ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

نوشتار دیگران > ایالات متحده امریکا > راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۷/۲۳ تعداد بازدید: 620

ایران یوریکا: نیل فرگوسن در مقاله ای  با عنوان "راهبرد واقعی دولت باراک اوباما" که در روزنامه وال استریت ژورنال چاپ شده تلاش می کند  که سیاست خارجی رئیس جمهور اوباما را در بوته نقد قرار دهد.



در ذیل مهمترین فراز های این مقاله مورد اشاره قرار گرفته است.

هنری کسینجر خیلی قبل تر ازاینکه به مقام مشاور امنیت ملی رئیس جمهور نیکسون دست یابد به "دشواری تصمیم گیری درزمینه ی سیاست خارجی در ایالات متحده اشاره کرده بود. کسینجر در سال 1968 نوشته بود که در ایالات متحده کاری سخت تر از تصمیم گیری در زمینه ی سیاست خارجی وجود ندارد".معضلاتی  که ایالات متحده با آن روبرو است نشان می دهد که دستگاه سیاست خارجی دولت اوباما فاقد یک تفکر راهبردی و منسجم بوده است.

الف: افرادی که برای مسئولیت های بالا در زمینه ی سیاست خارجی انتخاب شده اند فاقد مهارت های لازم در این زمینه بوده اند.

ب: کابینه ی رئیس جمهور اوباما مملوء از افرادی بود که برای منصب وکالت آموزش دیده بودند. «پیش از این هنری کسینجر اعلام کرده بود که افرادی که مسئولیت تصمیم گیری در زمینه ی سیاست خارجی را بر عهده می گیرند می باید با تاریخ و درس های آن برای آینده آشنا باشند. اما به زعم کسینجر وکلا (که بخش اعظم دولت اوباما ار به خود اختصاص داده بودند) فهم ناقصی از تاریخ دارند.   

نویسنده ( نیل فرگوسن) به این مسئله اشاره می کند من زمان بسیاری را صرف این مسئله کرده ام که آیا راهبرد واقعی دولت باراک اوباما برای ایالات متحده واقعا چه بوده است؟

وی می افزاید، در بادی امر این طور به نظر می رسید که راهبرد اوباما با روسای جمهور قبلی خود تفاوت دارد. دیدگاهی که غیر منطقی به نظر نمی رسید واشتباهات دولت بوش در عراق و سرخوردگی های عمومی که از این اشتباهات منتج شده بود را یادآوری می کرد. وی اشاره می کند که من سخنرانی سال 2006 اوباما در  قاهره را مورد مطالعه قرار داده ام که آن سخنرانی با نقل قولی از قرآن (مجید) همراه بود و تعهد می کرد که فصلی نو در روابط ایالات متحده و مسلمان در سراسر جهان آغاز خواهد شد که از آن می توان به عنوان بیانیه ای بر علیه بوش یاد  کرد. اما آنچه در عرصه ی عمل به وقوع پیوست کاملا مشخص نبود.

عقب نشینی عجولانه از خاک عراق در عین انجام عملیات های کوتاه مدت در افغانستان، تنظیم و تلاش برای بهبود روابط با روس ها در عین بی توجهی به منطقه ی اروپا و نهایتا چرخش به آسیا در عین فرستادن نشانه های گوناگون به چینی ها از اشتباهات اوباما بود. علاوه بر این، آشفتگی در مورد نحوه ی پاسخ به انقلاب ها صورت گرفته در تونس، مصر، سوریه و لیبی را نباید از یاد برد و از همه تحقیر آمیز تر این بود که دولت اوباما در مورد استفاده دولت بشار اسد از سلاح های شیمیایی در سوریه مفتضحانه شکست خورد و اوباما در پاسخ به این مسئله تنها اعلام کرد که" ایالات متحده آمریکا پلیس جهانی نیست"

رئیس جمهور اوباما غالبا تمایل داشته است که به انکار سیاست خارجی جورج دبلیو بوش بپردازد. در مناظره ی انتخاباتی 2012 با میت رومنی، بارک اوباما صریحا اعلام کرد که از سیاست خارجی رونالد ریگان هم روی خواهد تافت و دلیل این جهت گیری نوین در سیاست خارجی را در این می دانست که در آن زمان بیش از بیست سال از زمان جنگ سرد می گذشت. با این حال میت رومنی در همان زمان  به این مسئله که "روس ها دشمن شماره ی یک ژئوپلتیک ایالات متحده هستند اشاره کرد" و اکنون میزان صحت آن پیش گویی بر همگان آشکار شده است.

