ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > بریتانیا > واکاوی نقش بریتیش کانسیل به عنوان بازوی فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران

واکاوی نقش بریتیش کانسیل به عنوان بازوی فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۱۰/۲۰ تعداد بازدید: 1554

مقدمه

کوشش دولت‌ها برای نفوذ فرهنگی در برخی ادوار تاریخی با روابط خارجی از جمله مقررات، قراردادها، تحریم‌ها، معاهده‌ها و مسائل نظامی تفاوت داشته است، زمانی برتری‌طلبی بریتانیا با لشکرکشی به ممالک دیگر همراه بود اما باگذشت زمان این نوع تفوق کارآمدی‌ خود را از دست داد و به‌این‌ترتیب کوشش فرهنگی‌ سازمان‌یافته آنان آغاز گشت.

در دوران قبل از انقلاب اسلامی تلاش قدرت‌های بزرگ و بالأخص انگلستان برای نفوذ فرهنگی در ایران بسیار گسترده و آزادانه بوده، به‌نحوی‌که فعالیت‌های بریتیش کانسیل[1] در ایران تا ماه‌های قبل از بهمن 1357 برابر با میزان فعالیت‌های این نهاد در شش کشور دیگر بوده است. به دنبال وقوع انقلاب اسلامی در ایران، نفوذ بریتانیا و ایالات‌متحده در حاکمیت و شناخت دقیق رفتارهای سیاسی دولتمردان ایران به طرز قابل‌توجهی کاهش یافت، بنابراین بریتانیا به دنبال راهکارهای جایگزین در جهت افزایش آگاهی خود و نفوذ در بین اقشار متفاوت جامعه ایرانی برآمد.

از جمله مراکزی که به‌منظور افزایش نفوذ و قدرت نرم بریتانیا و نیز تغییر رفتار در جامعه ایران عمل می‌کند، شورای فرهنگی آموزشی بریتانیا موسوم به بریتیش کانسیل است که تحت عنوان بخش فرهنگی سفارت انگلستان در تهران و در 220 نقطه جهان فعالیت می‌کند. برگزاری آزمون‌های عمومی و تخصصی زبان انگلیسی، مشاوره‌های آموزشی، اعطای بورسیه در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی و هماهنگی و نظارت بر پروژه‌های مشترک دانشگاهی بخشی از فعالیت‌های این شورا می‌باشد.

در نوشتار حاضر ضمن توضیح چگونگی بنیان و عملکرد شورای فرهنگی آموزشی بریتانیا، به نقش این شورا در تأمین نفوذ فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران پرداخته‌شده است.

British council5



تأسیس بریتیش کانسیل

اگر قدرت نرم را به معنای توانایی شکل دادن به رفتار و تغییر علائق دیگران، جذابیت و پذیرش بدون اجبار ارزش‌های فرهنگی - سیاسی یک کشور بدانیم، در آن صورت مأموریت سازمانی شورای فرهنگی آموزشی بریتانیا و عملکرد آن مصداق کاملی از تعاریف فوق خواهد بود. بریتانیا برای توسعه نفوذ خود در عرصه جهانی از سازوکارهای متعددی بهره می‌برد که چهار مورد آن از جایگاه خاصی برخوردار است. این چهار مکانیسم شامل زبان، دانشگاه، عنصر پادشاهی و بی‌بی‌سی است که عمدتاً بر پایه قدرت نرم و در بسترهای فرهنگی عمل می‌کند. بریتیش کانسیل تنها یک بخش از ابزار نرمی است که بریتانیا در اختیار دارد و به گفته نخست وزیر، دیوید کامرون و ویلیام هیگ وزیر خارجه سابق، بریتانیا همچنان ابرقدرت فرهنگی دنیا باقی‌مانده است. وزیر فرهنگ بریتانیا ماریا میلر نیز دراین‌باره گفته است که فرهنگ می‌تواند چیزهایی را به دست آورد که دیگر بخش‌ها کمتر قادر به انجام آن هستند.

اساس شکل‌گیری بریتیش کانسیل ایجاد روابط پایدار میان بریتانیا و سایر کشورها بوده است. این نهاد در سال 1934 بر اساس منشور سلطنتی ایجاد و اولین دفتر خارجی خود تحت عنوان "کمیته روابط با دیگر کشورها" را در سال 1938 در قاهره دایر کرد. از آن زمان اولویت بریتیش کانسیل در جهان ایجاد و بسط روابط فرهنگی و چندمنظوره بریتانیا با خاورمیانه و آفریقا بوده است.

منابع بریتانیایی مدعی هستند این شورا یک خیریه دولتی تحت اداره منشور سلطنتی می­باشد و رئیس و مدیر اجرایی آن از سوی وزیر خارجه مورد تائید قرار می‌گیرد و یک نماینده که توسط وزیر خارجه منصوب می‌شود عضو هیئت‌مدیره بریتیش کانسیل است. بریتیش کانسیل در حال حاضر با ده‌ها مرکز آموزشی در بیش از 100 کشور فعال می‌باشد. این شورا با داشتن 7000 کارمند از جمله دو هزار استاد زبان و با استفاده از هزاران کارمند حرفه‌ای و سیاست‌گذار محلی، تحت پوشش آموزش زبان انگلیسی، هنر و برنامه‌های اجتماعی با میلیون‌ها جوان در ارتباط می‌باشد.

ابعاد گوناگون فعالیت‌های بریتیش کانسی

1. بعد سیاسی

بریتیش کانسیل که باهدف شکل‌دهی به افکار عمومی به‌وسیله ارزش‌های لیبرال دمکراسی غربی در کشورهای جهان شکل‌گرفته است، در بلوک شرق سابق اهمیت و کارایی خود را  در 25 سال قبل با تحولاتی که در این کشورها و در شرایط سخت به‌ویژه در کشورهایی همچون رومانی و لهستان اتفاق افتاد نشان داده است.

بریتیش کانسیل در کنار بخش‌های مهم سفارتخانه­های بریتانیا مهم‌ترین نقش‌ها را ایفا نموده و اهمیت آن در حدی است که یکی از سفرای سابق این کشور در جمهوری اسلامی ایران در صحبت خصوصی اظهار داشته بود که "اگر قرار به انتخاب یکی از دو گزینه باشد که یا سایر بخش‌های سفارت و یا بریتیش کانسیل در ایران ادامه فعالیت دهند، ترجیح و اولویت ما بریتیش کانسیل خواهد بود."

