ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > آلمان > حمایت نظامی روسیه از سوریه و موضع‌گیری آلمان

حمایت نظامی روسیه از سوریه و موضع‌گیری آلمان

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۸/۱۹ تعداد بازدید: 522

با نگاهی بر نظرات اشتفان مایستر کارشناس شورای سیاست خارجی آلمان  (DGAP)

ارسال تسلیحات جنگی و انتقال نیروهای نظامی روسی به سوریه، این روزها شایعاتی را دامن زده است مبنی بر اینکه پوتین قصد دارد در جنگ داخلی سوریه وارد شود. اما اشتفان مایستر(Stefan Meister)، کارشناس شورای سیاست خارجی آلمان1(DGAP) در امور روسیه،  نظری غیر از این دارد. در ادامه با مروری بر اتفاقات اخیر و موضع‌گیری‌های چند تن از سران و سیاستمداران آلمانی،  به بیان خلاصه‌ای از دیدگاه این کارشناس مسائل روسیه می‌پردازیم:



روسیه از سال 2011 و با شروع جنگ داخلی در سوریه از این کشور حمایت نظامی می‌کند و با وجود مخالفت‌های آمریکا، دولت مسکو همچنان بر مواضع خود در این خصوص پافشاری می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این ابرقدرت سابق جهان از اوایل ماه اوت تاکنون تسلیحات جنگی و هواپیماهای نظامی زیادی را به همراه مشاوران نظامی خود برای حمایت از دولت بشار اسد به سوریه فرستاده است. علاوه بر آن، به گفته سرگئی لاوروف (Sergej Lawrow)، وزیر خارجه روسیه، نیروی دریایی این کشور مانورهای زیادی را در سواحل سوریه داشته است. وی همچنین از مانور دیگری در آینده خبر داده است.
از آنجا که نیروی دریایی روسیه تا سال 2042 پایگاهی دریایی را در شهر بندری طرطوس در سواحل دریای مدیترانه در رهن خود دارد2 و ظاهرا هم اکنون هم در حال ساخت پایگاهی هوایی در شهر لاذقیه است؛ لذا هدف روسیه از چنین اقداماتی در سوریه، حمایت از دو شهر ساحلی لاذقیه و طرطوس بیان می‌شود که مورد تهدید مخالفان دولت اسد و تروریست‌ها قرار دارند.

در مقابل،کشورهای غربی مخالفت خود را با اقدامات روسیه اعلام کرده‌اند. سخنگوی کاخ سفید از تحولات اخیر در سوریه بسیار اظهار نگرانی کرده است. در آلمان نیز موضع‌گیری‌های تقریباً مشابهی وجود دارد:

یورگن کروبوگ (Jürgen Chrobog)، معاون اسبق وزارت‌خارجه آلمان (2005-2001)، همکاری میان غرب و روسیه را برای حل بحران سوریه امری لازم و ضروری دانسته است. وی با اشاره به اینکه اقدام اخیر روسیه  باعث تحکیم موقعیت اسد می‌شود، این اقدام را «یک بازی خطرناک» معرفی کرده، اما از طرفی هم با اذعان به اینکه دولت روسیه خود را مورد تهدید گروهک تروریستی داعش می‌بیند، آن را اقدامی منطقی عنوان کرده است. از نظر معاون اسبق وزارت خارجه دولت فدرال، دست‌یابی به راهی برای حل بحران سوریه، بدون دخالت اسد امکان پذیر نیست و برای نابودی گروهک داعش، حفظ ساختارهای حکومتی موجود ضروری است.

فرانک-والتر اشتاین‌مایر (Frank-Walter Steinmeier)، وزیر خارجه آلمان از حزب سوسیال دموکرات (SPD)، حمایت‌ نظامی روسیه را از دولت اسد، اقدامی یک‌جانبه و خودسرانه دانسته و نسبت به آن هشدار داده است. او از روسیه خواسته است که امکان دست‌یابی به راهی برای حل بحران سوریه را با ارسال تسلیحات نظامی به این کشور به مخاطره نیندازد. او همچنین تأکید کرده است که تنها با یک اقدام جمعی از سوی جامعه بین‌الملل می‌توان به راهی برای برون رفت از مناقشه سوریه دست یافت.

نوربرت روتگن (Norbert Röttgen)، رئیس کمیسیون سیاست خارجی پارلمان آلمان از حزب دموکرات مسیحی (CDU)، مذاکرات مستقیم با اسد را کاری غیرمنطقی دانسته است. وی معتقد است که رئيس جمهور سوریه عملا دیگر هیچ قدرتی ندارد و تنها با تکیه بر یک دستگاه حکومتی با نفوذ، کشور را اداره می‌کند. به گفته وی، اسد عملا قدرت را به روسیه و ایران سپرده است و در حال حاضر این روسیه و ایران هستند که در خصوص بحران سوریه، حرف آخر را می‌زنند؛ از این‌رو باید با این کشورها وارد بحث و مذاکره شد. وی همچنین تأکید کرده است که مذاکره مستقیم سران دولت‌های غربی با اسد، هرچند تا مدتی پیش، غیر قابل تصور بود، اما با توجه به جنگ داخلی سوریه و سیل آوارگان و پناهجویان به سوی اروپا، به یکی از گزینه‌های محتمل دولت‌های غربی تبدیل شده است.