باراک اوباما همچنین طرحی نوین برای خاورمیانه را نیز در سر داشت او بر این باور بود که "اگر سنی ها و شیعه ها در پی کشتن یک دیگر در خاورمیانه نباشند این مسئله عمیقا به نفع شهروندان این منطقه خواهد بود". او اعلام کرده بود که اگر ما بتوانیم ایرانی را که مسئولانه عمل می کند« به زعم آنها یعنی ایرانی که به گروههای شبه نظامی در منطقه کمک مالی نمی دهد و از حرکات جدایی طلبانه در منطقه دست می دارد» را وارد معادلات منطقه ای کنیم می توانیم شاهد ایجاد موازنه  قدرت میان دولت های سنی منطقه ی خلیج فارس و ایران باشیم.اما هم اکنون می توانیم راهبرد اوباما در خاورمیانه را درک کنیم. "اوباما در پی دراندازی موازنه قدرت نوین در خاورمیانه بود".

پیشتر از این اوباما اعلام کرده بود  که می خواهد ائتلافی بین المللی را به وجود آورد که مردم تمام فرقه ها و قومیت ها مشتاقانه با یک دیگر همکاری کنند تا برای نسل آینده شانس زندگی بهتر فراهم شود. این تفکر متوهمانه در سخنرانی اوباما در مجمع عمومی ملل متحد نیز تکرار شد آنجا که ابتدا اعلام کرد که می خواهد با دیگر ملت ها تحت  لوای نورم ها و قواعد بین المللی رفتار کند و بلافاصله اضافه کرد که برای سرو سامان بخشیدن به نآرامی ها سوریه مشتاق است که با ایران و روسیه همکاری کند.

 حال این سوال مطرح می شود که آیا سیاست های دولت اوباما در خاورمیانه شانس دستیابی به زندگی بهتر را افزایش داده است؟؟

 پر واضح است که راهبردهای اوباما در خاورمیانه مفتضحانه با شکست روبه رو شده است. بر اساس آمار منتشر شده توسط نهاد بین المللی مطالعات استراتژیک، از سال 2010 قربانیان مخاصمات مسلحانه چهار برابر افزایش یافته اند. بر اساس آمار مرکز مطالعات تروریسم ماریلند، قربانیان تروریسم نیز شش برابر افزایش یافته است  و تقریبا تمام این خشونت ها در نواری که از شمال آفریقا شروع می شود و از طریق خاورمیانه تا افغانستان و پاکستان کشیده می شود رخ داده است علاوه بر این انتظار می رود به این دلیل که کشورهای سنی منطقه در پی ممانعت ازتاسیس هژمونی ایران در دوران پسا آمریکایی در خاورمیانه هستند خشونت در این منطقه همچنان تقویت شود. با این حال در حاضر ایالات متحده با سه چالش راهبردی پیش رو است:

الف: چالش های موجود در جهان اسلام

ب: رفتار زیرکانه ی روسها

ج: قدرت گیری بلندپروازانه ی چینی ها

پاسخ رئیس جمهور اوباما به هر سه چالش مذکور به غایت نامناسب بود. ناظرانی که بر عملکرد واقعی کاخ سفید واقف هستند از این مسئله شگفت زده اند که چگونه رئیس جمهوری (باراک اوباما) که هیچ تجربه ای در عرصه ی سیاست خارجی نداشت، تلاشی برای استخدام نخبگان و کارشناسان توانمند در زمینه ی سیاست خارجی نکرد! بسیار پیش تر از این، هنری کسینجر اعلام کرده بود که "مشاغل راهبردی نیازمند سرمایه های فکری هستند". رئیس جمهوری بعدی ایالات متحده ممکن است افسوس کلماتی را بخورد که باراک اوباما کاملا نسبت به آن بی توجه بود. نتیجتا بایسته است که رئیس جمهور بعدی ایالات متحده نخبگان فکری جدی تری را در کاخ سفید گرد هم آورد.