فعالیت‌های بریتیش کانسیل در کشورهای عربی از جمله عربستان نیز بااهمیت تلقی شده و دولت سعودی فعالیت این سازمان را با حساسیت بسیار زیر نظر دارد. فعالیت‌های بریتیش کانسیل در مواردی همانند روسیه و بریتانیا حتی به برخورد میان دولت­ها منجر شده است.   

برای نمونه بعد از فروپاشی شوروی فعالیت‌های بریتیش کانسیل در مناطق مختلف آن کشور گسترش‌یافته و به 51 دفتر رسید که در سال 2000 دولت روسیه به بهانه فعالیت‌های غیرقانونی بریتیش کانسیل و تخلف از قوانین مالیاتی، فعالیت آن را ممنوع و کلیه دفاتر را بسته و اقدام به دستگیری رئیس این موسسه، استفان کینوک (پسر نیل کینوک رهبر سابق حزب کارگر و رئیس شعبه بریتیش کانسیل در سنت پترزبورگ) و نیز رئیس روسی کلوپ دانش‌آموختگان بریتانیا و عامل فعالیت‌های غیرقانونی و جمع‌آوری اطلاعاتی از صنایع این کشور کرد. به اعتقاد افسران سابق کا­گ­ب، سازمان جاسوسی ‌ام­آی­6 (که تحت نظارت وزیر خارجه انگلیس فعالیت می‌کند) از افرادی در بریتیش کانسیل به‌عنوان پوشش برای جمع‌آوری اطلاعات و انجام جاسوسی استفاده کرده است که بعدها دو کشور روسیه و انگلستان در پی مذاکرات متعدد موفق به امضای موافقت‌نامه مرکز فرهنگی جدید در سال 2007 شدند که اطلاع ازاین‌گونه توافقات می‌تواند برای کشورمان تجربه ارزشمندی باشد.

در چند سال قبل بریتانیا بنیادی بنام کمپین گریت بریتین[2]) شامل بخش‌های سازمانی آموزش، توریسم، تجارت و سرمایه‌گذاری (ایجاد نمود که مدیر آن کونراد برد[3] در دفتر نخست‌وزیری مستقر بوده و مهم‌ترین مأموریت آن هماهنگ‌سازی و یکسان کردن پست‌های بریتیش کانسیل، سازمان سرمایه‌گذاری بریتانیا[4] و وزارت خارجه از جمله سفرا است.

مارک پالمر یکی از نمایندگان مجلس و سفیر سابق امریکا در مجارستان که از وی به‌عنوان قهرمان قدرت نرم یاد می‌شود یک سال قبل از مرگ خود در کتابی بنام "شکست واقعی محور شرارت " در ذیل مبحث چگونه آخرین دیکتاتورها را تا سال 2025 کنار بزنیم نوشته است که: ما تنها 10 سال برای انقضای این تاریخ وقت داریم و به نظر من بریتیش کانسیل در کنار سرویس جهانی بی‌بی‌سی نقش حیاتی در دستیابی به آن می‌تواند داشته باشد.

نفوذ و جذابیت بریتیش کانسیل تا حدی حمایت و حسن نیت دیگر کشورها را به همراه داشته است. بر اساس گزارش ارائه‌شده در مجلس عوام،" تحقیقات انجام‌شده نشان می‌دهد که مداخله مستقیم در امور مربوط به دولت‌ها ظن و خصومت را به همراه دارد اما تماس مردم با مردم اعتماد متقابل ایجاد می‌کند. اکنون ما وارد دوره‌ای می‌شویم که افراد، مطلع‌تر و دولت‌ها ضعیف‌تر می‌شوند. باوجود 6 میلیارد موبایل در جهان، ‌که 75 درصد آن در کشورهای درحال‌توسعه است، انفجار تماس‌های مردم با مردم از اینکه پدیده‌ای کاملاً غربی شود به دور است ... و رقبای اصلی بریتیش کانسیل در حال حاضر گوگل، فیس‌بوک و تأمین‌کنندگان آن هستند تا اینکه صدای امریکا و یا شبکه‌های ایرانی.

به‌زعم بریتیش کانسیل، بریتانیا یکی از معدود بازیگران بین‌المللی است که توانایی به نمایش گذاردن قدرت در تمامی اشکال آن را دارد و از قدرت منحصربه‌فرد درزمینه قدرت نرم و سخت برخوردار است. رسانه‌های مهم جهانی وابسته به غرب تلاش خاصی را برای مسائل مربوط به خانواده سلطنتی بریتانیا نشان می‌دهند و هرگونه خبر مهم مربوط به این خانواده از ازدواج تا به دنیا آمدن فرزند در داخل خانواده سلطنتی با پوشش بی‌نظیر و بعضاً زنده کانال‌های تلویزیونی و انتشار گسترده مطالب آن در مطبوعات و بعضاً ویژه‌نامه‌ها همراه است. به‌زعم بریتانیایی‌ها ملکه یکی از قابل‌احترام‌ترین شخصیت‌های جهانی است و به گفته نخست‌وزیر سابق بریتانیا (جان میجر) وقتی مردم جهان به ملکه اشاره می‌کنند منظورشان ملکه ما[5] است.

شبکه کشورهای مشترک‌المنافع[6] که ملکه بریتانیا را به عنوان راس کشور خود می دانند، بخش بسیار مهم قدرت نرم بریتانیا است که با گرد هم آوردن کشورهای مختلف عضو، ارزش و تجارت مشترک میان آن‌ها ارتقاء می‌یابد.

2. بعد فرهنگی و تجاری

مجلس بریتانیا باهدف ایجاد نوع جدیدی از شهروند جهانی، در سال 1753 در اقدامی خاص و به‌منظور تأسیس موزه شروع به جمع‌آوری کتب، اشیاء عتیقه، فسیل و هر شی‌ء باارزش از جهان برای دسترسی عموم در موزه نمود. این نگرش 260 سال پیش مجلس، با کمک کارکنان و حامیان بریتیش کانسیل و دیگر بخش‌ها آغاز و تاکنون نیز ادامه یافته و سبب شده است تا این کشور ازلحاظ منابع فرهنگی از سوی مجمع جهانی اقتصاد در سال 2011 در رده سوم قرار داشته است. به گفته یکی از مقامات ارشد این کشور، بریتانیا کشوری است که اقتدار سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن به‌مراتب از قد و قواره جغرافیایی آن بزرگ‌تر است. از دید رهبران بریتانیا، بریتیش کانسیل در کنار بی‌بی‌سی (به‌عنوان مهم‌ترین کالای فرهنگی صادراتی بریتانیا) می‌تواند ارتباطات و نفوذ این کشور را حتی در زمان دشوار بودن روابط بین دولت‌ها فراهم و حفظ نماید.

