند جدید در سیـاست خارجی آلمـان و اهداف این کشور در مداخله نظامی سوریه

۱۳۹۵/۴/۱۵

برگ‌هایی از سیاست خارجی آلمان با مرور زندگی یک وزیر خارجه

۱۳۹۵/۴/۶

فهم سیاست در آلمان

۱۳۹۵/۲/۲۹

تغییر نگرش در سیاست خارجی آلمان

۱۳۹۵/۲/۴

معرفی کتاب «قدرت در مرکز»اثر دکتر هرفرید مونکلر

۱۳۹۴/۱۲/۱۱

ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم، سیاست جدید ائتلاف غربی

۱۳۹۴/۱۲/۲

تحلیلی کوتاه از سفر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان به تهران

۱۳۹۴/۹/۲۵

نگاهی کوتاه به زندگی و دوران صدارت اعظمی هلموت اشمیت

۱۳۹۴/۸/۳۰

رسوایی های اطلاعاتی اخیر در آلمان؛ بازتابی از سیاست خارجی آلمان و روابط فراآتلانتیکی

۱۳۹۴/۴/۱۵

سیاست خارجی آلمان در قبال روسیه

۱۳۹۴/۴/۱۵

روایتی دیگر از همکاری جاسوسی آلمان و آمریکا

۱۳۹۴/۲/۲۷

افشای حمایت مالی آلمان از برنامه‌ هسته‌ای رژیم صهیونیستی

۱۳۹۴/۲/۱۵

نگرش نزدیکِ ایران و آلمان نسبت به تحولات یمن

۱۳۹۴/۲/۱۴

حمايت رئيس جديد پليس جنايي آلمان BKA از مبارزه با تروریسم اسلامگرایانه

۱۳۹۴/۲/۱۳