با این حال پیرامون این مقاله  چند مسئله قابل توجه است:

به نظر می رسد که باراک اوباما نسبت به درس های تاریخی، آنچنان که مقاله اشاره می کند ناآگاه نیست. به عبارتی می توان گفت که تفوق دیپلماسی و چند جانبه گرایی بر دستگاه سیاست خارجی ایالات متحده پیامد توجه کابینه ی بارک اوباما به درس های تاریخی و ارزیابی منطقی او از ضعف ها و محدودیت های این کشور در عرصه ی تصمیم گیری سیاست خارجی است. پس از شکست ایالات متحده در پیش برد سیاست های یک جانبه گرایی در دوران بوش، باراک اوباما دریافته است که ضعف اقتصادی کشور ایالات متحده نسبت به دهه ی 1990 و تضعیف چهره ی این کشور در افکار عمومی و رشد قابل توجه قدرت های نوظهور از جمله چین  پیگیری سیاست های یکجانبه ی پیشین، را برای ایالات متحده بسیار پر هزینه کرده بود. بنابراین باراک اوباما تلاش کرده است که با پیگیری سیاست های چند جانبه گرایی و پذیرش نقش فعالتری برای دیگر قدرت های جهانی به طور ویژه اروپا از حجم هزینه های خود بکاهد و از طرف دیگر منافع ملی خود را به نام و همراهی دیگر کشورها پیگیری کند که این مسئله دقیقا منطبق با محدودیت های اقتصادی و سیاسی ایالات متحده است و از طرف دیگر با پذیرش نقش سازمان های بین المللی و پیگری منافع خود از درون (یا از طریق) سازمان های بین المللی  مشروعیت کافی را برای سیاست های خود فراهم کند. مسئله ی قابل توجه دیگر فاصله ی موجود میان سیاست های اعمالی و سیاست های اعلامی در دولت باراک اوباما است. به عبارت دیگر گر چه این مقاله با تکیه بر سیاست های اعلامی رئیس جمهور اوباما به نقد سیاست خارجی او پرداخته است با این حال پر واضح است که عملکرد واقعی باراک اوباما در قبال انقلاب های منطقه خاورمیانه، تروریسم جهانی و گروه های تروریستی از قبیل داعش و جبهه ی النصره، بحران عراق و سوریه، حقوق بشر و بازار نفت با بیانیه های رسمی او در این موارد، فاصله داشته است. با این حال نتیجتا می توان گفت که سیاست خارجی اوباما که نتیجه ی منطقی عملکرد کابینه ی بوش بوده است توانسته است که تا حدود زیادی به اهداف مورد نظر خود دست یابد به همین خاطر است که عده ای او را در زمره موفقترین روئسای جمهور ایالات متحده و در کنار ویلسون (که او نیز حقوق دان بوده است) قرار می دهند. /5

 