فرهنگ در تجارت بریتانیا نقش کلیدی دارد. بدین‌صورت که افراد خارجی که فرهنگ بریتانیا را تجربه کرده‌اند به‌طور قابل‌توجهی علاقه مضاعفی به کار بازرگانی با این کشور پیدا می‌کنند. بعلاوه با ایجاد فرصت‌های تجاری، رتبه این کشور به‌عنوان کشور مقصد در جذب فرصت‌های تجاری بالاتر می‌رود. بر اساس تحقیق انجام‌شده در 9 کشور برزیل، هند، پاکستان، لهستان، روسیه، عربستان، اسپانیا، تایلند و ترکیه تمامی آنان شرکای تجاری کلیدی برای بریتانیا به‌حساب می‌آیند و بازرگانان جوان این کشورها طی 30 سال آینده رهبران بازرگانی احتمالی برای جهان خواهند بود.

کمپین اشاره­شده گریت در فوریه 2012 با هزینه 113.5 میلیون پوند با مشارکت مراکز فوق‌الذکر و با هدف جذب 9/1-7/1 میلیارد پوند به اقتصاد بریتانیا برای دوره زمانی 16-2015 به راه انداخته شد که تاکنون در جمع‌آوری 2/1 میلیارد پوند موفق بوده است.

درآمد بریتیش کانسیل در سال 16-2015 به 971 میلیون پوند رسیده است. در این زمینه کمک وزارت خارجه به این سازمان 164 میلیون پوند و یا 6 درصد بوده است که در مقایسه با 16-2015 رقم بیشتری را نشان می‌دهد.

بر اساس گزارش‌های منتشره از بیش از 15 جلسه تخصصی با مشارکت شخصیت‌هایی معروف در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی–اجتماعی و ورزشی در مجلس انگلستان در 6 ماهه دوم سال 2013، "قدرت نرم در روابط بین‌الملل در سال‌های آینده مهم‌تر خواهد شد و واکنش جهانی به تهدیدات جهانی و اشکال جدید ترور همواره نیازمند قدرت سخت است اما این که ما در مقایسه با قدرت نرم صدها برابر بیشتر برای قدرت سخت هزینه می‌کنیم غیرمتناسب است. ترکیب این دو بر اساس آنچه هیلاری کلینتون گفته است قدرت هوشمند است که بایستی بخشی از رویکرد (ما) باشد. "پیگیری قدرت نرم در قرن 21 برای بریتانیا اساسی است."

به گفته یکی از شخصیت‌های مهم فرهنگی بریتانیا، مهم نیست که چه ارتشی غلبه می‌کند مهم این است که چه داستانی در عصر اطلاعات برنده می‌شود و بریتانیا از سرمایه استثنایی برای داستان‌های جذاب برخوردار است و اگر قرار باشد که ما از کشورهایی که از منابع قدرت نرم برخوردار هستند یاد کنیم، بریتانیا نزدیک به رأس این فهرست قرار دارد. چنانچه ژوزف نای[7] در جلسه‌ای در مجلس بریتانیا پیرامون قدرت نرم می‌گوید که: "من قربانی قدرت نرم بریتانیا هستم زیرا من بورس دانشگاه آکسفورد را دریافت  و شستشوی مغزی شده‌ام".

یکی از نمایندگان مجلس فعلی بریتانیا که از یکی از کشورهایی اروپایی به این کشور مهاجرت کرده است می‌گوید که در زمان بیماری و اقامت کوتاه خود در اقامتگاه بریتیش کانسیل بانویی از آن شورا به‌طور منظم به من سر می‌زده و این اقدام تأثیر بسزایی بر من داشته است.

در مقوله کار فرهنگی بریتیش کانسیل و اهمیت برگزاری نمایشگاه‌ها آمده است که در سال 2014 که سال فرهنگی بریتانیا-روسیه بوده است حدود یک‌میلیون نفر از طریق 340 نمایشگاه و مناسبت‌های برگزارشده در 13 شهر روسیه بازدید و از طریق رسانه‌ها و کانال‌های دیجیتالی نیز در کل 12 میلیون نفر درگیر این نمایشگاه بوده‌اند. در این میان در ارتباط با کشورمان نیز به اهمیت تأثیر منشور کوروش که در سال 2010 در ایران به نمایش گذاشته شد و طی آن یک‌میلیون ایرانی از آن دیدن و 27 میلیون نفر نیز به سایت مربوطه مراجعه کرده‌اند به‌عنوان یک نمونه مهم در این رابطه اشاره شده است.

بریتیش کانسیل در سال 2012 به 553 میلیون نفر دسترسی داشته و 8/10 میلیون نفر رودررو و 7/10 میلیون نفر نیز در نمایشگاه‌ها، فستیوال‌ها و مناسبت‌های آن شرکت کرده‌اند که 7/1 میلیون نفر آنان افراد تصمیم‌ساز، استاد و معلم و وزیر و اهل مطالعه کتاب بوده‌اند. 9/55 میلیون نفر از وب‌سایت آن استفاده کرده‌اند و با 8/143 میلیون بیننده، شنونده و خواننده کارکرده است. این سازمان با حدود 52 هزار نفر در زمینه هنر و کار، 5/9 میلیون نفر حاضر در نمایشگاه‌ها و مناسبت‌ها و در کل با 3/142 میلیون نفر ارتباط برقرار کرده است. موضوع همکاری ورزشی با توجه به متقاضیانی که در سطح جهان دارد از مرزهای زبان و فرهنگ فراتر رفته و در دیدگاه جهانیان بریتیش کانسیل قابل‌دسترس‌ترین و صادق‌ترین سرمایه قدرت نرم بریتانیاست و باشگاه‌های لیگ بریتانیا بیش از 200 هزار ساعت پوشش در 212 کشور فراهم کرده و 800 میلیون پوند در سال درآمد به همراه داشته است. در این میان باشگاه چلسی دارای شعبه‌هایی در مغولستان، ژاپن، شیلی، نیجریه، برزیل، سنگاپور، روسیه، ازبکستان و ایران می‌باشد.

