ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > آلمان > افشای حمایت مالی آلمان از برنامه‌ هسته‌ای رژیم صهیونیستی

افشای حمایت مالی آلمان از برنامه‌ هسته‌ای رژیم صهیونیستی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۲/۱۵ تعداد بازدید: 728

اختصاصی ایران-یوریکا

اجرای مخفیانه برنامه هسته‌ای رژیم صهیونیستی در طی دهه های گذشته و پشتیبانی مالی دولت آلمان از آن، بیانگر این است که غرب فی نفسه برخورداری از توان هسته ای را تهدید تلقی نمی کند.



هرچند اسرائیل همواره در برخورد با برنامه‌‌های هسته‌ای خود سیاست ابهام و مخفی‌کاری را در دستور کار داشته ، اما مدت‌هاست که دیگر وجود تأسیسات هسته‌ای در اسرائیل بر کسی پوشیده نیست و در دهه‌های اخیر تقریبا اکثر رازهای برنامه هسته‌ای این کشور به غیر از تنها یک مورد، علنی شده و آن اینکه هزینه ساخت این تأسیسات از کجا تأمین شده است؟

Hans Rühle

«هانس روهله»[1] بنيانگذار آکادمی سياست‌ امنيتی آلمان و یکی از بزرگترین روزنامه‌نگاران و کارشناسان اتمی این کشور  که در بین سال‌های 1982 تا 1988 رييس ستاد برنامه‌ريزی وزارت دفاع آلمان و از مسئولان اين وزارتخانه در ناتو بوده ‌است، در مقاله‌ای که در 14 آوریل 2015 در روزنامه «دی ولت»[2] به چاپ رسیده است، از این راز پرده برداشته و ابعاد تازه‌ای را در این خصوص بیان می‌کند. او که از منتقدین برنامه هسته‌ای ایران محسوب می‌شود و مقالاتی از وی در این زمینه به چاپ رسیده است، این بار برنامه هسته‌ای اسرائیل را، البته نه با نگاهی منتقدانه، زیر ذربین قرار می‌دهد. 

israel_german

هانس روهله شروع برنامه هسته‌ای اسرائیل را از سال 1952 همزمان با تأسیس کمیسیون انرژی هسته‌ای این کشور می‌داند. سه سال بعد یعنی در ژوئیه سال 1955 رژیم صهیونیستی قراردادی را با آمریکا به امضاء می‌رساند که به واسطه آن می‌تواند در چارچوب برنامه «اتم برای صلح»، یک راکتور تحقیقاتی کوچک برای استفاده صلح آمیز داشته باشد. اما «داوید بن گورین»[3]، نخست وزیر وقت اسرائیل و «شیمون پرز»[4]، رییس کل سابق وزارت دفاع این کشور اهداف دیگری را دنبال می‌کنند. در نوامبر 1956، پرز از  وزیر دفاع وقت فرانسه می‌پرسد‌: "نظر شما چیست که اسرائیل توانایی و امکانات مقابل به مثل خودش را داشته باشد؟" یک سال بعد، پرز با نمایندگانی از فرانسه سه قرارداد محرمانه را به امضا می‌رساند که بر اساس آن فرانسه یک راکتور آب سنگین 24 مگاواتی را به همراه 385 تن اورانیوم طبیعی در اختیار اسرائیل قرار می‌دهد. علاوه بر این فرانسه می‌تواند در چارچوب قراردادهای مذکور، در زمینه تحقیق و تولید تسلیحات هسته‌ای با اسرائیل همکاری کند و این کشور را در ساخت تأسیسات باز فرآوری برای تولید پلوتونیوم حمایت کند.

ساخت راکتور در اواخر سال 1957 در نزدیکی شهر «دیمونا»[5] در صحرای «نقب»[6] آغاز می‌شود و در سال 1964 به پایان می‌رسد. یک سال بعد هم تأسیسات بازفرآوری تولید پلوتونیوم به بهره‌برداری می‌رسد و بدین ترتیب اسرائیل در اواخر  سال 1966 توانایی ساخت بمب هسته‌ای را پیدا می‌کند. براساس گفته‌های روهله، اسرائیل در آغاز جنگ شش روزه در سال 1967 صاحب دو کلاهک هسته‌ای و چاشنی‌های احتراقی می‌شود که این تعداد در آغاز جنگ «یوم کیپور»[7] در سال 1973 به ده تا بیست عدد می‌رسد.

