ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > ایالات متحده امریکا > برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۱۰/۲۰ تعداد بازدید: 584

جایگاه نفت در رونق اقتصاد بین اللمللی سبب شده است که این کالا منحصر در مباحث اقتصادی نماند و در کانون تحلیل های سیاسی و نظامی وارد شود. 



پر واضح است که ارتباطی وثیق میان سیاست خارجی و نفت وجود دارد و به زعم بسیاری ازمتخصصان امر، فهم سیاست خارجی بسیاری از قدرت های بزرگ و به طور ویژه ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه بدون در نظر گرفتن نفت (به علت جایگاه این منطقه در میزان تولید و ذخایر انرژی) کاری عبث می نماید. در ذیل شمایی کلی از بازار انرژی که توسط مجله استرات فور چاپ شده است مورد توجه قرار می گیرد.

قیمت نفت به پایین ترین حد خود از سال  2004 تا کنون رسیده است و همچنان سیر نزولی خود را ادامه می دهد. در حال حاضر نفت خام برنت به سی و سه دلار و سی و هفت سنت در هر بشکه داد و ستد می شود که پایین ترین حد خود در یک دهه ی اخیر است. مجموعه ای از عوامل در این کاهش قیمت نقش دارند. در هفته ی جاری بازار اقتصادی و مالی چین با رکود روبه رو بوده است و ترس این وجود دارد که به این علت تقاضا کاهش یابد. در بازارهای اروپا و آمریکای شمالی نیز زمستان نه چندان سردی را شاهد هستیم که مصرف فصلی نفت که به علت گرمایش استفاده می شد با کاهش روبه رو شده است. در طرف عرضه نیز ایران در پی بازگشتن به بازار جهانی است و اوپک در لفافه اعلام کرده است که حجم عرضه ی خود را افزایش خواهد داد. ایالات متحده نیز تولید کنندگان خود را علیرغم متحمل شدن فشارهای مالی به علت کاهش قیمت ها تشویق می کند که حجم بالاتری از نفت را تولید کنند. همه ی این مسائل می تواند قیمت نفت را به 30 یا 20 دلار در هر بشکه کاهش دهد. نفت یکی از راهبردی ترین کالاها در تجارت بین الملل است بنابراین تغییرات ساختاری در بازار انرژی بازندگان و برندگانی را در پی داشته است. در بین سالهای 2011 و 2014 اکثر تولید کنندگان نفت به ویژه در خاورمیانه به نفتی 100 دلاری برای هر بشکه عادت کرده بودند  و بودجه ی خود را متناسب با آن تنظیم می کردند. اما در حال حاضر شرایط به گونه ای دیگر شده است و به شدت کشورها را تحت تاثیر قرار می دهد.

یکی از اصلی ترین زیان دیدگان کاهش قیمت نفت کشور روسیه است که از جمله بزرگترین تولید کنندگان نفت به شمار می رود که از این رهگذر ضرر قابل توجهی را متحمل شده است. اقتصاد روسیه به شدت به انرژی وابسته است و درآمدهای انرژی بیش از نیمی از بودجه ی جاری روسیه را شامل می شود. بودجه سال جاری روسیه بر پایه ی هر بشکه نفت 50 دلار مصوب شده است  که در حال حاضر قیمت نفت از این معیار فاصله بسیاری دارد. بنابراین مسکو نیازمند چیزی حدود 131.5 میلیون دلار است تا کسری بودجه خود را جبران کند و این مسئله احتمالا روسیه را به کاهش هزینه های دولتی سوق خواهد داد با این حال کاهش هزینه های دفاعی و نظامی برای روس ها که درگیر  روابط آشفته با ایالات متحده و اروپا هستند چندان خوشایند نیست. قزاقستان و ازبکستان نیز از دیگر کشورهای بازمانده از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی هستند که از کاهش قیمت نفت ضرر می کنند.