British council13. بعد آموزشی و دانشگاهی

زبان انگلیسی در حدود 60 کشور جهان از جمله بریتانیا و ایالات­متحده زبان رسمی بوده و 359 میلیون نفر از آن به عنوان زبان مادری استفاده می‌کنند و پس از زبان چینی و اسپانیولی سومین زبان جهان محسوب می‌شود اما بیش از هر زبان دیگری در جهان متداول می‌باشد. هم‌اکنون در حدود 5/1 میلیارد نفر از مردم سرتاسر جهان در حال فراگیری زبان انگلیسی هستند که حدود 500 هزار نفر از آنان در مراکز فراگیری بریتیش کانسیل در 60 کشور مشغول بوده و صدها میلیون نفر نیز از طریق وب‌سایت، فایل‌های صوتی، رادیو، تلویزیون و رسانه‌های اجتماعی به آن دسترسی دارند. به‌عنوان‌مثال، بر اساس گزارش ارائه‌شده در مجلس بیش از 200 هزار برمه‌ای در سال به سایت بریتیش کانسیل مراجعه می‌کنند.

هم‌اکنون نیز حدود نیم میلیون دانشجوی خارجی نیز در تمامی سطوح در بریتانیا مشغول به تحصیل می‌باشند که حاکی از رشد 800 درصدی آن است. در سال 1973 بریتانیا دارای 54 هزار دانشجوی بین‌المللی بود و کشورمان (ایران) نیز یکی از مهم‌ترین کشورهای اعزام کننده دانشجو در سال‌های 1970 به بریتانیا به شمار می‌رفت درحالی‌که در حال حاضر چین دارای چنین وضعیتی با 50 هزار دانشجو می‌باشد.

وزارت بازرگانی، نوآوری و مهارت‌ها در سال 2011 تخمین زده است که صنعت آموزش زبان انگلیسی سالیانه 3/2 میلیارد پوند برای اقتصاد بریتانیا درآمد داشته است. منافع اقتصادی درازمدت بریتانیا از زبان انگلیسی 405 میلیارد پوند تخمین زده می‌شود و لرد میر از لندن می‌گوید که انگلیسی‌، زبان بین‌المللی مالی جهان شده و لندن و نیویورک به مراکز جهانی بازرگانی تبدیل و بریتانیا را در موقعیت برتری در شبکه‌ها، ارتباطات و مذاکرات قرار داده است. بنا به یکی از گزارش‌های منتشره در مجلس بریتانیا" قدرت جهانی زبان ما، اصالت مردم ما و دستیابی بین‌قاره‌ای زبان، به ما اجازه می‌دهد که در صبح با آسیا و در شب با امریکا تجارت نماییم و این حاکی از برتری عظیم ما می‌باشد."

یکی از دلایل اصلی اینکه دانشجویان بین‌المللی به مدارس و دانشگاه‌های بریتانیا جذب می‌شوند آشنایی با زبان انگلیسی و معتبر بودن دانشگاه‌های آن کشور است. کمبریج پس از ام‌آی‌تی و هاروارد سومین دانشگاه برتر جهان بوده و لندن تنها شهر جهان است که چهار دانشگاه آن در فهرست40 دانشگاه برتر جهان قرار دارد. بوستون و نیویورک 3 و پاریس، سیدنی، هنگ گنگ و پکن هرکدام از 2 دانشگاه برتر برخوردار می‌باشند. به گفته بوریس جانسون (شهردار لندن) "لندن به‌طور غیرقابل مقایسه‌ای پایتخت آموزشی جهان باقی‌مانده و با تقویت آن بااستعدادترین افراد جهان را جذب و نسل آتی متفکرین و رهبران بزرگ جهان را عرضه خواهد کرد."

بر اساس گزارش منتشره 17-2015 بیش از 44 هزار دانشجو از جنوب آسیا در انگلستان مشغول به تحصیل بوده‌اند که 880 میلیون پوند برای اقتصاد بریتانیا درآمد به همراه داشته است. بریتیش کانسیل 75 درصد از درآمد سالیانه خود معادل 739 میلیون پوند را از خدماتی که به مشتریان خود برای قراردادهای آموزش و توسعه ارائه می‌دهد کسب می‌نماید.

در سال 2014 میلادی یک‌میلیون ساعت/کلاس به 300 هزار دانش‌آموز درس داده‌شده و بدین ترتیب بریتیش کانسیل تبدیل به بزرگ‌ترین سازمان آموزش زبان شد. هرساله با کمک بریتیش کانسیل بیش از 3 میلیون نفر در بیش از 90 کشور امتحانات بین‌المللی برگزار می‌کنند و امتحانات زبان انگلیسی یک بازار 3 میلیارد پوندی را برای اقتصاد انگلیس به همراه دارد.

همه‌ساله نظرخواهی‌هایی از شرکت‌کنندگان در مراکز آموزشی در داخل و خارج انگلستان و نیز از روسای سفارتخانه‌ها در مورد عملکرد بریتیش کانسیل انجام می‌شود. به اعتقاد مقامات بریتانیایی، این کشور برای حفاظت از منافع خود در داخل باید نفوذ خود در خارج را اشاعه دهد.