طبیعتاً همه این فعالیت‌ها تحت شدیدترین اقدامات امنیتی و کاملا مخفیانه انجام می‌شود. اما در سال 1960 آمریکا به    صورت ظاهری و کاملا استراتژیک از وجود تأسیسات هسته‌ای در دیمونا پرده برمی‌دارد. به دنبال این خبر، شارل دوگل، رئیس جمهور وقت فرانسه، از اسرائیل می‌خواهد تا در خصوص ماهیت غیر نظامی این تأسیسات شفاف سازی کند. از این رو در پایان سال 1960 بن گوریون با ارائه بیانیه‌ای اعلام می‌کند که این راکتور تنها برای اهداف غیر نظامی احداث شده و قرار است در مجاورت این راکتور یک مرکز تحقیقات علمی مناطق خشک نیز ساخته ‌شود.

رژیم صهیونیستی هرچند توانست در ابتدا با استفاده به اصطلاح شفاف‌سازی ظاهری و البته دروغین، فشار عمومی را در خصوص ساخت تأسیسات هسته‌ای دیمونا کم کند، اما نتوانست گمانه‌زنی‌های بین المللی را نسبت به ماهیت اصلی این تأسیسات تغییر دهد. البته با وجود سوء‌ظن‌های بیشمار، مدارک و شواهد قابل توجهی دال بر استفاده نظامی از تأسیسات دیمونا در دست نبود که می‌توان دلیل آن را سرویس حفاظت اطلاعاتی ویژه برنامه هسته‌ای نظامی اسرائیل دانست که در سال 1957 با  نام اختصاری «لاکام»[8]، توسط پرز تأسیس شده بود. این سرویس حفاظت اطلاعاتی به حدی پیچیده و مرموزانه عمل می‌کند که حتی  سازمان جاسوسی و اطلاعاتی اسرائیل (موساد) هم در مورد ساختار لاکام بی اطلاع بود. «ایزر هارل»[9]، رئیس اسبق سازمان موساد نیز بعدها  از اینکه لاکام بدون اطلاع وی تأسیس شده است، ابراز شکایت می‌کند.

israel

اما عملکرد سرویس حفاظت اطلاعاتی لاکام نیز در سال 1986 با چاپ اظهارات «مردخای وانونو»[10] و افشاگری او در روزنامه «ساندی تایمز»[11] در اکتبر همان سال زیر سؤال می‌رود. َبر اساس اظهارات وی که از سال 1976 تا 1985 به عنوان تکنسین در دیمونا کار کرده بود، اسرائیل سالانه40 کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کرد که این میزان برای ساخت هشت تا ده بمب کافی بود. بر اساس مستندات وانونو، دیمونا تنها مکانی برای راکتور آب سنگین نبود، بلکه این تأسیسات شامل 9 ساختمان دیگر نیز می‌شد که حداقل یکی از آن‌ها با شش طبقه در زیر زمین ساخته شده بود و هسته اصلی تأسیسات و تجهیزات بازفرآوری برای تولید پلوتونیوم در آن‌جا قرار داشت. دیمونا یک کارخانه کامل تولید سلاح هسته‌ای بود که بر اساس گفته‌های وانونو در مورد ظرفیت تولید هسته‌ای این کارخانه، اسرائیل باید امروزه علاوه بر داشتن توپخانه هسته‌ای، حداقل 200 سلاح هسته‌ای استراتژیک در رده بمب‌های هیروشیما/ناکازاکی در اختیار داشته باشد.

اما بعد از افشاگری‌های وانونو هم، کسی این سئوال را مطرح نمی‌کند که در آن زمان کشور فقیری مانند اسرائیل هزینه ساخت چنین تأسیساتی را که در آن حدود 2700 نفر مشغول به کار بودند از کجا تأمین کرده است. البته پاسخ این سئوال از مدت‌ها قبل روشن بود، چرا که دولت بن‌گورین در اوایل دهه 60، هنگامی که در محافل رسمی تنها موضوع استفاده غیر نظامی از انرژی هسته‌ای در راکتور دیمونا مطرح بود، به منتقدین وعده داده بود که هزینه‌های پروژه از طریق کمک‌های مالی بین‌المللی و نه بودجه سالیانه کشور تأمین خواهد شد. در این رابطه پرز در جایی می‌گوید: «ما به طور محرمانه شروع به جمع آوری کمک‌های مالی کردیم که به واسطه آن مبلغی حدود 40 میلیون دلار جمع‌آوری شد. این مبلغ در آن زمان مقدار قابل توجهی بود که نیمی از هزینه‌های راکتور را پوشش می‌داد.» این صحبت پرز ذهن را به این سئوال معطوف می‌کند که بخش دیگر هزینه‌های راکتور از کجا فراهم شده است و چه منابعی بودجه کل مجموعه دیمونا را که به مراتب بیشتر از هزینه ساخت خود راکتور است، تأمین کرده است.