در منطقه خاورمیانه نیز کشورهایی از قبیل الجزایر، عراق و ایران و دولت های عضو شورای همکاری خلیج فارس بیشترین ضرر را از سقوط قیمت ها متحمل می شوند. با این حال کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به علت این که بدهی نسبتا کمی دارند و منابع مالی قابل توجه ی را ذخیره کرده اند می توانند خود را موقتا از بحران مالی در امان نگه دارند با این حال شدیدا نیازمند تعدیل هایی مالی هستند تا از فروغلتیدن در بدهی ها و کسری بودجه های گسترده جلوگیری کنند. بدین منظور کشورهایی از قبیل امارات متحده ی عربی، عربستان سعودی، عمان، قطر، و کویت به شدت به بحث پیرامون اعمال مالیات ها به منظور افزایش درآمد های دولتی پرداخته اند. مسئله ای که در تاریخ این کشورها سابقه چندانی ندارد. عربستان سعودی علاوه بر این که بودجه ی خدمات اجتماعی خود را شدیدا کاهش داده است فرایند خصوصی سازی در کشور را نیز آغاز کرده است این فرایند با خصوصی سازی سه فرودگاه شروع شد. حتی در ریاض بر سر خصوصی سازی شرکت نفتی آرماکو نیز گفتگوهایی انجام شده است.  

آمریکای شمالی نیز به شدت از کاهش قیمت نفت متاثر است. با این حال، اگر چه در این منطقه، تولید نفت در ماه های اخیر تغییر چندانی نداشته است  و به عبارتی میزان تولید نفت از ماه اکتبر سال 2015 تا کنون در مرز 9.2میلیون  بشکه نفت  در روز باقی مانده است با این حال ، این احتمال وجود دارد که با توجه به ادامه ی روند سقوط قیمت ها میزان تولید کاهش یابد. در سراسر ایالات متحده و کانادا شرکت های نفتی حفاری های  گسترده ای را در دست انجام دارند با این حال تکمیل پروژه های خود را به زمان پس از افزایش قیمت ها موکول کرده اند و این مسئله به این معنا است که بی شک یک ظرفیت اضافی در بازار نفت وجود دارد که در زمان جهش قیمت ها می تواند مورد استفاده قرار گیرد. با این حال اگر ایران به سهم سابق خود در بازار انرژی باز گردد  و کشورهای منطقه ی آمریکای شمالی همچنان سهم بالای تولید خود را حفظ کنند قیمت ها به سقوط نجومی خود ادامه خواهد داد. در این شرایط تولید کنندگان نفت سنگین در کانادا و ایالات متحده بیش از پیش تحت فشار قرار خواهند گرفت.  

از طرف دیگر اکثر کشورهای آسیا پاسفیک به این علت که در زنجیره ی مصرف کنندگان نفت قرار دارند از کاهش قیمت نفت سود می برند و با این حال دو کشور اندونزی و مالزی نیز دو استثناء در این منطقه به شمار می آیند که از کاهش قیمت نفت متضرر می شوند. کل قاره ی سبز نیز به استثناء نروژ از کاهش قیمت نفت منتفع خواهند شد./5

استرات فور 6 ژانویه ی 2016

ایران یوریکا: فهم چرایی سقوط مداوم قیمت نفت قابل توجه است که به نظر می توان دو دلیل اساسی را برای آن ذکر کرد. یکی از آن دلایل تخلف برخی از اعضای اوپک به ویژه عربستان سعودی از اساس نامه ی سازمان اوپک است. اساس نامه اعضا را موظف کرده است که عرضه نفت را متناسب با قیمتی که منافع فردی و جمعی اعضا را در پی داشته باشد کنترل کنند. با این حال عربستان سعودی با ترسیم سیاست خارجی متوهمانه ی خویش بر مبنای کنترل ایران در مرحله ی اول و ضربه زدن به روسیه متعاقب آن،  بازار انرژی را در شرایط مازاد عرضه قرار داده است و در سقوط قیمت نفت تاثیری اساسی را بازی می کند. با این حال پر واضح است که در بلند مدت خود عربستان سعودی به علت گره زدن اقتصاد و مشروعیت داخلی خود به درآمدهای نفتی از جمله بازندگان اصلی کاهش قیمت ها خواهد بود. یکی دیگر از دلایل اساسی سقوط قیمت ها، استخراج نفت های غیر متعارف به ویژه در ایالات متحده است که نه تنها وابستگی این کشور به نفت خاورمیانه را کم کرده است بلکه کل بازار انرژی را برای همیشه تحت تاثیر قرار داده است. نتیجتا پر واضح است که کاهش درآمدهای نفتی در خاورمیانه و روسیه و کاهش وابستگی اروپا و ایالات متحده به نفت این مناطق در معادلات سیاست خارجی این کشورها در آینده تاثیر گذار خواهد بود.