British council2

آغاز بکار بریتیش کانسیل در ایران و کوشش برای نفوذ فرهنگی

همچنان که تجربه تاریخی نشان می‌دهد یکی از علل جنگ‌ها در برخی مناطق نادیده گرفتن تنوع فرهنگی و زبانی بوده است و اختلافات دو کشور ایران و بریتانیا در طول تاریخ و از زمان حضور انگلستان در منطقه نیز بیشتر منشأ فرهنگی داشته است. تا پیش از نفوذ انگلستان در منطقه و برای نمونه تا پیش از مستعمره شدن هند توسط انگلستان، زبان فارسی دومین زبان رسمی و زبان فرهنگی و علمی آن کشور بشمار می‌رفت اما پس از استعمار، انگلیسی‌ها در سال 1832 به‌زور زبان انگلیسی را جایگزین فارسی کردند. قدمت زبان فارسی در شبه‌قاره را می‌توان به‌خوبی در محیط موزه‌ها و مراکز فرهنگی و بر روی سنگ‌نوشته‌های قبرستان‌های قدیمی منطقه با ذکر تاریخ افراد فوت‌شده مشاهده نمود. برای نمونه آرامگاه تاج‌محل که در جهان به‌عنوان سمبل عشق شناخته می‌شود و قبر شاه جهان و ارجمند بانو در آن قرار دارد بر روی سنگ مرمر قبر آنان نوشته‌های فارسی "مرقد مطهر اعلیحضرت فردوس آشیانی صاحبقران ثانی شاه جهان" وجود دارد. اما در جهان امروز زبان انگلیسی همه را به‌سوی خود جلب کرده و حتی در نقاطی که مردم آن تمایلات ضدآمریکایی و انگلیسی دارند درصدد یادگیری این زبان می‌باشند و متأسفانه بجای زبان فارسی امروزه در هند به زبان انگلیسی و اردو تدریس می‌شود و حتی استادان زبان فارسی نیز به آن تسلط ندارند.

با این توضیحات، اولین نمایندگی بریتیش کانسیل یا شورای بریتانیا در سال 1942 در تهران با اولویت آموزش زبان انگلیسی آغاز بکار کرد و به بیش از 4000 دانش‌آموز تدریس داده می‌شد. در آن زمان گفته می‌شد که " تبلیغات فرهنگی زمینه‌ای است که ما از آزادی عمل در پرشیا (نام قبلی ایران) برخورداریم. درگذشته، زبان خارجی مرسوم در کشور عمدتاً فرانسوی بوده و تحت حمایت شاه (معدوم) بود. فعالیت شورای بریتانیا در ابتدا بسیار محدود بود و توسعه آن به‌ویژه تماس با نسل جوان فرصتی برای نفوذ بر این قشر در راستای حمایت از منافع بریتانیا را فراهم آورد.

در 1948 غیر از تهران، شعبه‌های استانی شورای بریتانیا همراه با کتابخانه و آموزش در شهرهای اصفهان، تبریز، مشهد، شیراز و تهران گسترش یافت. در سال 1952 به دلایل مالی بخشی از این مؤسسات استانی بسته شد. در اکتبر سال 1952 اختلاف نفتی ایران و بریتانیا به اوج خود رسیده و دکتر مصدق که پیش‌تر کنسول انگلستان را اخراج نموده بود، بریتیش کانسیل را تعطیل و روابط دیپلماتیک را قطع و تمامی دیپلمات‌های انگلیسی را اخراج نمود که متعاقب آن سفارت سوئیس به‌عنوان حافظ منافع معرفی گردید. شورا در سال 1955 به ایران بازگشت و در فاصله کوتاهی مجدداً به قدرت قبلی خود رسید. کنوانسیون‌های فرهنگی 6 مه 1959 به ترویج و تبادل دوستانه از مجاری دانشگاهی، علمی و فرهنگی انجامید.

در 1970 شورا به درخواست مقامات ایرانی در تعدادی از پروژه‌های مرتبط با توسعه آموزش‌وپرورش و آموزش در ایران، ازجمله آموزش انگلیسی به کارکنان شرکت خدمات نفت ایران در اهواز، آبادان و جزیره خارک، فعالیت خود را گسترش داد. توسعه دانشکده مطالعات دریایی دانشگاه بلوچستان که برای آموزش افسران ناوگان تجاری ایران طراحی‌شده است و نیز آموزش جراحان دامپزشکی برای سازمان دامپزشکی ایران از دیگر فعالیت‌ها بود. در اواخر سال‌های 1970 عملیات بریتیش کانسیل در ایران بیش از هر کشور جهان بوده و تعداد دفاتر آن در ایران به‌اندازه 6 کشور بوده و بیش از 100 کارمند بریتانیایی داشته است.

دستاورد برجسته‌ترین جشنواره فرهنگی بریتانیا در ماه اکتبر 1977 با نمایش‌های باله و تئاتر هملت همراه بود. بین سال‌های 1942 و 1978 شورا نزدیک به 10،000 دانش‌آموز و بازدیدکننده را از ایران به انگلستان برد. در سال 1978 بسیاری از این افراد مشغول مطالعه پزشکی و کشاورزی بودند. در دوره 1948-1975 بیش از 188 ایرانی بورس تحصیلی شورای بریتانیا دریافت کردند.

به عبارتی درست هشت ماه قبل از انقلاب شکوهمند انقلاب اسلامی و در ژوئن 1978 نمایندگی شورای بریتانیا در ایران از جمله سه شورای بزرگ در جهان بود که شامل دفاتر و مراکز شورا در تهران، اهواز، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز بود که درمجموع شامل 18 نفر پرسنل منصوب لندن، 98 کارمند محلی، 53 نفر استاد انگلیسی در لندن و 38 تن از کارکنان شورا که در مؤسسات ایران مشغول به کار بودند می‌شد. این سطح از فعالیت‌های شورا در اواخر سال 1978 و با رویدادهای سیاسی قبل از خروج شاه در ژانویه سال 1979 و پیروزی انقلاب اسلامی در یک ماه بعد متوقف گردید. در طی سال 1979 مؤسسات موجود در ایران بسته شد. نماینده شورای آن زمان در ایران جان ‌هانسون بود.

بنابراین شورای فرهنگی آموزشی بریتانیا که به‌عنوان بخش فرهنگی سفارت بریتانیا در ایران فعالیت می‌کرد، سابقه حضور در کشور را از زمان قبل از انقلاب اسلامی (تحت عنوان انجمن ایران و بریتانیا) دارا بوده و در دوره جدید نیز از سال 2001-2000 میلادی با نام شورای فرهنگی و آموزشی بریتانیا آغاز به کارکرده است. اگرچه شورای فرهنگی بریتانیا خود را سازمانی مستقل دانسته و در بیش از 100 کشور دنیا دارای شعبه بوده، اما درحقیقت  به‌عنوان بخش فرهنگی سفارت بریتانیا از جمله سفارت بریتانیا در ایران محسوب و معرفی گردیده است.