توماس اپرمان (Thomas Oppermann)، رئیس فراکسیون پارلمانی حزب سوسیال دموکرات (SPD)، نیز اظهارات آنگلا مرکل مبنی بر لزوم مذاکرات با همه بازیگران مؤثر در سوریه، من جمله بشار اسد را مثبت ارزیابی کرده است که این موضوع نشان از اجماع نظر در میان سران دو حزب اصلی آلمان دارد.

اما فرای همه این اظهار نظرها و موضع‌گیری‌ها، دو سؤال عمده در خصوص تحولات اخیر در سوریه مطرح می‌شود:

  1. روسیه از اقدامات اخیر خود در سوریه چه هدفی را دنبال می‌کند؟
  2. آیا واقعا این اقدامات، سوریه را به صلح نزدیک‌ خواهد کرد؟

اشتفان مایستر، کارشناس شورای سیاست خارجی آلمان (DGAP) در امور روسیه، در پاسخ به سؤالات فوق معتقد است، محور اصلی سیاست خارجی روسیه در تحولات اخیر، متمرکز بر آمریکا است. رهبر روسیه، شاهد کاهش تأثیرگذاری آمریکا در جهان عرب و عدم موفقیت آن در مبارزه با داعش بوده است، از این‌رو بر آن است تا از طریق کشورهای حوزه خلیج فارس که نسبت به آمریکا هر روز بیشتر دچار تردید می‌شوند، خلاء ایجاد شده را پر کند. او بر این باور است که روسیه به هیچ عنوان قصد ورود به حملات نظامی در سوریه را ندارد، بلکه او بیش از هر چیز به دنبال قدرت‌نمایی و نشان دادن اهمیت خود در مقابل آمریکا است تا بتواند از این طریق به امتیازات بیشتری در مذاکرات احتمالی بر سر بحران اوکراین دست یابد. علاوه بر این، روسیه با حمایت از بشار اسد که از آغاز سال جاری میلادی تقریبا 20 درصد از سرزمین‌های خود را از دست داده است، یکی از مهمترین متحدانش را حمایت می‌کند و سعی می‌کند او را به عنوان بخشی از راه‌حل نهایی سوریه در رأس قدرت نگاه دارد. هدف دیگر روسیه از ارسال تسلیحات نظامی مدرن به سوریه همچنین می‌تواند جلب نظر و توجه  دیگر کشورهای عربی باشد.
از نظر اشتفان مایستر، در مورد این موضوع که آیا روسیه واقعاً قصد دارد با حملات هوایی و نیروهایی زمینی به دولت سوریه کمک کند، هنوز نمی‌توان با قطعیت سخن گفت. در حال حاضر مسکو به منظور آشناکردن سوری‌ها با تسلیحات نظامی مدرن و همچنین آموزش آن‌ها، نیروهای فنی و مربیان نظامی خود را  به این کشور می‌فرستد. در واقع هرچند سوری‌ها به حمایت نظامی و نیروهای کمکی نیاز دارند، اما دخالت نظامی روسیه در سطح گسترده‌تر به  دلایلی مانند هزینه بالا، نیاز به استفاده گسترده از نیروها، ریسک غیر قابل تخمین و همچنین مخالفت مردم روسیه،‌ مورد تردید است. در مقابل آمریکایی‌ها نیز -همانند روسیه- علاقه‌ای به وخیم‌تر شدن درگیری‌ها ندارند و به جز فشارهای دیپلماسی و اعمال تحریم‌های جدید مانند تحریم‌های انرژی، حربه‌ دیگری در مقابل روسیه در اختیار ندارند.
وی  همچنین بر این باور است، در حالی که پوتین همچنان با سرسختی به متحدان خود و حفظ اسد در رأس قدرت متعهد است، آمریکایی‌ها، اروپایی‌ها، مخالفان دولت سوریه و کشورهایی مانند ترکیه‌، دست‌یابی به یک راه حل مسالمت آمیز را تنها بدون اسد امکان‌پذیر می‌دانند. با این وجود، بدون دولت بشار اسد، انجام یک عملیات موفقیت آمیز ضد داعش که حدود نیمی از خاک سوریه را به کنترل خود در آورده است، به سختی امکان‌پذیر خواهد بود.
این کارشناس شورای سیاست خارجی آلمان، با اشاره به نظر برخی از ناظران معتقد است که روسیه با  اقدامات اخیر خود در سوریه، اهداف خاصی را دنبال می‌کند؛ جلوگیری از شکست نظامی دولت اسد، کشاندن مخالفان دولت به پای میز مذاکره و تقویت همزمان موقعیت متحدش از مهمترین این اهداف به شمار می‌روند. وی همچنین بیان می‌کند که روسیه و ایران به طور مشترک روی طرح صلحی کار می‌کنند که مواردی همچون تقسیم کشور و انتخابات زودهنگام را در بر می‌گیرد. البته  او از جزئیات این طرح اظهار بی‌اطلاعی می‌کند و در ادامه اذعان می‌دارد که برای مخالفان سوری و همچنین برای آمریکا، راه‌حلی که نگاهدارنده اسد در رأس قدرت باشد، نمی‌تواند برای طولانی مدت قابل قبول باشد و شاید تنها برای یک مدت کوتاه‌ و برای انتقال دولت عملی باشد و آن‌طور که از نشانه‌ها برمی‌آید، اسد دیر یا زود به روسیه خواهد رفت.
اینکه انتقال قدرت و انتخابات چگونه انجام می‌شوند و یا اینکه آیا اسد واقعاً آماده است از قدرت کناره‌گیری کند و مهمتر اینکه چگونه این کشور ویران می‌تواند مجدداً ثبات خود را به دست آورد، از مواردی هستند که برای اشتفان مایستر، کارشناس مسائل روسیه کماکان در هاله‌ای از ابهام قرار دارند و باید منتظر اتفاقات در روزها و هفته‌های آتی بود./1