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام

۱۳۹۷/۱/۲۸

راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا – دسامبر 2017

۱۳۹۶/۱۰/۳

اندیشکده رند: نابود کردن اقتصاد ایران کمکی به ایالات‌متحده نخواهد کرد

۱۳۹۶/۸/۱۴

توصیه اندیشکده کارنگی به تجدیدنظر در خصوص برخوردهای سخت­‌گیرانه با ایران

۱۳۹۶/۸/۶

گزینه ترامپ: مدل برجام ایران یا بمب هسته‌ای کره شمالی؟

۱۳۹۶/۷/۲۹

متن مصاحبه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با فرید زکریا

۱۳۹۶/۷/۴

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

۱۳۹۶/۵/۱۷

دخالت آمریکا و عربستان در انتخابات سایر کشورها

۱۳۹۶/۲/۲۰

پایان سلطه آمریکا و باقی ماندن تعداد انگشت‌شماری قدرت جهانی تا سال 2030

۱۳۹۵/۸/۲۶

اروپا اولویت نخست رئیس‌جمهور بعدی امریکا

۱۳۹۵/۸/۱۷

سردرگمی امریکا در جهانی خطرناک

۱۳۹۵/۷/۲۸

انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر روابط این کشور با ژاپن

۱۳۹۵/۷/۱۹

میزان مشارکت مسلمانان امریکا در انتخابات، زنگ خطری برای ترامپ

۱۳۹۵/۷/۱۰

پایان یک انقلاب سیاسی! بلی یا خیر؟

۱۳۹۵/۴/۲۳

آیا ترس مردم امریکا از داعش واقعی است؟

۱۳۹۵/۴/۱۴

گزینه‌های احتمالی برای معاون اولی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۴/۱۲

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و فروپاشی کلان روایت جهانی شدن

۱۳۹۵/۴/۶

دیدگاه مردم آمریکا نسبت به پناه‌جویان خاورمیانه‌ای

۱۳۹۵/۴/۵

منازعه اوباما و ترامپ بر سر عبارت "اسلام رادیکال"

۱۳۹۵/۳/۳۱

ایران رئالیست است

۱۳۹۵/۳/۱۶

سایه مصایب ناشی از مداخله گرایی بر سر سیاست خارجی آمریکا

۱۳۹۵/۲/۲۱

تجویزات مشاور سابق اوباما برای تغییر شرایط امریکا در خاورمیانه

۱۳۹۵/۲/۲۰

فروش تسلیحات قدرت های بزرگ به مناطق مختلف جهان

۱۳۹۵/۲/۸

تشدید فعالیت های ایالات متحده در عراق و سوریه

۱۳۹۵/۱/۳۰

کاهش عناصر قدرت ارتش امریکا

۱۳۹۵/۱/۲۷

بازخوانی استفان والت از کارنامه سیاست خارجی اوباما

۱۳۹۵/۱/۲۳

تشدید جنگ سایبری و اطلاعاتی امریکا در منطقه

۱۳۹۵/۱/۹

ریگانیسم در بحران؛ جمهوری خواهان نیازمند باز تعریف هویت خود

۱۳۹۵/۱/۸

اوباما در قامت منتقد سیاست های اروپا در لیبی و خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۲/۲۲

تشدید بحران بی اعتمادی بین واشنگتن و آنکارا

۱۳۹۴/۱۲/۵

واکاوی تئوریک آینده ی ایده‌ی جهان‌گرایی در آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۲۸

ضرورت راهبرد امریکا در قبال عربستان از نگاه اندیشکده هوور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

راهبرد و سیاست امریکا در خاورمیانه؛ طرح مشترک شورای روابط خارجی و موسسه رند

۱۳۹۴/۱۱/۲

ضرورت توازن بخشی به سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۳۰

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

چه کسی برنده انتخابات ریاست جمهوری امریکا می شود؟

۱۳۹۴/۱۰/۹

تساهل مذهبی، شرط ادامه ی روابط آمریکا و غرب با عربستان سعودی؟!