علاوه بر صحبت پرز در خصوص 40 میلیون دلار جمع آوری شده، تا امروز تنها در یک‌ جای دیگر به تأمین مالی برنامه  هسته‌ای اسرائیل توسط کمک‌های خارجی اشاره شده است و آن گفتگوی بن گورین با روزنامه اسرائیلی در 31 مارس 1963 است. وی در خصوص رابطه اسرائیل-آلمان اظهار می‌کند که درگیری و مناقشه اسرائیل با دولت «کنراد آدناور»[12] صدر اعظم اسبق آلمان می‌تواند توسعه تسلیحات بازدارنده اسرائیل را مختل کند و این موضوع برای امنیت اسرائیل و ممانعت از جنگ‌های آتی از اهمیت بالایی برخوردار است. این اظهار نظر بن گورین صراحتاً به واقعیاتی اشاره دارد که وی نیز کاملا از آن‌ها مطلع بود. او در 14 مارس 1960 آدناور را در هتل «والدورف استوریای»[13] نیویورک ملاقات کرده بود. در این ملاقات آن‌ها توافق می‌کنند که دولت فدرال با وامی به ارزش 500 میلیون دلار (معادل 2 میلیارد مارک آلمان) با بازپرداخت ده ساله، اسرائیل را در اجرای طرح انکشافی صحرای نقب یاری رساند.

این توافق که از نظر فنی فاقد ویژگی‌های یک قرارداد رسمی بود و به همین خاطر نیازی به مداخله مجلس و کابینه فدرال نداشت، در چارچوب طرحی با عنوان «اقدام شریک تجاری»[14] به صورت کاملا محرمانه اجرایی می‌شود و با همین نام نیز در وزارت امور خارجه آلمان ثبت می‌گردد. «نیلز هانزن»[15] یکی از مدیران فقید وزارت امورخارجه آلمان که سال‌ها نیز سفیر این کشور در اسرائیل بود، در کتابش با عنوان «خروج از سایه فاجعه» می‌نویسد؛ در دسامبر سال 1961 در دیدار «فلیکس الیزر»[16]، کاردار اسرائیل در آلمان و «رلف لار»[17]، یکی از مقامات عالی رتبه وزارت امور خارجه آلمان، به طور مشروح به جزییات این توافقات پرداخته شد. بر این اساس، قرار می‌شود این وام از ردیف بودجه‌ای «حمایت از کشورهای در حال توسعه» تأمین ‌شود و موارد استفاده از آن نیز به صورت کلی «صنعت و زیرساخت‌» ذکر شود. همچنین آن‌ها توافق می‌کنند که اعطای وام از طریق مؤسسه مالی و اعتباری ویژه بازسازی انجام گیرد و سود خالص آن به طور متوسط 3/6 % باشد.

این شرایط هرچند به طور رسمی با دیگر قراردادهای معمول در مورد کمک‌های مالی به کشورهای در حال توسعه یکسان است، اما در عمل به گونه دیگری اجرا می‌شود. بر اساس صحبت‌های یکی از مسئولین آلمانی، مؤسسه مالی و اعتباری ویژه بازسازی نه‌تنها هرگز با شریک اسرائیلی یعنی بانک توسعه صنعتی این کشور جلسه مشترکی برگزار نمی‌کند بلکه هیچ‌گاه چگونگی مصرف وام اعطاء شده به اسرائیل را نیز مورد واکاوی قرار نمی‌دهد. از این گذشته مؤسسه مذکور همانند طرف اسرائیلی، در تبیین هدف اعطای وام تنها به ذکر «توسعه صحرای نقب»، «کارخانه نساجی» و یا «تأسیسات نمک زدایی آب دریا» اکتفا می‌کند‌ که البته هیچگاه این پروژه‌های صوری  اعلام شده به اجرا در نمی‌آیند.