در سال 1388 (2009) مجدداً دفاتر بریتیش کانسیل تعطیل گردید اما این شورا علی‌رغم آن به کار فرهنگی خود از طریق لندن ادامه و با شیوه‌های دیجیتالی یا از طریق افراد ذینفع ایرانی در کشورهای ثالث که به ایران بازگشته و اطلاعات و آموزش‌ها را انتقال می‌دادند ادامه پیدا کرد. بر اساس گزارش ارائه‌شده به مجلس بریتانیا "به ما گفته‌شده است که علائمی از طریق افراد ذینفع ارشد ایرانی در روابط فرهنگی دریافت شده است که ایران ممکن است آماده تعامل مجدد با شورا باشد. همچنین گفته می‌شود که یادداشت تفاهم ارائه‌شده (در ژانویه 2014) با وزارت خارجه موردبحث می‌باشد تا با فراهم شدن آن گشایش مجدد این دفتر فراهم گردد."

از جمله فعالیت‌های متعدد بریتیش کانسیل می‌توان به برگزاری آزمون‌های عمومی و تخصصی زبان انگلیسی، مشاوره‌های آموزشی، اعطای بورسیه در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی و نیز به نخبگان، محققان، اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، مسئولین و کارمندان دستگاه‌های مختلف، روزنامه‌نگاران و نظایر این‌ها اشاره کرد. از سوی دیگر هدایت پروژه‌های علمی، آموزشی، پژوهشی و هنری با مشارکت مراکز ایرانی و انگلیسی، پروژه‌های مشترک دانشگاهی و موارد متعدد دیگر در زمره امور محوله به این مرکز قرار دارند.

در یکی از جلسات مجلس عوام پیرامون قدرت نرم بریتانیا در مناطق مختلف ‌که دو سال قبل برگزار شد بارونس اِما نیکلسون[8] اظهار می‌دارد که "ایرانیان پولدار زیادی در سطح جهان وجود دارند که ما تنها بخشی از آنان را در اینجا جذب نموده‌ایم و ما به دنبال جذب بیشتر آنان هستیم و قطعاً به‌محض رفع تحریم‌ها ما خواهان آنیم که بریتانیا قبل از همه در آنجا حضورداشته باشد."

لرد مایکل جی، سفیر سابق بریتانیا در پاریس و معاون ثابت وزارت خارجه بریتانیا نیز که سال‌ها قبل در این سمت به ایران سفر نموده است در یکی از جلسات مجلس پیرامون نقش سفارت و بریتیش کانسیل در ایران می‌گوید "ایران یک سفارت مهم ما طی چند سال آینده است که وزارت خارجه بایستی فشار و تأکید زیادی نماید تا افراد حسابی را آنجا مستقر کند و هیچ دلیلی وجود ندارد که بگوییم نمی‌توانیم. ایران یک کشور بسیار پیشرفته با منابع عظیم است که ما خواهان ماندن در آنجا هستیم و شباهت‌ها و سرمایه‌های عظیمی بین ما و آنان وجود دارد. اگر در کانبرا سفیر باشید کار زیادی برای دیپلماسی عمومی ندارید اما اگر در تهران کاردار هم باشید وظایف بسیار مهمی دارید. ما برای 5 سال آینده کار زیادی برای ارتقاء نفوذ بریتانیا در تهران و ارائه اطلاعات در مورد بریتانیا داریم و هیچ مرجعی به‌جز سفارت نمی‌تواند چنین کاری را انجام دهد و به نظر من تهران یک پست بسیار مهم برای یک سفیر است."

در جلسات برگزارشده مجلس انگلستان در مورد قدرت نرم در مواردی به موضوع کشورمان و فعالیت شبکه‌های بین‌المللی همچون پرس­تی­وی و شبکه اسپانیایی‌زبان ایران "هیسپان تی­وی" اشاره شده است. برای نمونه در یکی از گزارش‌های گفته شده که بهانه ایرانیان این است که سرویس جهانی بی‌بی‌سی از سوی وزارت خارجه تأمین مالی می‌شود لذا بایستی برای آن‌ها خوش‌رقصی کنند و با تغییر در (پوشش تأمین) هزینه‌ها راحت‌تر می‌شود این مسئله را رد کرد."

جوزف نای تئوریسین جنگ نرم و دیپلماسی عمومی در تاریخ 20 ژوئن 2010 در جلسه شورای فرهنگی انگلستان با عنوان «قدرت نرم و دیپلماسی عمومی در قرن 21» سخنانی را ایراد و در بخشی از آن به کاربردهای جنگ نرم در جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.  در این جلسه، لرد کوربث[9] مهم‌ترین نماینده موردحمایت و حامی منافقین که چندی پیش مرد، از نای می‌پرسد که "من به ایران علاقه‌مندم، ایران یک کشور تئوکراتیک به تمام معناست، این کشور جمعیت جوانی دارد که از تحصیل‌کرده‌ترین مردم جهان نیز به شمار می‌روند و تشنه آزادی هستند. قدرت نرم چگونه بر این ایرانیان جوان که می‌خواهند به این وضعیت پایان بخشند و خواهان تغییرات دموکراتیک هستند، می‌تواند تأثیرگذار باشد؟"

نای در پاسخ می‌گوید: من با هرگونه استفاده نابجای غرب از قدرت سخت علیه ایران مخالفم. اگر غرب از قدرت سخت علیه حکومت ایران استفاده کند نسل جوان ایرانی را از مسیر کنونی منحرف ساخته و به سمت حکومت سوق می‌دهد. در حال حاضر تغییرات فرهنگی و اجتماعی داخل ایران برای درازمدت، در جهت صحیح در حال حرکت است. اگر روند تحولات کنونی در ایران ادامه پیدا کند نظام دینی برای حفظ اعتبار خود روزبه‌روز با دشواری‌های بیشتری مواجه خواهد شد و بیش‌ازپیش مجبور به استفاده از زور خواهد بود.

جوزف نای یادآور می‌شود: من بر این باورم که اگر تغییرات فرهنگی و اجتماعی مطلوب غرب در ایران اتفاق بیفتد درنهایت، این رژیم تغییر خواهد کرد؛ بنابراین اگر مرتکب اشتباه شویم و با اقدامات سخت خود این نسل جوان را به واکنشی علیه حمله نظامی غرب واداریم، درواقع آن‌ها را به آغوش رژیم بازگردانده‌ایم و مانع تحقق منافع بلندمدت خود و نیز منافع این جمعیت جوان ایرانی خواهیم شد.