وال استریت ژورنال   12 اکتبر 2015 

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام

۱۳۹۷/۱/۲۸

راهبرد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا – دسامبر 2017

۱۳۹۶/۱۰/۳

اندیشکده رند: نابود کردن اقتصاد ایران کمکی به ایالات‌متحده نخواهد کرد

۱۳۹۶/۸/۱۴

توصیه اندیشکده کارنگی به تجدیدنظر در خصوص برخوردهای سخت­‌گیرانه با ایران

۱۳۹۶/۸/۶

گزینه ترامپ: مدل برجام ایران یا بمب هسته‌ای کره شمالی؟

۱۳۹۶/۷/۲۹

متن مصاحبه محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با فرید زکریا

۱۳۹۶/۷/۴

گزینه‌های ترامپ در مورد توافق اتمی با ایران

۱۳۹۶/۵/۱۷

دخالت آمریکا و عربستان در انتخابات سایر کشورها

۱۳۹۶/۲/۲۰

پایان سلطه آمریکا و باقی ماندن تعداد انگشت‌شماری قدرت جهانی تا سال 2030

۱۳۹۵/۸/۲۶

اروپا اولویت نخست رئیس‌جمهور بعدی امریکا

۱۳۹۵/۸/۱۷

سردرگمی امریکا در جهانی خطرناک

۱۳۹۵/۷/۲۸

انتخابات آمریکا و تأثیر آن بر روابط این کشور با ژاپن

۱۳۹۵/۷/۱۹

میزان مشارکت مسلمانان امریکا در انتخابات، زنگ خطری برای ترامپ

۱۳۹۵/۷/۱۰

پایان یک انقلاب سیاسی! بلی یا خیر؟

۱۳۹۵/۴/۲۳

آیا ترس مردم امریکا از داعش واقعی است؟

۱۳۹۵/۴/۱۴

گزینه‌های احتمالی برای معاون اولی هیلاری کلینتون

۱۳۹۵/۴/۱۲

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و فروپاشی کلان روایت جهانی شدن

۱۳۹۵/۴/۶

دیدگاه مردم آمریکا نسبت به پناه‌جویان خاورمیانه‌ای

۱۳۹۵/۴/۵

منازعه اوباما و ترامپ بر سر عبارت "اسلام رادیکال"

۱۳۹۵/۳/۳۱

ایران رئالیست است

۱۳۹۵/۳/۱۶

سایه مصایب ناشی از مداخله گرایی بر سر سیاست خارجی آمریکا

۱۳۹۵/۲/۲۱

تجویزات مشاور سابق اوباما برای تغییر شرایط امریکا در خاورمیانه

۱۳۹۵/۲/۲۰

فروش تسلیحات قدرت های بزرگ به مناطق مختلف جهان

۱۳۹۵/۲/۸

تشدید فعالیت های ایالات متحده در عراق و سوریه

۱۳۹۵/۱/۳۰

کاهش عناصر قدرت ارتش امریکا

۱۳۹۵/۱/۲۷

بازخوانی استفان والت از کارنامه سیاست خارجی اوباما

۱۳۹۵/۱/۲۳

تشدید جنگ سایبری و اطلاعاتی امریکا در منطقه

۱۳۹۵/۱/۹

ریگانیسم در بحران؛ جمهوری خواهان نیازمند باز تعریف هویت خود

۱۳۹۵/۱/۸

اوباما در قامت منتقد سیاست های اروپا در لیبی و خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۲/۲۲

تشدید بحران بی اعتمادی بین واشنگتن و آنکارا

۱۳۹۴/۱۲/۵

واکاوی تئوریک آینده ی ایده‌ی جهان‌گرایی در آمریکا

۱۳۹۴/۱۱/۲۸

ضرورت راهبرد امریکا در قبال عربستان از نگاه اندیشکده هوور

۱۳۹۴/۱۱/۲۴

راهبرد و سیاست امریکا در خاورمیانه؛ طرح مشترک شورای روابط خارجی و موسسه رند

۱۳۹۴/۱۱/۲

ضرورت توازن بخشی به سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ی خاورمیانه

۱۳۹۴/۱۰/۳۰

برندگان و بازندگان واقعی کاهش قیمت نفت

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

چه کسی برنده انتخابات ریاست جمهوری امریکا می شود؟

۱۳۹۴/۱۰/۹

تساهل مذهبی، شرط ادامه ی روابط آمریکا و غرب با عربستان سعودی؟!