مؤسسه مالی و اعتباری ویژه بازسازی تا کنون شدیداً از انتشار اسناد محرمانه مربوط به پرداخت‌های آلمان به اسرائیل در جریان طرح «اقدام شریک تجاری» سرباز زده است اما بر اساس مستندات وزارت خارجه آلمان، پرداخت‌ها به اسرائیل در چارچوب طرح مذکور تا سال 1973 ادامه می‌یابد و در مجموع بیش از 2 میلیارد مارک به اسرائیل پرداخت می‌شود. شرایط بازپرداخت وام نیز بارها عوض می‌شود، به طوری که بر اساس آخریت توافقات در سال 1989 به یک دوره بازپرداخت 30 ساله، تنفس 10 ساله و بهره 2 درصدی تغییر می‌یابد.

بر اساس آنچه گفته شد، نویسنده مقاله بر این باور است که کمک مالی آلمان در جریان طرح «اقدام شریک تجاری» صرف پروژه دیمونا و یا همان کارخانه تسلیحات هسته‌ای شده است. صرفنظر از هزینه‌های ساخت تأسیسات دیمونا، تا امروز همه چیز نشان دهنده آن است که وام اعطایی آلمان به اسرائیل نه‌تنها برای ساخت تأسیسات هسته‌ای کافی بوده بلکه بیشتر از آن نیز بوده است. بر اساس محاسبات «کورت بیرن باخ»[18]، یکی از مذاکره کنندگان آلمانی با طرف اسرائیلی در سال1965، وام اعطا شده از نظر اقتصادی بیشتر به صدقه شباهت دارد چرا که کل مبلغ وام اعطایی بر اساس ارزش پولی امروز، حدود 5 میلیارد یورو بوده که با در نظر گرفتن شرایط بازپرداخت آن، 4 میلیارد از این مبلغ، تبدیل به کمک مالی بلاعوض شده است.

 

ملاحظه و نظریه:

هرچند هانس روهله از کمک های مالی آلمان برای ساخت تأسیسات رژیم صهونیستی پرده برمی دارد، اما خود ضمن تحسین طراحان و برنامه‌ریزان طرح «اقدام شریک تجاری»، کمک مالی آلمان به برنامه هسته‌ای اسرائیل را نوع خاصی از ضمانت بقاء برای این رژیم اشغالگر ‌می‌داند.

آنچه مسلم است، آن است که سیاستمداران و صاحب‌نظران آلمانی همواره در طول روابط آلمان و اسرائیل به دلایل تاریخی-اخلاقی، خود را در مقابل رژیم صهیونیتی متعهد دانسته و از دولت آدناور تا امروز سهم مهمی را در جهت حفظ امنیت و بقاء این کشور غاصب ادا کرده‌اند. شاهد این مدعا در هفته‌های اخیر، موافقت شورای امنیت آلمان با تحویل پنجمین زیردریایی فوق پیشرفته به اسرائیل است که یک سوم هزینه ساخت آن از بودجه دولتی و مالیات‌های مردمی تأمین شده و از قابلیت لازم برای تجهیز با سلاح‌های هسته‌ای برخوردار است. اما این در حالی است که آلمان همراه با دیگر هم‌پیمانان غربی‌اش، به بهانه ممانعت از تلاش احتمالی ایران برای دست‌یابی به سلاح هسته‌ای و همچنین جلوگیری از رقابت تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه و حفظ ثبات در منطقه، تا کنون بیشترین و سخت‌ترین تحریم‌ها را علیه دولت و ملت ایران وضع کرده‌اند. حال آنکه رژیم اسرائیل با داشتن 200-500 کلاهک هسته‌ای و زرادخانه پیشرفته، تنها کشور مجهز به تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه و پنجمین قدرت هسته‌ای دنیا، همواره از پیوستن به توافق‌نامه‌های بین‌المللی هسته‌ای به ویژه ان پی تی امتناع کرده و خود را متعهد به هیچ‌گونه همکاری بین‌الملی نمی‌شناسد و اجازه معمولی‌ترین بازرسی‌ها را از تأسیسات هسته‌ای خود نداده و نمی‌دهد.

بنابراین می‌توان گفت که غرب، برخورداری از توان هسته‌ای را به طور عام و داشتن کلاهک‌های هسته ای را به طور خاص، خطر و تهدید تلقی نمی‌کند بلکه آنچه که او بیشتر از هر چیز از آن احساس خطر می‌کند، ماهیت کشورهایی است که به توان هسته‌ای دست‌ یافته‌اند و یا می‌توانند به آن دست‌ یابند. این مسئله خود سندی دیگر دال بر نگاه سیاسی و غیر حقوقی قدرت‌های جهان نسبت به موضوع سلا‌ح‌های هسته‌ای است.