در ادامه این سخنرانی بریج کندال از دیگر نمایندگان بریتیش کانسیل سؤال دیگری را مطرح می‌کند و می‌پرسد: "پس‌ازاینکه راهبرد قدرت سخت ایالات‌متحده و انگلستان به پایان رسید در جوامع پس از منازعه چه اتفاقاتی می‌افتد؟ به‌محض اینکه تانک‌ها عقب نشستند، چگونه باید از قدرت نرم استفاده کرد؟ قدرت سخت در مورد ایران تنها به کمک تانک‌ها اعمال نمی‌شود. تحریم‌های جدی‌تر و مؤثرتری نیز وجود دارد و آیا شما بر این باورید که به هر نحو استفاده از قدرت سخت در مورد ایران بر عملکرد قدرت نرم تأثیر منفی می‌گذارد؟" پروفسور جوزف نای پاسخ می‌دهد: خیر، من بر آنم که میان استفاده از تحریم‌های اقتصادی که با آن موافقم و استفاده از حمله و اشغال نظامی که با آن مخالفم، تمایز قائل شویم."

بریتیش کانسیل در سال‌های پس از انقلاب و به‌ویژه در سال‌های گذشته در کشورمان در کنار کارهای فرهنگی به امور دیگری نیز مشغول بوده است به‌نحوی‌که بر اساس مطالب مطرح‌شده در جلسات مجلس انگلستان (در نیمه دوم سال 2013) آنان در موضوعات هسته‌ای نیز گزارش‌هایی را تهیه و توصیه‌هایی را به دولت بریتانیا اعلام کرده‌اند. برای نمونه در یکی از جلسات کمیته سیاست خارجی در مورد قدرت نرم بریتانیا به یکی از گزارش‌های تهیه‌شده توسط بریتیش کانسیل و به تلاش ترکیه و برزیل برای دور زدن 5 عضو دائم شورای امنیت به‌اضافه آلمان برای ارائه راه‌حلی برای موضوع هسته‌ای ایران اشاره شده و در بخشی از آن گفته‌شده است که:"بازیگران متعددی در صحنه بین‌المللی به دنبال تلاش برای به کرسی نشاندن و به چالش کشیدن ساختارهای قدرت مستقر شده می‌باشند و چالش‌های بین‌المللی مثل بحران سوریه و فقر جهانی اتحادهای جدیدی را ایجاد و صداهای جدیدی را به‌پیش می‌کشد."

در بهمن‌ماه (اوایل فوریه 2009) اختلافات دو کشور ایران و بریتانیا در مورد ادامه فعالیت بریتیش کانسیل افزایش یافته و در پی اعلام کشورمان مبنی بر غیرقانونی بودن فعالیت‌های بریتیش کانسیل در ایران و اینکه هیچ توافقی میان دو کشور در خصوص فعالیت این شورا وجود ندارد دولت انگلستان ضمن ابراز تأسف عمیق اعلام می‌دارد که بریتیش کانسیل از 31 ژانویه 2009 تعطیل شده و فعالیت آن در انطباق کامل با قوانین بین‌المللی قرار داشته است. دیوید میلیبند وزیر خارجه وقت آن کشور نیز در بیانیه‌ای اعلام می‌دارد که کار بریتیش کانسیل کاملاً غیرسیاسی و در جهت بهبود روابط بوده است.

در ارتباط با کشورمان بریتیش کانسیل گزارش‌های متعددی را به‌ویژه در خصوص اهمیت آموزش زبان انگلیسی در ایران انتشار داده و در یکی از گزارش‌های که در 179 صفحه پیرامون "نوآوری، روند و چالش‌های آموزش زبان انگلیسی در جمهوری اسلامی" می‌باشد آمده است که بریتیش کانسیل از سال 1942 در جهت حمایت و فراگیری زبان انگلیسی در ایران تلاش نموده است. در گزارش دیگری در بحث جنوب آسیا آمده است که "ایران یک جامعه بسته باقی مانده است اما دولت رئیس‌جمهور روحانی دورنمای بهبود کار در روابط ایران و انگلستان را فراهم می‌کند که بایستی مدلی برای راه‌های جدید کار با ایران و توسعه مشارکت جدید با سازمان‌های انگلیسی علاقه‌مند به کار با ایران را ایجاد نمود."

فیلیپ هاموند وزیر خارجه آن کشور نیز در جریان سفر اخیر خود به کشورمان مقاله‌ای با عنوان "جسارت ایرانیان در آزمودن شیوه‌های نو" را در روزنامه ایران انتشار و در بخشی از آن به موضوع روابط فرهنگی اشاره نموده است؛ به گفته وی: "یک راه اعتمادسازی، تسهیل ارتباط بین مردم دو کشور است: بین دانشگاه‌ها، بازرگانان، دانشمندان، هنرمندان و خانواده‌ها. ایرانیان زیادی در بریتانیا زندگی می‌کنند که بسیاری از آن‌ها سهم فوق‌العاده‌ای در خدمت به جامعه بریتانیا داشته‌اند. من انتظار ندارم روابط ما با ایران ازاین‌پس برای همیشه فارغ از هر فراز و نشیبی پیش رود؛ اما به آینده امیدوارم. تاریخ کهن و گستره فرهنگ ملت ایران به‌خوبی شناخته‌شده است. اما آنچه در این سفر بیش از هر چیز من را تحت تأثیر قرار داد میهمان‌نوازی گرم ایرانیان و جسارت و تهور آن‌ها در آزمودن شیوه‌های نو بود."

جدای از فعالیت بریتیش کانسیل در ایران، در باغ قلهک موسسه مطالعات ایران‌شناسی بریتانیا موسوم به بیپس[10] و قبرستان قبرستان سربازان این کشور نیز قرار دارند. از این قبرستان که مدفن سربازان انگلیسی جنگ جهانی است در مراسم­های کشورهای مشترک‌المنافع و جهت تبلیغات استفاده می‌شود. از جمله این‌ها می‌توان به بازدید اخیر فیلیپ هاموند از این قبرستان و پوشش خبری آن اشاره کرد.

