ایران - یوریکا

موسسه ایرانی مطالعات اروپا و امریکا

گزارش تحلیلی > بریتانیا > مجادلات جدید بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق

مجادلات جدید بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۶/۱۱ تعداد بازدید: 2056

جبل‌الطارق شهری کوهستانی در جنوب غربی اروپا، ساحل جنوبی اسپانیا است. کوه طارق در بخش ساحلی به تنگه جبل‌الطارق می‌پیوندد.




در باب اهمیت این تنگه، موجز آنکه دریای مدیترانه را به اقیانوس اطلس پیوند می‌زند و دو قاره را از هم جدا می‌سازد و مرز اسپانیا و مراکش به حساب می‌آید. با این‌ حال، حکمرانی آن نه توسط اسپانیا و مراکش، بلکه تحت پرچم بریتانیاست.

۳۰ آوریل ۷۱۱ میلادی مسلمانان به رهبری طارق بن زیاد[1] توانستند از این گذرگاه عبور کرده و قسمت بیشتر اسپانیا را فتح کردند. در سال۴۹۱ در دوره فردیناند و دوره ایزابل[2] مسلمانان مجبور به خروج از اندلس و کوچ به شهر سبته و تطوان شدند.

در زمان جنگ‌های جانشینی اسپانیا، نیروهای بریتانیایی و هلندی در قالب نیروی دریایی متحدی شهرهای ساحلی جنوب اسپانیا را گرفتند که در ۴ اوت ۱۷۰۴ این منطقه را به تصرف خود در آوردند. حاکمیت بر جبل‌الطارق در سال۱۷۱۳ و بر اساس معاهده اوترخت به انگلستان واگذار شد.

گفته می‌شود در سال۱۹۶۹ انگلیسی‌ها از ساکنان رای‌گیری کردند و اکثریت به نفع انگلیستان رای دادند و پادشاه فرانکو این شهرک کوچک را در محاصره قرار داد. در دهه ۸۰  ، چارلز، شاهزاده ولز و دایانا، شاهدخت ولز ماه عسل خود را در این دهکده گذراندند و این موضوع باعث تنش جدیدی در روابط اسپانیا و انگلیس شد.

اسپانیا و بریتانیا  26 شهریور 1385 در زمینه‌های حمل و نقل هوایی و ترانزیت توافقنامه‌ای را در شهر کوردوبا به امضا رساندند. این نخستین بار بود که دولت اسپانیا، رئیس کابینه جبل‌الطارق را به عنوان یکی از طرف‌های مذاکره پذیرفت. هدف اصلی مذاکرات ارتقای وضعیت معیشتی مردم و به‌ویژه اسپانیایی های‌ ساکن شهر جبل‌اطارق بود. کاروانا رئیس دولت جبل‌الطارق، این مذاکرات را تاریخی توصیف کرد.

با این حال جبل الطارق اختلاف ۳۰۰ ساله بین اسپانیا و بریتانیا ‌است و اسپانیا همچنان بر مالکیت جبل الطارق اصرار می‌ورزد. جبل الطارق جزو آخرین مستعمرات جهان است. اسپانیا خواهان کنترل مجدد تنگه‌ است که از ۱۷۰۴ در دست انگلستان بوده‌ است.

اخیرا مجادلات جدیدی میان بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق شکل گرفته است. پس‌ از آنکه اسپانیا به زیردریایی روسی برای سوخت‌گیری در یکی از بنادر خود که تنها 19 مایل از جبل‌الطارق فاصله دارد اجازه سوخت گیری داد، بریتانیا از رفتار این دولت انتقاد کرد و آن را رفتار تحریک‌آمیز دانست. چرا که این شهر با نواحی تحت قلمرو بریتانیا یعنی جبل‌الطارق فاصله بسیار کمی دارد. بریتانیا پهلو گرفتن زیردریایی روسی در بندر سئوتا اسپانیا را محکوم کرد.

نخست‌وزیر بریتانیا این حرکت اسپانیا را تلاشی برای مرعوب ساختن مردم شهر طارق از سوی اسپانیا توصیف کرده است و آن را نوعی دلگرمی به کسانی دانست که در خلال چند هفته گذشته دست به اعمالی بر علیه بریتانیا زده‌اند که آخرین نمونه آن، قایق اسپانیایی پرچم قایق تفریحی در جبل‌الطارق را عامداً هدف آتش قرار داده بود.