۱۳۹۴/۹/۱۸

گزینه ی مرجح ایالات متحده و ناتو در برخورد با داعش از نظر ریچارد هاس

۱۳۹۴/۹/۴

درگیر ساختن جهان در سوریه

۱۳۹۴/۸/۱۳

تئاتر اوباما در تئاتر ریچارد راجرز!! دفاعی تمام قد از حزب دموکرات

۱۳۹۴/۸/۱۲

چامسکی: تهاجم سال 2003 امریکا به عراق بدترین جنایت قرن21

۱۳۹۴/۸/۱۰

پس از اوکراین و سوریه، آسیای میانه جبهه جدید تقابل بین امریکا و روسیه

۱۳۹۴/۸/۹

طرح امریکا برای حمله به میدان‌های نفتی تحت کنترل داعش

۱۳۹۴/۸/۶

کسینجر: نیاز امریکا به راهبرد و اولویت های جدید

۱۳۹۴/۷/۲۸

راهبرد واقعی دولت باراک اوباما؛ خانه ای بر روی شن

۱۳۹۴/۷/۲۳

کارت عراق در دستان کدام یک؟ ایالات متحده یا روسیه!!

۱۳۹۴/۷/۲۲

اشتباهات فاحش سرویس اطلاعاتی آمریکا و ضرورت صورت بندی نوین آن

۱۳۹۴/۷/۲۰

فرید زکریا : ایالات متحده نیازمند راهبردی صریح در جنگ سوریه

۱۳۹۴/۷/۱۴

برژینسکی: روس ها می باید در آوردگاه سوریه، بر له و نه علیه ایالات متحده عمل کنند

۱۳۹۴/۷/۱۳

آینده ی همکاری ایالات متحده و روسیه در بحران سوریه

۱۳۹۴/۷/۷

سوریه محملی برای تقریب یا تخریب روابط ایالات متحده با روسیه ؟؟!

۱۳۹۴/۷/۶

چامسکی: امریکا بزرگترین تهدید برای صلح جهانی است نه ایران

۱۳۹۴/۷/۵

الزام آمریکا و غرب برای بازخوانی هنرهای جنگ و راهبردهای کلان

۱۳۹۴/۷/۴

پاسخ ایالات متحده به جنگ داخلی سوریه و بحران پناهندگان

۱۳۹۴/۶/۲۴

پیشقراولان الهام بخش بر نامزدهای انتخاباتی آمریکا

۱۳۹۴/۶/۲۲

دیالکتیکی برای فهم موضع کنگره آمریکا در قبال موافقت نامه ی هسته ای ایران

۱۳۹۴/۶/۱۸

هشداری به آمریکا در مورد برنامه ی موشکی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۷

فقدان اقتدار وزارت خارجه در آمریکا برای بیش از سیزده سال

۱۳۹۴/۶/۱۶

قمار بزرگ امریکا و ترکیه در قبال تحولات اخیر منطقه

۱۳۹۴/۵/۱۴

افزایش اختلاف نظر یهودیان امریکا در قبال توافق هسته ای

۱۳۹۴/۵/۱۱

کشورهای باقی‌مانده در لیست تحریم‌های آمریکا

۱۳۹۴/۵/۴

تحرکات نظامی روسیه نمایانگر بازی با آتش پوتین

۱۳۹۴/۵/۴

چهار افسانه در رابطه با برنامه هسته ای ایران

۱۳۹۴/۴/۲۲

چگونگی برخورد با مسئله "ابعاد نظامی احتمالی" (PMD) در متن نهایی توافق

۱۳۹۴/۴/۷

آیا ایالات متحده آمریکا کشوری مسیحی است؟

۱۳۹۴/۳/۲

راهبرد جدید آمریکا در خاورمیانه: سیاست دو گانه

۱۳۹۴/۲/۲۹

اوباما در حال پیروی از الگوی کیسینجر است

۱۳۹۴/۲/۲۷

جنگ‌های خاورمیانه شاید تا 10 سال دیگر ادامه یابند

۱۳۹۴/۲/۲۷

علت غیبت پادشاه عربستان و برخی دیگر از رهبران عربی در نشست 1+6

۱۳۹۴/۲/۲۳

فعالیت های سیگنالی سازمان های اطلاعاتی آمریکا در قبال شوروی

۱۳۹۴/۲/۱۳

چرا آمریکا باید در مقابل ایران صبور باشد

۱۳۹۴/۲/۱