شورای سیاست خارجی آلمان/  اکتبر 2015


[1] . DGAP: Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik

[2].  شهر بندری طرطوس در روابط سوریه و روسیه دارای اهمیتی استراتژیک است، زیرا در صورتی که روسیه این پایگاه را از دست بدهد، دریای مدیترانه تحت کنترل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) درخواهد آمد.

 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

مصاحبه مهم فولکر پرتس رییس اندیشکده مهم آلمانی در باره مسائل سوریه

۱۳۹۶/۲/۱۰

شواهدی در ردّ ادعاهای غرب و کاربرد سلاح‌های شیمیایی در سوریه و دیدگاه کارشناس آلمانی

۱۳۹۶/۱/۲۱

رکورد رشد اقتصادی آلمان

۱۳۹۵/۱۲/۸

سه کشور نروژ، سوئیس و سوئد باثبات‌تر از آلمان

۱۳۹۵/۱۱/۲۳

عدم نیاز آلمان به سلاح هسته ای

۱۳۹۵/۹/۲۴

شکست اطلاعاتی آمریکا در بحران‌های اخیر آلمان

۱۳۹۵/۸/۱۱

آلمان : منافع غرب در بقای داعش

۱۳۹۵/۸/۱

تهاجم تسلیحاتی غرب

۱۳۹۵/۴/۲۰

رایزنی‌های تهران و برلین درباره تحولات منطقه

۱۳۹۵/۳/۲۶

رقابت فشرده برای تجارت با ایران

۱۳۹۵/۳/۴

فساد مالیاتی در کلیسای کاتولیک آلمان

۱۳۹۴/۹/۲۵

دلایل مداخله نظامی آلمان در سوریه: از سیاست داخلی تا سیاست خارجی

۱۳۹۴/۹/۲۵

آلمان، فرماندهی که فرمان‌بردار شد

۱۳۹۴/۹/۱۸

آیا دوره طلایی مرکل به پایان رسیده است؟

۱۳۹۴/۸/۳۰

حمایت نظامی روسیه از سوریه و موضع‌گیری آلمان

۱۳۹۴/۸/۱۹

بحران پناهندگان و تغییر رفتار ناگهانی خانم صدراعظم

۱۳۹۴/۶/۲۶

اتحادیه اروپا از نگاه مردم و احزاب آلمان

۱۳۹۴/۶/۳

تغییرات جمعیتی آلمان در 85 سال آینده

۱۳۹۴/۵/۱۴

ارزیابی دویچه بانک از تاثیر توافقنامه هسته‌ای بر اقتصاد آلمان

۱۳۹۴/۵/۱۰

اهمیت نقش آلمان در مذاکرات هسته‌ای با ایران

۱۳۹۴/۴/۲۵

دیدگاه مردم و احزاب آلمان در خصوص پوشش خبری بحران اکراین در رسانه‌های این کشور

۱۳۹۴/۲/۲۲

توهین به ادیان یا آزادی عقیده؟

۱۳۹۴/۲/۱۴

دیدگاه مردم و احزاب آلمان نسبت به برخورد دولت این کشور با "داعش"

۱۳۹۴/۲/۸

سفرهای دو جانبه مقامات ایرانی و آلمانی از سال 2000 تا 2011

۱۳۹۴/۱/۱۵