 British council3

 

British council4

بریتیش کانسیل اخیراً گزارشی را تحت عنوان "دیدگاه: چشم‌انداز جدید در روابط ایران و بریتانیا[11] " در 298 صفحه منتشر کرده است که در آن مطالبی را در ارتباط با روابط فرهنگی به قلم تعدادی از نویسندگان ایرانی و انگلیسی همچون لرد لامونت و علی انصاری بچاپ رسانیده است. در مطالب منتشر شده به بخش‌های مختلف گذشته و حال روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی از ابتدای شکل‌گیری روابط دو کشور و تأثیرات دیگر کشورها در این خصوص اشاره‌شده و پیشنهاد‌هایی در قبال توسعه و بهبود روابط به‌ویژه در بخش فرهنگی شده است. در این مطالب نویسندگان اعلام داشته‌اند که سو تفاهم و بدنامی در ایران و انگلستان بزرگ‌ترین چالش تأثیرگذار بر روابط دوجانبه بوده و برای نمونه بخشی با اشاره به مشکلات این نهاد در ایران از جمله از جانب وزارت اطلاعات در دوره ریاست جمهوری آقای احمدی‌نژاد گفته‌شده است که دولت ایران در آن زمان علاقه‌ای برای همکاری با غرب نداشته و بسیار ساده‌انگاری است که تصور شود که سیاستمداران کاملاً مخالف (زبان) انگلیسی بوده‌اند اما پس‌ازاین دوره زبان انگلیسی در جهت تقویت قرار گرفته است. در جمع‌بندی آمده است که علیرغم تاریخ بی‌اعتمادی سیاسی میان دو کشور، ارتباطات فرهنگی در بسیاری از زمینه‌ها قوی باقیمانده است و مهم ترین ابزار فرهنگی در این میان هنر، آموزش، زبان و علوم بوده است.

 

گروه تخصصی بریتانیا
4 مهر 1394



[1] British Council

[2]  GREAT campaign

[3]  Conrad Bird

[4]  UKTI

[5]  OUR QUEEN

[6]  Commonwealth

[7] از جمله افراد مؤثر و نظریه‌پرداز قدرت نرم و مبتکر تئوری قدرت نرم و استاد دانشگاه هاروارد

[8]  عضو موروثی مجلس اعیان انگلستان که بارها به کشورمان و نیز منطقه کردستان عراق از طریق کشور ما (در دوران صدام) سفرکرده است.  وی مؤسس بنیاد عمار است.

[9] Lord Corbett

[10]  BIPS

[11]  Didgah: New perspectives on UK-Iran cultural relations

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

بررسی عملکرد موسسه ایران‌شناسی بریتانیا (BIPS)

۱۳۹۶/۶/۱۳

متغیرتقسیم، تفوق و فرقه سازی جمعیت مسلمان در سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۶/۳/۲۴

جدایی احتمالی ایرلند شمالی از بریتانیا؛ ابعاد و عواقب احتمالی آن برای بریتانیا و اتحادیه اروپا

۱۳۹۶/۲/۳۱

پایگاه‌های نظامی و اطلاعاتی انگلستان در قبرس و نقش آن در تحولات منطقه

۱۳۹۵/۱۲/۷

اسلام سیاسی در خاورمیانه از نگاه بریتانیا؛ با محوریت فعالیت‏های اخوان‌المسلمین

۱۳۹۵/۱۲/۳

بریتانیای خارج از اتحادیه اروپا و ترامپ:ازدواج مصلحتی و ضرورت ناگزیر بازنگری در روابط ویژه فرا آتلانتیک

۱۳۹۵/۱۲/۳

مواضع متناقض دولت بریتانیا در قبال انتخابات اخیر امریکا

۱۳۹۵/۹/۳

ملاحظاتی در خصوص نقش بریتانیا در جنگ اقتصادی علیه داعش

۱۳۹۵/۸/۱

خلاصه گزارش چشم‌انداز وزارت امور خارجه بریتانیا

۱۳۹۵/۷/۳

نگاهی به انجمن بریتانیایی فابیان و فعالیت های آن در ارتباط با خاورمیانه

۱۳۹۵/۶/۱۷

خروج بریتانیا: بازی با حاصل جمع صفر یا بازی باخت – باخت

۱۳۹۵/۶/۸

تأثیر سیاست خارجی روسیه بر امنیت بریتانیا و متحدان آن

۱۳۹۵/۶/۶

چرایی برکسیت و آینده بریتانیا در نظام بین الملل: نگاهی اکتشافی

۱۳۹۵/۵/۶

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا: تأثیرات جهانی و منطقه‌ای و روابط با جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۴/۲۶

گزارش چیلکات یا لاپوشانی جرایم جنگی بریتانیا در عراق

۱۳۹۵/۴/۲۳

بهار بریتانیایی اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۴/۵

بررسی موقعیت و نقش جزیره دیگو گارسیا

۱۳۹۵/۳/۱

زوال سیاست خارجی اخلاقی در دولت بریتانیا

۱۳۹۴/۱۱/۱۳

واکاوی نقش بریتیش کانسیل به عنوان بازوی فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

انتخابات ریاست حزب کارگر بریتانیا

۱۳۹۴/۷/۱۹

تحلیلی بر گزارش ایندیپندنت از "مبارزه تا تظاهر" غربی‌ها در قبال داعش

۱۳۹۴/۷/۱۱

مجادلات جدید بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق

۱۳۹۴/۶/۱۱

ابعاد و عواقب جدایی احتمالی اسکاتلند برای بریتانیا و اتحادیه اروپا و حساسیت موضوع برای جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۰

بررسی مشارکت رأی‌دهندگان اسکاتلندی در انتخابات گوناگون بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

روابط عربستان سعودی و بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

بررسی افراط‌گرایی و پراکندگی تروریسم 10 سال پس از بمب گذاری لندن

۱۳۹۴/۴/۱۶

پدیده داعش و سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۴/۴/۱۵

کاهش رو به رشد نقش ملموس بریتانیا در جهان

۱۳۹۴/۳/۲

روابط دوجانبه بریتانیا و بحرین در پرتوی سفر پادشاه بحرین به بریتانیا

۱۳۹۴/۲/۳۰

انتخابات بریتانیا و عملکرد حزب ملی اسکاتلند

۱۳۹۴/۲/۲۲

معضلات همه‌پرسی برای انگلستان

۱۳۹۴/۲/۲۱

فرصت طلبی فرانسه و قرار گرفتن به جای انگلیس به عنوان نزدیک ترین متحد کشورهای خلیج فارس

۱۳۹۴/۲/۱۶