آقای روزیندل رئیس گروه پارلمانی حزب محافظه‌کار در خصوص « نواحی ماوراء بحار بریتانیا»[3] گفته است "تاریخ نشان داده است که اسپانیایی‌ها قلدر هستند و هیچ احترامی برای دموکراسی قائل نیستند و هیچ علاقه‌ای به حل واقعی مشکلات ندارند.  اسپانیا همواره مرزهای آبی جبل‌الطارق را نادیده گرفته است، با وصف همه کارهایی که کرده‌اند اکنون اجازه نزدیک شدن روسیه، یعنی یک قدرت غیر دوست به مرزهای ما را هم داده‌اند. هشدار جدی اندرو روزیندل (نماینده محافظه‌کار ناحیه رامفورد) در مورد جبل‌الطارق، دیوید کامرون را تشویق کرده است که در سفر آینده خود به مادرید (به منظوره مذاکرات اصلاحات اتحادیه اروپا)، آن را مطرح سازد. جرالد هاوارد، همکار حزب محافظه‌کار روزیندل گفته است: تحریک مداوم کشوری که عضو اتحادیه اروپا و متحد ناتو است، قابل‌قبول نیست و نخست‌وزیر باید آن را حل کند.

اختلافات اخیر دو کشور منجر به احضار سفرای دو کشور در مادرید و لندن شده است. وزیر خارجه اسپانیا در مصاحبه ای با وال استریت ژورنال درخواست مذاکرات فوری دو جانبه با بریتانیا درباره حاکمیت این منطقه را مطرح کرده است، چرا که اسپانیا همواره جبل الطارق را بخشی از جغرافیای تاریخی خود می‌داند.

به نقل از وزیر امور خارجه اسپانیا، مادرید دو گزینه را برای اعمال حاکمیت در جبل الطارق در دستور کار قرار داده است. که یکی از آن‌ها طرح موضوع در سازمان ملل متحد برای صدور قطعنامه و دیگری مراجعه به دادگاه بین المللی لاهه است. هرچند وی تاکید کرده است که این موضوع باید با مطالعه و حساسیت بیشتری دنبال گردد.

تحلیلگران امنیتی، نگرانی‌ها از سفر زیردریایی روسیه به سئوتا را متأثر از عدم حل‌وفصل موضوع اوکراین دانسته اند. لاک کافی[4] کارشناس امنیتی " بنیاد میراث[5]" گفته است: در مدت 18 ماه گذشته ناتو در مقابله با تجاوز روسیه به اوکراین متمرکز شده بود، اما در اینجا شاهد بودیم که یک عضو ناتو میزبان یک کشتی جنگی روسیه می‌شود. این‌یک دیوانگی است. این خیلی مضحک است که اگر یک کشتی آمریکایی یا کشتی یک کشور عضو ناتو مبدأ آن از جبل‌الطارق باشد نمی‌تواند در ساحل اسپانیا پهلو بگیرد، حال‌آنکه یک زیردریایی جنگی روسیه در سئوتا سوخت‌گیری می‌کند./2

[1] طارق بن زیاد (ت:  ۷۶ هجری ،۶۷۰ میلادی در قبیله‌ای بربری بنام صدف در مراکش) در زمان ولید بن عبدالملک خلیفه اموی  سردار مسلمان  برای فتح  اسپانیا بود. جبل‌الطارق به نام او است. او در سال ۷۲۰ میلادی از دنیا رفت.

[2] در اواخر قرن پانزدهم، با ازدواج فردیناند دوم آراگون و ایزابلای یکم کاستیا که هر یک حاکم قسمتی از اسپانیا بود، دولت واحد و قدرتمندی در اسپانیا به وجود آمد که در سال ۱۴۹۲ مسلمانان و یهودیان را بیرون راندند.