صفورا رئوفی 29 فروردین 1394



[1]. Hans Rühle

[2]. Die Welt

[3].David Ben-Gurion

[4]. Schimon Peres

[5]. Dimona

[6]. Negev

[7].Jom-Kippur

[8]. Lakam

[9]. Isser Harel

[10]. Mordechai Vanunu

[11]. Sunday Times

[12]. Konrad Adenauer

[13]. Waldorf Astoria

[14]. Aktion Geschäftsfreund

[15]. Niels Hansen

[16]. Felix Elieser

[17]. Rolf Lahr

[18]. Kurt Birrenbach

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

کمیسیون شرق اقتصاد آلمان

۱۳۹۷/۱/۲۱

بررسی اهداف و ابزارهای نفوذ آلمان در خاورمیانه: کردستان هدف اصلی آلمان

۱۳۹۷/۱/۲۰

ترجمه کامل سخنرانی وزیر خارجه آلمان در کنفرانس بررسی سیاست خارجی آلمان

۱۳۹۷/۱/۱۲

ماراتن تشدید تنش‌ها در روابط ترکیه و آلمان

۱۳۹۶/۵/۱

راهکارهای تصمیم سازان بنیاد علم و سیاست آلمان SWP برای حفظ ترکیه در بلوک غرب

۱۳۹۶/۱/۱۹

از سیاست نگاه به شرق تا سیاست سرد: مرکل، پوتین و سیاست خارجی آلمان در قبال روسیه

۱۳۹۶/۱/۱۵

جایگاه منطقه خلیج فارس در سیاست خارجی و امنیتی آلمان پس از جنگ سرد

۱۳۹۶/۱/۱۵

برآورد آلمان از سیاست خارجی ترامپ

۱۳۹۵/۱۲/۲۵

لایحه جدید وزارت دفاع آلمان؛ کنترل‌های امنیتی اسلامگرایان افراطی در ارتش

۱۳۹۵/۱۰/۱۵

بررسی اهداف و منافع روسیـه، ترکیـه و آلمـان در قبال یکدیگر

۱۳۹۵/۹/۲۹

بررسی اجمالی پرخاشگری کلامی مقامات آلمانی علیه ایران

۱۳۹۵/۹/۳

اهداف آلمان در دور جدید "امنیتی سازی" و "ایران‌هراسی"

۱۳۹۵/۷/۲۸

پیشرفت میلیتاریسم در سیاست خارجی آلمان

۱۳۹۵/۷/۲۴

روند جدید در سیـاست خارجی آلمـان و اهداف این کشور در مداخله نظامی سوریه

۱۳۹۵/۴/۱۵

برگ‌هایی از سیاست خارجی آلمان با مرور زندگی یک وزیر خارجه

۱۳۹۵/۴/۶

فهم سیاست در آلمان

۱۳۹۵/۲/۲۹

تغییر نگرش در سیاست خارجی آلمان

۱۳۹۵/۲/۴

معرفی کتاب «قدرت در مرکز»اثر دکتر هرفرید مونکلر

۱۳۹۴/۱۲/۱۱

ترمیم وجهه عربستان در مسئله تروریسم، سیاست جدید ائتلاف غربی

۱۳۹۴/۱۲/۲

تحلیلی کوتاه از سفر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان به تهران

۱۳۹۴/۹/۲۵

نگاهی کوتاه به زندگی و دوران صدارت اعظمی هلموت اشمیت

۱۳۹۴/۸/۳۰

رسوایی های اطلاعاتی اخیر در آلمان؛ بازتابی از سیاست خارجی آلمان و روابط فراآتلانتیکی

۱۳۹۴/۴/۱۵

سیاست خارجی آلمان در قبال روسیه

۱۳۹۴/۴/۱۵

روایتی دیگر از همکاری جاسوسی آلمان و آمریکا

۱۳۹۴/۲/۲۷

افشای حمایت مالی آلمان از برنامه‌ هسته‌ای رژیم صهیونیستی

۱۳۹۴/۲/۱۵

نگرش نزدیکِ ایران و آلمان نسبت به تحولات یمن

۱۳۹۴/۲/۱۴

حمايت رئيس جديد پليس جنايي آلمان BKA از مبارزه با تروریسم اسلامگرایانه

۱۳۹۴/۲/۱۳