۱۳۹۴/۹/۱۸

گزینه ی مرجح ایالات متحده و ناتو در برخورد با داعش از نظر ریچارد هاس

۱۳۹۴/۹/۴

درگیر ساختن جهان در سوریه

۱۳۹۴/۸/۱۳

تئاتر اوباما در تئاتر ریچارد راجرز!! دفاعی تمام قد از حزب دموکرات

۱۳۹۴/۸/۱۲

چامسکی: تهاجم سال 2003 امریکا به عراق بدترین جنایت قرن21

۱۳۹۴/۸/۱۰

پس از اوکراین و سوریه، آسیای میانه جبهه جدید تقابل بین امریکا و روسیه

۱۳۹۴/۸/۹

طرح امریکا برای حمله به میدان‌های نفتی تحت کنترل داعش

۱۳۹۴/۸/۶

کسینجر: نیاز امریکا به راهبرد و اولویت های جدید

۱۳۹۴/۷/۲۸

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

۱۳۹۴/۷/۲۳

کارت عراق در دستان کدام یک؟ ایالات متحده یا روسیه!!

۱۳۹۴/۷/۲۲

اشتباهات فاحش سرویس اطلاعاتی آمریکا و ضرورت صورت بندی نوین آن

۱۳۹۴/۷/۲۰

فرید زکریا : ایالات متحده نیازمند راهبردی صریح در جنگ سوریه

۱۳۹۴/۷/۱۴

برژینسکی: روس ها می باید در آوردگاه سوریه، بر له و نه علیه ایالات متحده عمل کنند

۱۳۹۴/۷/۱۳

آینده ی همکاری ایالات متحده و روسیه در بحران سوریه

۱۳۹۴/۷/۷

سوریه محملی برای تقریب یا تخریب روابط ایالات متحده با روسیه ؟؟!

۱۳۹۴/۷/۶

چامسکی: امریکا بزرگترین تهدید برای صلح جهانی است نه ایران

۱۳۹۴/۷/۵

الزام آمریکا و غرب برای بازخوانی هنرهای جنگ و راهبردهای کلان

۱۳۹۴/۷/۴

پاسخ ایالات متحده به جنگ داخلی سوریه و بحران پناهندگان

۱۳۹۴/۶/۲۴

پیشقراولان الهام بخش بر نامزدهای انتخاباتی آمریکا

۱۳۹۴/۶/۲۲

دیالکتیکی برای فهم موضع کنگره آمریکا در قبال موافقت نامه ی هسته ای ایران

۱۳۹۴/۶/۱۸

هشداری به آمریکا در مورد برنامه ی موشکی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۷

فقدان اقتدار وزارت خارجه در آمریکا برای بیش از سیزده سال

۱۳۹۴/۶/۱۶

قمار بزرگ امریکا و ترکیه در قبال تحولات اخیر منطقه

۱۳۹۴/۵/۱۴

افزایش اختلاف نظر یهودیان امریکا در قبال توافق هسته ای

۱۳۹۴/۵/۱۱

کشورهای باقی‌مانده در لیست تحریم‌های آمریکا

۱۳۹۴/۵/۴

تحرکات نظامی روسیه نمایانگر بازی با آتش پوتین

۱۳۹۴/۵/۴

چهار افسانه در رابطه با برنامه هسته ای ایران

۱۳۹۴/۴/۲۲

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

۱۳۹۴/۴/۷

آیا ایالات متحده آمریکا کشوری مسیحی است؟

۱۳۹۴/۳/۲

راهبرد جدید آمریکا در خاورمیانه: سیاست دو گانه

۱۳۹۴/۲/۲۹

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

۱۳۹۴/۲/۲۷

جنگ‌های خاورمیانه شاید تا 10 سال دیگر ادامه یابند

۱۳۹۴/۲/۲۷

علت غیبت پادشاه عربستان و برخی دیگر از رهبران عربی در نشست 1+6

۱۳۹۴/۲/۲۳

فعالیت های سیگنالی سازمان های اطلاعاتی آمریکا در قبال شوروی

۱۳۹۴/۲/۱۳

چرا آمریکا باید در مقابل ایران صبور باشد

۱۳۹۴/۲/۱