[3] British Overseas Territories

[4] Luke Coffey

[5] Heritage Foundation

  فرستادن مقاله چاپ مقاله
 
مطالب دیگر در این بخش تاریخ انتشار

گزارش موارد نقض حقوق بشر توسط بریتانیا

۱۳۹۷/۱/۱۲

بررسی عملکرد موسسه ایران‌شناسی بریتانیا (BIPS)

۱۳۹۶/۶/۱۳

متغیرتقسیم، تفوق و فرقه سازی جمعیت مسلمان در سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۶/۳/۲۴

جدایی احتمالی ایرلند شمالی از بریتانیا؛ ابعاد و عواقب احتمالی آن برای بریتانیا و اتحادیه اروپا

۱۳۹۶/۲/۳۱

پایگاه‌های نظامی و اطلاعاتی انگلستان در قبرس و نقش آن در تحولات منطقه

۱۳۹۵/۱۲/۷

اسلام سیاسی در خاورمیانه از نگاه بریتانیا؛ با محوریت فعالیت‏های اخوان‌المسلمین

۱۳۹۵/۱۲/۳

بریتانیای خارج از اتحادیه اروپا و ترامپ:ازدواج مصلحتی و ضرورت ناگزیر بازنگری در روابط ویژه فرا آتلانتیک

۱۳۹۵/۱۲/۳

مواضع متناقض دولت بریتانیا در قبال انتخابات اخیر امریکا

۱۳۹۵/۹/۳

ملاحظاتی در خصوص نقش بریتانیا در جنگ اقتصادی علیه داعش

۱۳۹۵/۸/۱

خلاصه گزارش چشم‌انداز وزارت امور خارجه بریتانیا

۱۳۹۵/۷/۳

نگاهی به انجمن بریتانیایی فابیان و فعالیت های آن در ارتباط با خاورمیانه

۱۳۹۵/۶/۱۷

خروج بریتانیا: بازی با حاصل جمع صفر یا بازی باخت – باخت

۱۳۹۵/۶/۸

تأثیر سیاست خارجی روسیه بر امنیت بریتانیا و متحدان آن

۱۳۹۵/۶/۶

چرایی برکسیت و آینده بریتانیا در نظام بین الملل: نگاهی اکتشافی

۱۳۹۵/۵/۶

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا: تأثیرات جهانی و منطقه‌ای و روابط با جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۵/۴/۲۶

گزارش چیلکات یا لاپوشانی جرایم جنگی بریتانیا در عراق

۱۳۹۵/۴/۲۳

بهار بریتانیایی اتحادیه اروپا

۱۳۹۵/۴/۵

بررسی موقعیت و نقش جزیره دیگو گارسیا

۱۳۹۵/۳/۱

زوال سیاست خارجی اخلاقی در دولت بریتانیا

۱۳۹۴/۱۱/۱۳

واکاوی نقش بریتیش کانسیل به عنوان بازوی فرهنگی بریتانیا در جهان و ایران

۱۳۹۴/۱۰/۲۰

انتخابات ریاست حزب کارگر بریتانیا

۱۳۹۴/۷/۱۹

تحلیلی بر گزارش ایندیپندنت از "مبارزه تا تظاهر" غربی‌ها در قبال داعش

۱۳۹۴/۷/۱۱

مجادلات جدید بریتانیا و اسپانیا بر سر جبل الطارق

۱۳۹۴/۶/۱۱

ابعاد و عواقب جدایی احتمالی اسکاتلند برای بریتانیا و اتحادیه اروپا و حساسیت موضوع برای جمهوری اسلامی ایران

۱۳۹۴/۶/۱۰

بررسی مشارکت رأی‌دهندگان اسکاتلندی در انتخابات گوناگون بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

روابط عربستان سعودی و بریتانیا

۱۳۹۴/۵/۲۵

بررسی افراط‌گرایی و پراکندگی تروریسم 10 سال پس از بمب گذاری لندن

۱۳۹۴/۴/۱۶

پدیده داعش و سیاست خارجی بریتانیا

۱۳۹۴/۴/۱۵

کاهش رو به رشد نقش ملموس بریتانیا در جهان

۱۳۹۴/۳/۲

روابط دوجانبه بریتانیا و بحرین در پرتوی سفر پادشاه بحرین به بریتانیا

۱۳۹۴/۲/۳۰

انتخابات بریتانیا و عملکرد حزب ملی اسکاتلند

۱۳۹۴/۲/۲۲

معضلات همه‌پرسی برای انگلستان

۱۳۹۴/۲/۲۱

فرصت طلبی فرانسه و قرار گرفتن به جای انگلیس به عنوان نزدیک ترین متحد کشورهای خلیج فارس

۱۳۹۴/۲/۱۶